रौतहटकी सृष्टि शाहले अस्ट्रेलियामा ल फर्म (कानुनी परामर्श संस्था) सञ्चालन गरेको पाँच महिना भयो।
उनको कम्पनीको नाम 'ब्राइटेन ल' हो। उनी उक्त कम्पनीकी सोलिसिटर हुन्।
उनका अनुसार सोलिसिटर भनेको कानुनी व्यवसायमा संलग्न वकिल हो, जसले सेवाग्राहीलाई कानुनी सल्लाह दिने, मुद्दासम्बन्धी कागजात तयार गर्ने, सम्झौता तथा कानुनी प्रक्रिया व्यवस्थापन गर्ने जिम्मेवारी निर्वाह गर्छ।
विकसित देशहरूमा सोलिसिटरले ग्राहकसँग प्रत्यक्ष समन्वय गर्दै कानुनी कामकाज अघि बढाउने गर्छन् र आवश्यक परे अदालतमा बहससमेत गर्न सक्छन्।
'हामी परामर्श दिनुका साथै अदालतमा वकालत पनि गर्छौं,' २५ वर्षीया सृष्टिले भनिन्।
उनको कम्पनीले मुख्यगरी व्यक्तिगत क्षति सम्बन्धी कानुनी सेवा प्रदान गर्दै आएको छ। यस अन्तर्गत कामदार क्षतिपूर्ति दाबी तथा कार्यस्थलमा हुने चोटपटक सम्बन्धी मुद्दामा कानुनी सहयोग, चिकित्सकीय लापरबाहीसँग सम्बन्धी मुद्दामा परामर्श दिइन्छ।
साथै, कानुनी कागजात तथा सम्झौताहरूको तयारी र समीक्षा, सम्पत्ति खरिद–बिक्री तथा हस्तान्तरण सेवा पनि दिँदै आएको सृष्टिले जानकारी दिइन्।
कम्पनीले आप्रवासन तथा भिसा सम्बन्धी कानुनी परामर्श पनि प्रदान गर्दै आएको छ।
सृष्टि अस्ट्रेलियाको सिड्नीमा आमाबुबासँगै बस्छिन्। उनका दुई भाइ छन्।
'म यहाँ आउँदा चार वर्षकी थिएँ,' उनले भनिन्।
उनका बुबा सन् १९९९ मा विद्यार्थी भिसामा अस्ट्रेलिया गएका थिए। बुबा हाल अस्ट्रेलियामा कलेज चलाइरहेका छन्।
सानै उमेरमा विदेशी भूमिमा पुगेकी सृष्टिको पढाइ उतै सुरू भयो। उनले कक्षा बाह्रसम्म सरकारी स्वामित्वको एक स्कुलमा पढिन्। त्यसपछि म्याक्वारी विश्वविद्यालयबाट कानुन विषयमा चार वर्षे स्नातक तह सकिन्।
पढाइसँगै व्यावहारिक ज्ञानका लागि ल फर्ममा इन्टर्नसिप पनि गर्नुपर्थ्यो। सोही क्रममा उनले 'ल प्याथ' नामक कम्पनीमा ६ महिना इन्टर्नसिप गरिन्।
त्यहाँ काम गर्दा कानुनी कागजात तयार गर्ने, कानुन सम्बन्धी अनुसन्धान गर्ने र अदालतको प्रक्रिया बुझ्ने अवसर पाएको उनी बताउँछिन्।
'ग्राहकसँग व्यवहार गर्ने तरिका, समय व्यवस्थापन र वकिलको पेसागत आचारसंहिताबारे व्यावहारिक कुरा थाहा भयो,' सृष्टिले भनिन्।
इन्टर्नसिप सकिएपछि उनले एउटा कम्पनीमा जागिर सुरू गरिन्। त्यहाँ काम गर्दा परिवारका झगडा, घरभाडाका समस्या, अपराध सम्बन्धी र अन्य कानुनी मुद्दाका कामहरूमा अनुभव भयो।
'त्यहाँ मैले झन्डै साढे दुई वर्ष काम गरेँ,' उनले भनिन्।
अस्ट्रेलियामा कानुन विषय पढिसकेर सिधै वकिल भएर काम गर्न पाइँदैन। त्यसका लागि सरकारले मान्यता दिएको संस्थाबाट 'लाइसेन्सिङ कोर्स' अनिवार्य रूपमा पूरा गर्नुपर्छ।
यस्तो कोर्स पढाउने संस्था धेरै छैनन्। तीमध्ये चर्चितमध्येको एक संस्था 'कलेज अफ ल' बाट सृष्टिले लाइसेन्सिङ कोर्स पढिन्।
लाइसेन्सिङ कोर्स दुई तरिकाले गर्न सकिन्छ।
पहिलो, ६ महिनाको फुल–टाइम कोर्स, जसमा नियमित पढाइ हुन्छ।
दोस्रो, एक वर्षको पार्ट–टाइम कोर्स जुन काम गर्दै वा अन्य जिम्मेवारी सम्हाल्दै पढ्न सकिन्छ।
सृष्टिले काम गर्दै पढ्न सकिने भएकाले एक वर्षे कोर्स रोजिन्। त्यससँगै उनले एक कानुनी कम्पनीमा काम पनि सुरू गरिन्।
दुई वर्ष त्यहाँ काम गर्दा आप्रवासन (इमिग्रेसन) कानुन, व्यावसायिक कानुन र अन्य सामान्य कानुनी विषयमा आधारभूत अनुभव हासिल गरिन्।
पछि सृष्टिलाई अर्को कम्पनीबाट जागिरको प्रस्ताव आयो। नयाँ कम्पनीमा उनको मुख्य जिम्मेवारी व्यक्तिगत क्षतिपूर्ति र सार्वजनिक दायित्व सम्बन्धी मुद्दा हेर्नु थियो।
'त्यतिखेर मैले वकिलको लाइसेन्स लिइसकेकी थिएँ,' उनले भनिन्, 'यही कम्पनीमा काम गर्दा नै पहिलो पटक अदालतमा बहस गरेँ।'
त्यहाँ एक वर्ष काम गरेर उनी अर्को कम्पनीमा गइन्।
उनी पेसागत क्षतिपूर्ति, फिजियोथेरापिस्ट तथा जिम्मेवारी पालना नगरेका व्यवसाय सम्बन्धी मुद्दा हेर्थिन्। सात महिना काम गर्दा उनले जटिल कानुनी मामिला व्यवस्थापन कसरी गर्ने भन्नेबारे बुझिन्।
उनको अनुभव बढ्दै गयो र अन्ततः उनले आफ्नै कम्पनी खोल्ने हिम्मत गरेकी हुन्।
कम्पनीमा एक सहयोगी पनि छन्। हाल उनको फर्ममा नेपालीसँगै विदेशी सेवाग्राहीहरू पनि आउँछन्।
सृष्टि तुलनात्मक रूपमा कानुनी क्षेत्रमा काम गर्न सहज नहुने बताउँछिन्।
'कम्पनीमा काम गर्दा ९ देखि ५ बजेसम्मको समय हुन्छ, तर कानुनी परामर्शमा निश्चित समय हुँदैन। धेरै अनुसन्धान र धैर्य आवश्यक पर्छ,' सृष्टिले भनिन्।
-1746009348.jpg)
