बाजुराको हिमाली गाउँपालिका–३ लाम्पाटास्थित अस्थायी प्रहरी चौकी बनाउन निर्माण सामग्री संकलन भइरहेको थियो।
कर्णाली प्रदेश सरकारको लागतमा निर्माण गरी चौकी हस्तान्तरण गर्ने योजनाका साथ बालुवा गिट्टी ढुंगा लगायतका सामग्री संकलन थालिएको थियो।
वैशाख ३ गते सीमानामा रहेका हुम्लाका स्थानीयले ती निर्माण सामग्री फालिदिए। बाजुराको हिमाली गाउँपालिकाका अध्यक्ष गोबिन्दबहादुर मल्लले प्रहरी चौकीको निर्माण सामग्री हुम्लाका स्थानीयले फालिदिएकोबारे प्रहरी चौकी बिच्छिया बाजुरामा खबर गरे।
गाउँपालिकाका अध्यक्ष मल्लले दिएको सूचनाको आधारमा प्रहरी टोलीसँगै गाउँपालिका अध्यक्ष मल्ल सहितको टोली घटनास्थलतर्फ प्रस्थान गर्यो।
वैशाख ४ गते अस्थायी प्रहरी पोष्ट कुवाडी बाजुराबाट प्रहरी सहायक निरीक्षक चित्रबहादुर मल्लको नेतृत्वमा समेत थप प्रहरी टोली खटियो।
वैशाख ५ गते (मंगलबार) बिहान हुम्ला र बाजुरा दुबै जिल्लाका स्थानीय भेला भइसकेका थिए। बिहान १० बजेतिर निर्माणाधीन प्रहरी चौकी बिच्छाया लाम्पाटामा दुबै जिल्लाका मानिसहरूको उपस्थितिले वातावरण उकुसमुकुस बनिसकेको थियो। प्रहरीले त्यहाँ सम्झाइबुझाइ गर्न थालेको थियो। बाजुरामा प्रहरी चौकी बनिरहेको भए पनि त्यो हुम्लाबासीका लागि किन टाउको दुखाइ बनेको थियो?
बाजुराको जुन ठाउँमा बिच्छाया लाम्पाटामा प्रहरी चौकी निर्माण हुँदै थियो, त्यहाँ बाजुरालीहरूको निकै पातलो बस्ती थियो। बाजुराका स्थानीयको उपस्थिति पनि तुलनात्मक रूपमा थोरै थियो। सीमाना जुटेको हुम्लामा क्षेत्रमा भने बाक्लो बस्ती थियो। त्यताबाट धेरै मानिसहरू विरोधका लागि निर्माणाधीन स्थलमा आएका थिए।
स्रोतका अनुसार हुम्लाबासीको त्यहाँका त्रिवेणी (गाइ बाख्रा चराउने चौरहरु) मा एकलौटी राज थियो। जहाँको प्रमुख व्यवसाय मध्येको एक पशुपालन पनि हो।
एउटै घर परिवारले सयौं भेँडा बाख्रा वा गाई वस्तु पालेका हुन्छन्। चौरहरूमा भेँडा बाख्रा चराउन लगे बापत हुम्लीहरूले २/३ महिनाको अवधिमै लाख बढी पैसा उठाउँदै आएका थिए।
अर्कोतर्फ प्रहरीको उपस्थिति नहुँदासम्म हुम्लीहरूको जडीबुटी लगायत संकलनमा पनि मनमौजी चल्दै आएको थियो। कर तिर्नु परेको थिएन। त्यहाँ प्रहरी चौकी स्थापना भएमा ती सबै कुराहरू कानुनी दायरामा आउने अवस्था बन्थ्यो। कर बुझाउनु पर्ने हुन सक्थ्यो। कसै माथिको मनोमानी बन्द हुन सक्ने अवस्था थियो।
‘सोही कारण हुम्लाका स्थानीय सीमाना क्षेत्रको बाजुराको बिच्छाया लाम्पाटामा प्रहरी चौकी निर्माण नहोस् भन्ने चाहन्थे,’ एक प्रहरी अधिकारीले भने।
संयोगबस ठिक त्यही बेला बाजुराको बिच्छाया लाम्पाटामा ‘हाम्रो सुदूरपश्चिम हामी चिनाउँछौं’ अभियानमा गएको धनगढी उपमहानगरपालिकाका मेयर गोपाल हमाल सहित ४० जनाको भ्रमण टोलीसमेत घटनास्थलमा पुगेको थियो। उनीहरू ड्रोनबाट भिडिओ खिच्ने क्रममा त्यहाँ पुगेका थिए। जसलाई हुम्लाका स्थानीयले आफूहरू विरूद्धमा जुटेकाहरू भनेर अनुमान गरे। त्यही भएर हुम्लाको खार्पुनाथ गाउँपालिका–२ थाली गाउँका करिब साढे दुई सयदेखि तीन सयको हाराहारीमा जम्मा भएकाहरूले विवाद झिके। उनीहरू आक्रोशित भई जाइलागे। हातपात सुरू भयो। लाठीहरू पनि प्रहार भए। भाग्नेहरूलाई ढुंगा प्रहार गर्दै लखेटे।
बाजुराका प्रहरी प्रवक्ता प्रहरी निरीक्षक नरेशबहादुर शाहीका अनुसार हुम्लाको स्थानीयको आक्रमणबाट बाजुराको हिमाली गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत कुलबहादुर थापा, हिमाली–३ का वडा सदस्य समेत रहेका लाम्पाटाका ३४ वर्षीय पेमा गारा गुरूङ, उनकी श्रीमती ३३ वर्षीया लक्ष्मी गुरूङ, सोही ठाउँका २४ वर्षीय मिनु कुँवर र प्रहरी चौकी विच्छिया बाजुराका प्रहरी सहायक हवल्दार महेश धामी लगायत घाइते भए।
प्रहरीका अनुसार घाइते सबैको छाती, गर्धन, ढाड, हात, खुट्टा लगायतमा सामान्य चोट पटक थियो। घटनास्थलमा खटिएको प्रहरी घाइते पाँच जनालाई सुरक्षा गर्दै निस्केको थियो।
सामान्य अवस्थामा सबै घाइतेहरूको जिल्लामै सामान्य रूपमा उपचार भइरहेकोमा बुधबार चार जना आफूले नै खर्च बेहोर्ने भन्दै हेलिकप्टर चार्टर गरी कर्णाली प्रदेश अस्पताल सुर्खेत पुगेका थिए।
हुम्लाबाट सिम्रिक एयरको हेलिकप्टर मागेर बाजुराको हिमाली गाउँपालिका–३ दुलिङबाट घाइतेहरूमध्ये वडा सदस्य पेमा गारा गुरूङ, उनकी श्रीमती लक्ष्मी गुरूङ, मिनु कुँवर र सोही ठाउँका पछि थप भएका अर्का घाइते ५० वर्षीय नरबहादुर गुरूङ दिउँसो ३ बजे बाजुराबाट उडेका थिए।
जिल्ला प्रहरी प्रवक्ता शाहीका अनुसार घाइते सबैको अवस्था सामान्य नै छ। तर, उनीहरूले आफूखुसी र आफ्नै खर्चमा बाहिर उपचार गर्नका लागि भनेर गएको प्रहरी निरीक्षक शाहीले बताए।
‘चार जना घाइतेहरू सुर्खेतबाट गाडी चढेर बाँकेको नेपालगंज जाने र त्यहाँबाट काठमाडौंसम्म जान सकिने कुरा गरिरहनु भएको छ,’ शाहीले भने।
प्रहरी चौकी स्थापनाको विषयलाई लिएर दुई जिल्लाबासी बीचको विवाद उत्कर्षमा पुगेपछि त्यसलाई मिलाउनेबारे दुबै जिल्लाका जनप्रतिनिधि र राजनीतिक दलहरूले आपसमा छलफलहरू सुरू गर्ने बताएका छन्।
