बढ्दो महँगी, कमजोर हुँदै गएको सार्वजनिक शिक्षा लगायतका विषय लिएर फ्रान्समा भइरहेका प्रदर्शन हिंसात्मक बनेका छन्।
शनिबार राजधानी पेरिससहित विभिन्न सहरमा प्रदर्शनकारी र प्रहरीबीच झडप, सार्वजनिक तथा निजी सम्पत्तिमा तोडफोड, लुटपाट र आगजनी समेत भएको फ्रान्स २४ ले जनाएको छ।
फ्रान्सका प्रधानमन्त्री सेबास्टियन लेकोर्नुले शनिबार देशभर भएका प्रदर्शनका क्रममा १ हजार २०० जना पक्राउ परेको र १५० जना प्रहरी घाइते भएको बताएका छन्।
गृहमन्त्री लरेन्ट नुनेजका अनुसार देशभर ५ लाख ५० हजारभन्दा बढी मानिस प्रदर्शनमा सहभागी भएका थिए।
राजधानी पेरिसमा मात्रै १ लाख १० हजार मानिस सडकमा उत्रिएका थिए। यसअघि ट्रेड युनियन सीजीटीले देशभर ५ लाख मानिस प्रदर्शनमा सहभागी भएको जनाएको थियो।
प्रदर्शनका क्रममा प्रहरीले अश्रुग्यास र पानीको फोहोरा प्रयोग गरेको थियो। नकाब लगाएका प्रदर्शनकारीले प्रहरीमाथि विभिन्न वस्तु प्रहार गर्नुका साथै पटाका र आतसबाजी प्रयोग गरेका थिए। पेरिसमा सडक किनारमा पार्क गरिएका कैयौँ गाडीमा आगजनी गरिएको थियो।
दक्षिणी सहर सेन्ट-एटिएनमा प्रहरीको भीड नियन्त्रणका लागि प्रयोग गरिने ग्रिनेड विस्फोट हुँदा १७ वर्षीय प्रदर्शनकारीको हात छुट्टिएको फ्रान्सेली सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्। घटनाको कारणबारे अनुसन्धान गर्न सरकारी प्रहरी निरीक्षण निकाय आइजीपीएनलाई निर्देशन दिइएको स्थानीय अभियोजन कार्यालयले जनाएको छ।
फ्रान्सका गृहमन्त्री नुनेजले घाइते युवकलाई लागेको चोट प्रहरीको ग्रिनेडबाट भएको हुन सक्ने जानकारी प्राप्त भए पनि त्यसको पुष्टि भइनसकेको बताएका छन्। उनले घटनाबारे अनुसन्धान हुने बताए।
यसअघि अक्टोबर ५ मा लेन्स सहरमा भएको अर्को प्रदर्शनका क्रममा प्रहरीको स्टन ग्रिनेड विस्फोट हुँदा १५ वर्षीय किशोरको हात छुट्टिएको थियो।
१४३ वर्ष पुरानो टाउन हलमा आगजनी
प्रदर्शनका क्रममा लियोँ सहरको केन्द्रमा रहेको पर्यटक सूचना केन्द्रमा आगजनी गरिएको थियो। मार्से र लिल सहरका नगरपालिकाका भवनमा प्रवेश गरेका प्रदर्शनकारीले तोडफोड गरेका थिए।
लिमोज सहरको १४३ वर्ष पुरानो टाउन हलमा समेत आगजनी भएको छ।
स्थानीय अधिकारी मौरिस बारातका अनुसार आगलागीबाट भवनको ठूलो हिस्सा क्षतिग्रस्त भएको छ। भवनको छत तल्लो तलामा खसेको र बाहिरी भागको करिब दुईतिहाइ नष्ट भएको उनले बताएका छन्।
प्रत्यक्षदर्शीका अनुसार नकाब लगाएका प्रदर्शनकारीले नगर भवनबाहिर प्रहरीको गाडीमा आगजनी गरेपछि भवनका झ्याल फुटाएर भित्र प्रवेश गरी आगो लगाएका थिए। अधिकारीहरूले घटनालाई ऐतिहासिक सम्पदामाथिको ठूलो क्षति भनेका छन्।
मार्सेमा हर्मेसको बुटिक, लिलमा एप्पलको पसल, निसका विभिन्न पसल र पेरिसमा मोबाइल फोन पसलसहित दर्जनौँ व्यापारिक प्रतिष्ठानमा लुटपाट भएको समाचार संस्था एएफपीले जनाएको छ।
शान्तिपूर्ण प्रदर्शनमा घुसपैठ भएको मेयरको भनाइ
पेरिसका मेयर इमानुएल ग्रेगोयरले प्रदर्शनकारीको ठूलो हिस्सा शान्तिपूर्ण रूपमा प्रदर्शन गर्न चाहेको बताएका छन्। तर, तोडफोडका घटनाले उनीहरूको आन्दोलनलाई बदनाम गरेको उनको भनाइ छ।
पेरिसको पूर्वी र उत्तरी क्षेत्रमा भएको प्रदर्शनमा सहभागी हजारौ| मानिसले राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोंको राजीनामा माग्दै नाराबाजी गरेका थिए।
१९ वर्षीय प्रदर्शनकारी लुइसले प्रदर्शनका बेला प्रहरीले अत्यधिक बल प्रयोग गर्ने गरेको आरोप लगाए। प्रहरीको व्यवहारका कारण अहिले प्रदर्शन गर्नसमेत डर लाग्ने अवस्था आएको उनको भनाइ थियो।
विद्यार्थीहरूको आन्दोलनका क्रममा किशोरहरू घाइते हुनु र हजारौं मानिस पक्राउ पर्नुले प्रदर्शनकारीमा प्रहरीप्रतिको आक्रोश बढेको बताइएको छ।
राष्ट्रपतीय निर्वाचनको मुखमा राजनीतिक दबाब
फ्रान्समा बढ्दो महँगीका कारण प्रदर्शनले राष्ट्रपति म्याक्रों र उनको सरकारमाथि थप राजनीतिक दबाब सिर्जना गरेको छ। अबको करिब छ महिनामा हुने राष्ट्रपतीय निर्वाचनबाट नयाँ राष्ट्रपति चयन गर्ने तयारी भइरहेका बेला देशव्यापी अशान्ति बढेको हो।
आठ वर्षअघि इन्धनमा कर बढाउने सरकारी योजनाको विरोधमा सडक आन्दोलन गरेको ‘येलो भेस्ट’ आन्दोलनले यसपटक विद्यार्थीहरूको आन्दोलनलाई समर्थन गर्दै ‘येलो एन्ड युथ’ प्रदर्शनको आह्वान गरेको थियो।
विद्यार्थी आन्दोलनसँगै राजनीतिक अनिश्चितता बढिरहेका बेला शनिबारको हिंसात्मक घटनाले फ्रान्सको सुरक्षा अवस्था र सरकारको चुनौती थप जटिल बनाएको छ।