काठमाडौंमा जारी नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र महोत्सव (निफ) अन्तर्गत आयोजित विशेष सत्रमा बलिउडको क्लासिक फिल्म 'शोले' का निर्देशक रमेश सिप्पी र अभिनेता राजेश हमालबीच संवाद भएको छ।
शुक्रबार पर्यटन बोर्डको हलमा आयोजित कार्यक्रममा रमेशले 'शोले' निर्माणदेखि आफ्नो फिल्मी यात्रासम्मका अनुभव खुलेर साझा गरे।
कुराकानीका क्रममा 'शोले' जस्तो सफल फिल्म कसरी तयार भयो भन्ने प्रश्नमा रमेशले लेखक जोडी सलीम-जावेदसँगको सहकार्यलाई आफ्नो ठूलो भाग्य माने।
उनले भने, 'म भाग्यमानी थिएँ कि मसँग सलीम-जावेद जस्ता अद्भुत लेखकहरू थिए र हामीले यस्तो स्क्रिप्ट तयार गर्न सक्यौं जसमा सबै तत्वहरू थिए।'
उनका अनुसार सानो आइडियाबाट सुरू भएको कथा क्रमशः विकसित हुँदै पूर्ण स्क्रिप्टमा रूपान्तरण भएको थियो।
फिल्मको शैलीबारे बोल्दै उनले वेस्टर्न प्रभावबारे खुलाए। 'मैले उनीहरूलाई 'बुच क्यासिडी एन्ड द सन्डेन्स किड' जस्ता फिल्महरूको सन्दर्भ दिएको थिएँ,' उनले भने, 'यसरी 'शोले' को विकास भयो।'
छायांकनका लागि बेंगलुरू नजिकको चट्टानी क्षेत्र छनोट गरी त्यहाँ गाउँको सेट निर्माण गरिएको रमेशले जानकारी दिए। आइडिया आएदेखि सबैलाई जुटाउन करिब ६ महिना लागेको उनले स्मरण गरे।
धेरै चर्चित कलाकारहरूलाई समन्वय गर्न कत्तिको गाह्रो भयो भन्ने जिज्ञासामा रमेशले भने, 'प्रत्येक कलाकारको भूमिका स्पष्ट रूपमा परिभाषित गरिएको हुनाले समन्वय गर्न त्यति गाह्रो भएन।' उनले क्लाइमेक्समा सबै कलाकारले प्रभावकारी रूपमा आफ्नो भूमिका निर्वाह गरेको पनि उल्लेख गरे।
'शोले' सुरूमा राम्रो चलेको थिएन। त्यो क्षण सम्झँदै रमेशले भने, 'ट्रेड पेपरहरूले यसलाई 'डिजास्टर' भनेर लेखेका थिए, तर छैटौं हप्तामा पुग्दा उनीहरूले यो ठूलो हिट हो भनेर स्वीकार गरे।' उनले थपे, 'दोस्रो र तेस्रो हप्तामै मानिसहरूले फिल्मका संवादहरू दोहोर्याइरहेका थिए, जसले गर्दा हामीलाई फिल्म सफल हुन्छ भन्ने थाहा थियो।'
आजको सिनेमा र प्रविधिबारे आफ्नो धारणा राख्दै रमेशले भने, 'प्रविधिको विकासले फिल्म मेकरलाई सघाउनुपर्छ, यसले कथा भन्ने शैली र भावनालाई ओझेलमा पार्नु हुँदैन।' उनले अहिलेका दर्शकहरू धेरै सचेत र विकल्प सम्पन्न भएकाले फिल्म निर्माण चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको बताए।
रमेशले 'शोले'को बजेटबारे समेत कुरा गरे। उनका अनुसार सुरूमा बजेट एक करोड रूपैयाँ अनुमान गरिएको भए पनि निर्माणक्रममा बढेर तीन करोड पुगेको थियो। मौसमका कारण केही दृश्य खिच्न लामो समय लागेको अनुभव पनि उनले सुनाए।
राजेशले रमेशलाई 'यो फिल्म असफल भएको भए के हुन्थ्यो?' भन्ने प्रश्न गरे। रमेशले भने, 'यदि 'शोले' असफल भएको भए म आज यहाँ हुने थिइनँ।'
टेलिभिजनतर्फको यात्राबारे उनले ‘बुनियाद’ सिरियल निर्माण गरेको र यसले ठूलो सफलता हासिल गरेको बताए। हाल आफू नयाँ परियोजनाको तयारीमा रहेको र उत्तर प्रदेशको मथुरालाई केन्द्रमा राखेर कथा विकास गरिरहेको रमेशले बताए।
राजेश र रमेशको संवाद करिब १ घण्टा चलेको थियो।
