अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङ र रूसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग संयुक्त बैठक गर्न आफू तयार रहेको बताएका छन्।
विश्वका तीन प्रमुख परमाणु शक्तिका राष्ट्रपतिबीच सम्भावित बैठकको चर्चा चलिरहेका बेला ट्रम्पले सोमबार यस्तो बताएका हुन्।
उनले उक्त बैठकमा परमाणु हतियार नियन्त्रण र निशस्त्रीकरणलाई प्राथमिकता दिन सकिने बताएका छन्।
ह्वाइट हाउसबाहिर पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले भने, 'हामी परमाणु हतियार र निशस्त्रीकरणबारे छलफल गर्न यस्तो बैठक गर्न सक्छौं।'
चिनियाँ राष्ट्रपति सी बैठकका लागि इच्छुक भए आफू सहभागी हुने बताउँदै उनले व्यापार लगायत अन्य विषयमा पनि कुराकानी हुन सक्ने उल्लेख गरेको अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था रोयटर्सले जनाएको छ।
तर ट्रम्पले छलफल गर्न चाहेको प्रमुख विषयमै चीनको असहमति छ।
चीनले अमेरिका र रूससँग तत्काल त्रिपक्षीय परमाणु निशस्त्रीकरण वार्तामा बस्न उचित नहुने स्पष्ट पारेको छ।
अक्टोबर १६ मा चिनियाँ विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता माओ निङले आफ्नो देशको परमाणु हतियार क्षमता अमेरिका र रूसको स्तरमा नरहेको बताएकी थिइन्।
उनका अनुसार परमाणु हतियारको ठूलो भण्डार भएका अमेरिका र रूसले निशस्त्रीकरणको प्राथमिक जिम्मेवारी लिनुपर्छ।
'अहिलेकै अवस्थामा चीनलाई त्रिपक्षीय परमाणु निशस्त्रीकरण वार्तामा सहभागी हुन आग्रह गर्नु न न्यायोचित छ, न उचित, न यथार्थपरक,' उनले भनेकी थिइन्।
चीनको यो अडानको पृष्ठभूमिमा तीन देशबीचको परमाणु हतियारको असमानता जोडिएको छ।
स्टकहोम इन्टरनेसनल पिस रिसर्च इन्स्टिच्युटका अनुसार रूससँग सबभन्दा धेरै परमाणु हतियार छन्। त्यसपछि अमेरिका र चीन आउँछन्।
यसै वर्ष अमेरिका र रूसबीच परमाणु हतियार सीमित गर्ने 'न्यू स्टार्ट' सन्धिको अवधि समाप्त भएको छ। त्यसैले नयाँ हतियार नियन्त्रण सम्झौताको आवश्यकता बढेको हो।
रोयटर्सका अनुसार यस्तो अवस्थामा तीन राष्ट्रपतिबीचको सम्भावित भेटलाई महत्त्वका साथ हेरिएको छ।
आगामी नोभेम्बर १८ र १९ मा चीनको सेन्जेन सहरमा एसिया–प्रशान्त आर्थिक सहयोग संगठन (एपेक) को शिखर सम्मेलन हुँदैछ। त्यसैको अवसरमा तीन नेताबीच भेट हुन सक्ने चर्चा छ।
रूसी राष्ट्रपति कार्यालय क्रेमलिनले सोमबार उक्त सम्भावनाबारे छलफल भएको स्वीकार गरेको छ।
क्रेमलिनका प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले तीन राष्ट्रपतिको सम्भावित भेटबारे कुरा उठे पनि बैठक आयोजना गर्ने वा त्यसको एजेन्डाबारे कुनै ठोस सहमति नभएको बताएका छन्।
वाल स्ट्रिट जर्नलले भने पुटिनले युक्रेन युद्ध अन्त्यबारे छलफल गर्न त्रिपक्षीय बैठकको प्रस्ताव अघि सारेको समाचार प्रकाशित गरेको थियो।
युक्रेनले यस्तो बैठकप्रति आपत्ति जनाएको छ।
युक्रेनका विदेशमन्त्री आन्द्रेई सिबिहाले आफ्नो देशलाई बाहिर राखेर अमेरिका, रूस र चीनबीच हुने बैठकले पुटिनलाई युद्ध जारी राख्न प्रोत्साहित गर्न सक्ने बताएका छन्।
तर ट्रम्पले सम्भावित बैठकको मुख्य उद्देश्य युक्रेन युद्धभन्दा पनि परमाणु हतियार नियन्त्रण हुन सक्ने संकेत दिएका छन्।
यसरी तीन देशका शीर्ष नेताबीचको भेट र परमाणु निशस्त्रीकरण वार्ता दुई अलग विषय बनेका छन्।
ट्रम्प बैठकका लागि तयार देखिएका छन्, रूसले सम्भावनाबारे छलफल भएको स्वीकार गरेको छ भने चीनले परमाणु वार्तामा तत्काल सहभागी नहुने अडान लिएको छ।
त्यसैले संसारका तीन प्रमुख परमाणु शक्तिका नेताहरू एउटै टेबलमा बस्ने सम्भावना खुले पनि बैठक हुने निश्चित भइसकेको छैन।
