नेपाल र मलेसियाबीच श्रमिक भर्ना प्रक्रियाको विवाद भइरहँदा सरकारले म्यानपावर तथा स्वास्थ्य व्यवसायीमाथि कारबाही तीव्र पारेको छ।
मलेसियाले छनोट गरेका २५ वटा म्यानपावर कम्पनीमार्फत मात्रै श्रमिक भर्ना गर्ने विषयलाई लिएर उत्पन्न विवादबीच अहिलेसम्म पाँच जना व्यवसायी पक्राउ परेका छन्।
नेपाल–मलेसिया श्रम सम्झौताअन्तर्गत श्रमिकको स्वास्थ्य परीक्षण गर्दै आएका नेपाल स्वास्थ्य व्यवसायी महासंघका अध्यक्ष कैलाश खड्कासहित पाँच स्वास्थ्य व्यवसायीलाई केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सिआइबी) ले बुधबार साँझ काठमाडौं र ललितपुरबाट पक्राउ गरेको हो।
सिआइबीका एसएसपी अनुपमशमशेर जबराले खड्कासहितका व्यवसायी पक्राउ परेको पुष्टि गरेका छन्।
यसैबीच, मलेसियाले छनोट गरेका २५ वटा म्यानपावर कम्पनीका सञ्चालकविरूद्ध पनि वैदेशिक रोजगार विभागले पक्राउ पुर्जी जारी गरेको छ। मलेसियाले सीमित म्यानपावर कम्पनीमार्फत मात्रै नेपाली श्रमिक भर्ना गर्ने निर्णय गरेपछि नेपालमा त्यसको विरोध हुँदै आएको छ।
मन्त्रालयले छलफलका लागि समय नदिएको व्यवसायीको आरोप
विवाद समाधानका लागि पटकपटक छलफल गर्न आग्रह गर्दा पनि श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले समय उपलब्ध नगराएको व्यवसायीहरूले आरोप लगाएका छन्।
म्यानपावर व्यवसायी र स्वास्थ्य व्यवसायीहरूले समस्याको समाधान खोज्न मन्त्रालयसँग पटकपटक छलफलको पहल गरे पनि सुनुवाइ नभएको एक व्यवसायीले बताए। उनका अनुसार सम्बन्धित पक्षसँग संवाद गरेर समस्या समाधान गर्नुपर्नेमा सरकारले व्यवसायीहरूलाई पक्राउ गर्ने बाटो रोजेको छ।
व्यवसायीहरूले मलेसियासँग जोडिएको श्रमिक भर्ना प्रक्रियाको विवादलाई प्रशासनिक कारबाहीभन्दा पनि कूटनीतिक पहल र वार्तामार्फत समाधान गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
दसैंको समयमा पक्राउ गरिएको भन्दै व्यवसायीको आपत्ति
कूटनीतिक संवादबाट समाधान खोज्नुपर्ने विषयमा सरकारले व्यवसायीमाथि धरपकड गरेको छनोटमा परेका व्यवसायीहरूले आरोप लगाएका छन्।
दसैंको समयमा व्यवसायीहरूलाई पक्राउ गरेर सरकारले समस्या समाधान गर्नुको सट्टा थप जटिल बनाएको उनीहरूको भनाइ छ। श्रमिक भर्नासम्बन्धी विवादलाई वार्ता र कूटनीतिक संयन्त्रमार्फत टुंग्याउनुपर्नेमा व्यवसायीमाथि कारबाही अघि बढाउनु असह्य भएको उनीहरूको आरोप छ।
कूटनीतिक समाधानको सुझाव, तर कारबाही अघि बढाएको आरोप
नेपाल र मलेसियाबीचको श्रमिक भर्ना विवादमा कूटनीतिक संयन्त्रमार्फत समाधान खोज्नुपर्ने सुझाव परराष्ट्र मन्त्रालयले दिएको बताइएको छ। तर, श्रम मन्त्रालयको दबाबपछि व्यवसायीमाथि पक्राउ र कारबाहीको प्रक्रिया अघि बढाइएको व्यवसायीको आरोप छ।
मलेसियाले सीमित म्यानपावर कम्पनीमार्फत मात्रै श्रमिक भर्ना गर्ने निर्णयले नेपाली वैदेशिक रोजगार व्यवसायमा समान अवसर र प्रतिस्पर्धाको विषयसमेत उठाएको छ। व्यवसायीहरूले सबै योग्य म्यानपावर कम्पनीलाई समान अवसर उपलब्ध गराउनुपर्ने माग गर्दै आएका छन्।
यस विवादले नेपाल–मलेसिया श्रम सम्बन्ध, नेपाली श्रमिकको वैदेशिक रोजगारी प्रक्रिया र वैदेशिक रोजगार व्यवसायको नियमनसम्बन्धी बहसलाई थप चर्काएको छ।
यद्यपि, पक्राउ परेका व्यवसायीमाथि लगाइएका आरोपको विस्तृत विवरण र उनीहरूको आधिकारिक प्रतिक्रिया सार्वजनिक हुन बाँकी छ।