प्रतिनिधिसभाअन्तर्गत अर्थ समितिको बैठकमा सांसदहरूले बैंकिङ क्षेत्र र पुँजी बजार दुवै सुस्त बनेको अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
अत्यधिक तरलता हुँदा पनि बैंक तथा पुँजी बजार चलायमान हुन नसकेको भन्दै उनीहरूले यस अवस्थाको कारण र समाधानबारे स्पष्ट रणनीति आवश्यक रहेको बताएका छन्।
बैठकमा समिति सदस्य परशुराम तामाङले बैंकिङ प्रणालीमा पर्याप्त तरलता भए पनि त्यसको प्रभाव अर्थतन्त्रका अन्य क्षेत्र तथा पुँजी बजारमा देखिन नसकेको बताए।
अर्थशास्त्रको सामान्य सिद्धान्तअनुसार बैंकिङ क्षेत्र र पुँजी बजारबीच केही हदसम्म विपरीत सम्बन्ध देखिनुपर्ने भए पनि नेपालमा दुवै क्षेत्र एकैसाथ सुस्त बनेको उनको भनाइ थियो।
'बैंकमा पैसा थुप्रिएको छ, तर कर्जा विस्तार हुन सकेको छैन। अर्कोतर्फ पुँजी बजार पनि अपेक्षाकृत चलायमान छैन। दुवै क्षेत्र एकैपटक सुस्त हुनु आश्चर्यजनक अवस्था हो,' उनले भने।
तामाङले पुँजी बजारसँग सम्बन्धित व्यवसायी तथा बैंक खोल्नेहरू समेत आर्थिक समस्यामा परेको वा सार्वजनिक रूपमा आलोचित बनेको घटनाले लगानीकर्तामा त्रास फैलिएको बताए।
यस्तो अवस्थामा बजारप्रति विश्वास बढाउने र लगानीकर्ताको मनोबल उकास्ने नयाँ भाष्य निर्माण गर्न आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो।
उनले गैरआवासीय नेपाली (एनआरएन) तथा विदेशी लगानीकर्तालाई पुँजी बजारमा आकर्षित गर्न कस्ता चुनौती छन् र त्यसको समाधान कसरी गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा पनि स्पष्ट धारणा आउनुपर्ने बताए।
बैठकमा सदस्य देवराज पाठकले नेपालको पुँजी बजार अझै सानो र परिपक्व हुन बाँकी रहेको बताए।
उनका अनुसार बजार सूचना र तथ्यांकभन्दा पनि धेरै हदसम्म लगानीकर्ताको भावनाबाट प्रभावित हुने गरेको छ।
'हाम्रा लगानीकर्तामा पुँजी बजारसम्बन्धी साक्षरता अझै कमजोर छ। धेरै लगानीकर्ता आधारभूत विश्लेषण नगरी मिडियामा आएका समाचार वा बजारमा फैलिएका चर्चाको पछि लागेर लगानी गर्ने प्रवृत्तिमा छन्,' पाठकले भने।
उनले नेपालमा लगानीका अवसरहरू बैंक तथा वित्तीय संस्थामै केन्द्रित भएकाले पुँजी बजारलाई थप विविध बनाउनु आवश्यक रहेको बताए।
वायुसेवा, यातायात, सडक पूर्वाधार तथा अन्य उत्पादनशील क्षेत्रका कम्पनीहरूलाई पनि बजारमा ल्याउन सके लगानीका विकल्प विस्तार हुने उनको भनाइ थियो।
पाठकले बजारप्रति विश्वास कमजोर हुनुको अर्को कारण कम्पनीहरूको सुशासनसँग पनि जोडिएको बताए।
केही कम्पनी आर्थिक रूपमा कमजोर बन्दै जाँदा सञ्चालकहरूले पहिले नै आफ्नो सेयर बिक्री गरेर बाहिरिने प्रवृत्ति देखिएको उल्लेख गर्दै उनले यस्ता गतिविधिले सर्वसाधारण लगानीकर्ताको विश्वासमा चोट पुर्याएको बताए।
अर्थ समितिको बैठकमा सांसद र नियामक अधिकारीहरूले पुँजी बजारको विश्वसनीयता बढाउने, लगानीकर्ताको मनोबल उकास्ने तथा बजारमा नयाँ लगानी आकर्षित गर्ने उपायबारे छलफल गरेका थिए।
सहभागीहरूले बजार विकाससँगै लगानीकर्ता शिक्षा, सुशासन र विविधीकरणलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
