प्रि-डाइबिटिजलाई दुई तरिकाले बुझ्न सकिन्छ। एउटा डाइबिटिज हुनुभन्दा पहिलाको अवस्था र अर्को प्रिभेन्टिभ अर्थात् रोकथाम गर्न सकिन्छ भन्ने अवस्था हो।
अमेरिकन डाइबिटिज एसोसिएसनका अनुसार खाली पेटको सुगर १ सयदेखि १ सय २५, खानापछि या ग्लुकोज ७५ ग्राम दिइसकेको २ घण्टापछि १ सय ४० देखि १ सय ९९ र एचविए वान सी ६ दशमलव ४ आयो भने त्यसलाई प्रि-डाइबिटिज भनिन्छ।
सामान्य तरिकाले भन्ने हो भने प्रि-डाइबिटिज भनेको डाइबिटिज हुनुभन्दा अगाडिको समय हो। अर्थात् एउटा सामान्य मान्छे र डाइबिटिज बिरामीको बीचको समय हो। यो समय यति हुन्छ र उति हुन्छ भनेर भन्न अलि अप्ठ्यारो छ। किनभने मान्छे/मान्छेमा फरक पर्न जान्छ। तपाईंको जीवनशैली, तपाईंको खानपिन अनि तपाईंले आफ्नो वजन घटाउन सक्नुभयो भने यो समयलाई लम्ब्याउन सकिन्छ। त्यसैले प्रि-डाइबिटिज धेरै महत्वपूर्ण छ। प्रि-डाइबिटिज डाइबिटिजभन्दा १० गुणाले धेरै रहेको अनुमान छ। धेरैलाई प्रि-डाइबिटिज छ भन्ने थाहा छैन।
सामान्यत ४० वर्षभन्दा माथिका व्यक्तिले वर्षमा एक पटक सुगरको परीक्षण गराउनु पर्छ। त्यस्तो गरियो भने भविष्यमा सुगर हुने सम्भावना र प्रि-डाइबिटिजको अवस्था थाहा पाउन सकिन्छ।
प्रि-डाइबिटिजको अवस्थामा थाहा पाइयो भने ७/८ महिनापछि हुने डाइबिटिज कम्तीमा ८ देखि १० वर्ष रोक्न सकिन्छ। तर त्यसको लागि बिरामीले सन्तुलित भोजन र व्यायाममा ख्याल राख्नुपर्छ भने मोटोपना घटाउनु पर्छ। त्यस्तो भयो भने सुगरमा धेरै सुधार आउँछ।
(थाइराइड, मधुमेह तथा हर्मोन रोग विशेषज्ञ डा.सन्दिप चन्द्र श्रेष्ठ काठमाडौं मधुमेह र थाइराइड केन्द्रमा कार्यरत छन्।)
