ट्रम्पले आफैं हस्ताक्षर गरेको रुस विरुद्धको प्रतिबन्ध कार्यान्वयन गर्न रोके
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रुसको अर्थतन्त्रलाई लक्ष्य गर्दै ल्याइएको व्यापक प्रतिबन्धसम्बन्धी कानुन कार्यान्वयनमा रोक लगाएका छन्।
गत महिना आफैंले हस्ताक्षर गरेको उक्त कानुन कार्यान्वयन हुन दुई दिन मात्रै बाँकी रहँदा शुक्रबार कार्यकारी आदेश जारी गर्दै उनले प्रतिबन्ध स्थगित गरेका हुन्।
रुसलाई युक्रेन विरुद्धको युद्ध जारी राख्न आवश्यक आर्थिक स्रोत जुटाउन कठिन बनाउने उद्देश्यले ल्याइएको कानुन कार्यान्वयनमा ट्रम्पले रोक लगाएपछि अमेरिकी संसद्का डेमोक्रेटिक सांसदहरूले उनको आलोचना गरेका छन्।
ट्रम्पले भने प्रतिबन्ध स्थगित गर्नु अमेरिकी राष्ट्रिय हितमा रहेको भन्दै कांग्रेसलाई जानकारी गराएका छन्।
दक्षिण क्यारोलाइनाका पूर्वसिनेटर लिन्डसे ग्राहमको नाममा ल्याइएको उक्त कानुनमा रुसी अधिकारी, बैंक तथा रुसी ऊर्जा व्यापारमा संलग्न ट्यांकरूहरूको छाया सञ्जालमाथि प्रतिबन्ध लगाउने व्यवस्था थियो।
रुसी तेल वा प्राकृतिक ग्यासका पाँच ठूला आयातकर्ता मुलुकबाट अमेरिकामा आयात हुने सामानमा १०० प्रतिशतसम्म भन्सार महसुल लगाउन सकिने प्रावधान पनि त्यसमा समेटिएको थियो।
यद्यपि, रुसी प्राकृतिक ग्यास आयात घटाउन उल्लेखनीय कदम चालेका र रुसको कुल ग्यास निर्यातको १५ प्रतिशतभन्दा कम आयात गर्ने देशलाई त्यसमा अपवाद राखिएको थियो।
युक्रेनविरुद्ध रुसले चार वर्षभन्दा लामो समयदेखि युद्ध जारी राखेपछि मस्कोमाथि आर्थिक दबाब बढाउने उद्देश्यले उक्त कानुन ल्याइएको थियो।
ग्राहमको गत जुलाईमा अप्रत्याशित निधन भएपछि अमेरिकी संसद्का दुवै दलका सांसदहरूले यसको पक्षमा समर्थन जनाएका थिए। सिनेटर रिचर्ड ब्लुमेन्थलले पनि उक्त विधेयक तयार पार्न सहयोग गरेका थिए।
तर, कानुनमा हस्ताक्षर गरेको एक महिनामै ट्रम्पले त्यसको कार्यान्वयन रोक्ने निर्णय गरेका हुन्। ह्वाइट हाउसले प्रतिबन्ध स्थगित गर्नु अमेरिकी राष्ट्रिय हितमा कसरी छ भन्नेबारे तत्काल कुनै स्पष्ट कारण दिएको छैन।
ब्लुमेन्थलले ट्रम्पको निर्णयले अमेरिकी जनताको बहुमत, कंग्रेसका दुवै सदनका प्रतिनिधि र युरोपेली सहयोगीहरूको भावनालाई बेवास्ता गरेको बताएका छन्।
‘यी छुटहरूको राष्ट्रिय सुरक्षासँग कुनै सम्बन्ध छैन। यसको सम्पूर्ण उद्देश्य भ्लादिमिर पुटिनलाई खुसी पार्नु हो,’ उनले भनेका छन्।
भर्जिनियाका डेमोक्रेटिक सांसद डन बेयरले पनि ट्रम्पले रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसमक्ष आत्मसमर्पण गरेको आरोप लगाएका छन्। उनले ट्रम्पलाई पुटिनसमक्ष झुक्नबाट रोक्न र युक्रेनलाई वास्तविक सहयोग पुग्ने गरी कानुन संशोधन गर्न कंग्रेसलाई आग्रह गरेका छन्।
ट्रम्पको पछिल्लो निर्णय रुससँग डिजेल खरिद गर्ने सम्झौता सार्वजनिक भएको एक सातापछि आएको हो। ट्रम्पले गत साता पुटिनसँग भएको सम्झौताअनुसार रुसले तत्काल तीन लाख टनभन्दा बढी डिजेल उपलब्ध गराउने, त्यसपछि नोभेम्बरमा थप पाँच लाख टन र त्यसलगत्तै अर्को १० लाख टन उपलब्ध गराउने बताएका थिए।
रुसबाट इन्धन खरिद गर्ने निर्णयको रिपब्लिकन र डेमोक्रेटिक दुवै दलका सांसदहरूले आलोचना गरेका थिए।
उनीहरूले यसबाट रुसलाई युक्रेनविरुद्धको युद्ध सञ्चालन गर्न आर्थिक सहयोग पुग्ने, तर विश्व बजारमा इन्धनको मूल्य घट्ने सुनिश्चितता नरहेको बताएका थिए। अमेरिकामा इन्धनको मूल्य बढ्नुको प्रमुख कारण ट्रम्पले इरानसँग सुरु गरेको युद्ध भएको उनीहरूको भनाइ छ।
इरान युद्धप्रति अमेरिकी जनताको असन्तुष्टि बढिरहेका बेला ट्रम्पको यो निर्णय आएको हो।
अक्टोबर १ मा सार्वजनिक एपी–एनओआरसी सेन्टर फर पब्लिक अफेयर्स रिसर्चको सर्वेक्षणले इरान युद्ध सञ्चालन गर्ने ट्रम्पको तरिकाप्रति अमेरिकी नागरिक असन्तुष्ट रहेको र मूल्यवृद्धिका लागि उनलाई जिम्मेवार ठहराएको देखाएको थियो।
नोभेम्बर ३ मा हुने मध्यावधि निर्वाचनमा रिपब्लिकन पार्टीले कंग्रेसका दुवै सदनमा आफ्नो नियन्त्रण कायम राख्ने प्रयास गरिरहेका बेला ट्रम्पमाथि दबाब बढिरहेको छ। इन्धनको मूल्य घटाउने र युद्ध अन्त्य गर्ने विषय उनको प्रशासनका लागि राजनीतिक चुनौती बनेको छ।
यसैबीच, ट्रम्पले युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीमाथि पनि आलोचना तीव्र बनाएका छन्। पुटिनसँग सम्झौता गरेर युद्ध अन्त्य गर्न नसकेको आरोप उनले जेलेन्स्कीमाथि लगाउँदै आएका छन्।
ग्राहमको निधनपछि रिक्त सिनेट पदमा बाँकी कार्यकाल पूरा गर्न नियुक्त भएकी उनकी बहिनी डार्लिन ग्राहमले पनि प्रतिबन्धसम्बन्धी कानुन पारित गराउन सहयोग गरेकी थिइन्। उनी अहिले उक्त पदमा पूर्ण कार्यकालका लागि निर्वाचन लडिरहेकी छन्।
ट्रम्पले कानुनमा हस्ताक्षर गरेपछि डार्लिनले आफ्ना दाइ जीवित भएको भए यो ऐतिहासिक दिन मनाउन पाउने भन्दै प्रतिक्रिया दिएकी थिइन्। तर, यसै साता डेमोक्रेटिक उम्मेदवार एनी एन्ड्र्युजसँगको बहसमा उनले कानुन कार्यान्वयन कसरी गर्ने भन्ने निर्णय राष्ट्रपतिको अधिकार भएको स्वीकार गरेकी थिइन्।
‘यसले राष्ट्रपतिलाई आर्थिक प्रतिबन्धमार्फत युद्ध अन्त्य गर्न चाहेमा प्रयोग गर्न सक्ने उपकरण दिन्छ। त्यसलाई प्रयोग गर्ने वा अर्को उपाय अपनाउने भन्ने निर्णय उहाँकै हो,’ उनले भनेकी थिइन्। उनका अनुसार युद्ध अन्त्य भएमा इन्धनको मूल्य पनि घट्नेछ।