नेपाल राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूमा ह्विसलब्लोअर (अनियमितता उजागर गर्ने) प्रणाली अनिवार्य गर्ने प्रस्ताव अघि सारेको छ।
राष्ट्र बैंकले कर्मचारी सेवा विनियमावलीको नमुना मस्यौदामा संशोधन प्रस्ताव गर्दै यस्तो व्यवस्था गर्न लागेको हो।
प्रस्तावित व्यवस्थाअनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाले कर्मचारीहरूलाई आफूसमक्ष आएको ठगी, भ्रष्टाचार, अनियमितता, पदको दुरुपयोग तथा अन्य कुनै पनि दुर्व्यहारसम्बन्धी गतिविधिबारे जानकारी दिन सक्ने ह्विसलब्लोअर प्रणाली स्थापना गर्नुपर्नेछ।
मस्यौदामा ह्विसलब्लोअर प्रणालीमार्फत सत्यनिष्ठाका साथ जानकारी दिने कर्मचारीमाथि कुनै पनि प्रकारको विभेद, त्रास, दबाब वा अनुचित कारबाही गर्न नपाइने व्यवस्था गरिएको छ।
साथै सूचना दिने कर्मचारीको पहिचान कानुनी वा अनुसन्धानसम्बन्धी आवश्यक प्रयोजनबाहेक गोप्य राख्नुपर्ने उल्लेख छ।
राष्ट्र बैंकले गम्भीर प्रकृतिका दुव्र्यवहारबारे जानकारी हुँदाहुँदै पनि सम्बन्धित कर्मचारीले रिपोर्ट नगरेमा त्यसलाई आचरण उल्लंघनको रूपमा लिन सकिने व्यवस्था समेत प्रस्ताव गरेको छ।
मस्यौदाअनुसार ह्विसलब्लोअर प्रणालीमार्फत प्राप्त उजुरी तथा खुलासाहरूको दर्ता, अभिलेखीकरण र विवरण तयार गर्ने जिम्मेवारी मानव संसाधन विभागमा तोकिएको कर्मचारीलाई दिइनेछ।
त्यस्ता विवरण प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिइओ) समक्ष पेश गर्नुपर्नेछ।
यसरी प्राप्त सूचनामाथि आवश्यक अनुसन्धानको व्यवस्था सिइओले मिलाउनु पर्नेछ।
राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूमा सुशासन, पारदर्शिता तथा उत्तरदायित्व प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले यस्तो व्यवस्था प्रस्ताव गरेको जनाएको छ।
