फ्रान्सका मुख्य प्रशिक्षक डिडियर डेसच्याम्प्सको १४ वर्ष लामो राष्ट्रिय टोलीसँगको यात्रा शनिबार हुने फिफा विश्वकपको तेस्रो स्थानका लागि हुने खेलसँगै समाप्त हुँदैछ।
विश्वकप जित्दै सुखद बिदाइ लिने उनको सपना भने सेमिफाइनलमा स्पेनसँग २–० ले पराजित भएपछि अधुरै रह्यो।
डेसच्याम्पले जनवरी २०२५ मै यस विश्वकपपछि पदबाट हट्ने निर्णय सार्वजनिक गरेका थिए।
५७ वर्षीय डेसच्याम्प्स विश्वकप खेलाडी (१९९८) र प्रशिक्षक (२०१८) दुवै भूमिकामा जित्ने विश्व फुटबलका थोरै व्यक्तिमध्ये एक हुन्।
उनले तेस्रोपटक विश्वकप जित्दै इतिहास रच्ने लक्ष्य राखेका थिए। तर डलासमा भएको सेमिफाइनलमा फ्रान्स अपेक्षाअनुसार खेल्न सकेन।
प्रतियोगिताभर आक्रामक खेल प्रदर्शन गरेको फ्रान्सले स्पेनविरुद्ध जम्मा १० वटा प्रहार मात्र गर्न सक्यो, जुन यस विश्वकपमा उसको सबैभन्दा कमजोर प्रदर्शन रह्यो। टोलीको अपेक्षित गोल (एक्सजी) पनि ०.३ मात्र रह्यो।
फ्रान्सका पूर्व मिडफिल्डर प्याट्रिक भिएराले टोलीको प्रदर्शनप्रति निराशा व्यक्त गर्दै भने, 'फ्रान्स मैदानमै देखिएन। हामीले धेरै राम्रो प्रदर्शनको अपेक्षा गरेका थियौँ। ठूला खेलाडीहरू सबै हराए। समग्रमा हाम्रो प्रदर्शन निकै खराब रह्यो।'
टोलीका कप्तान केलियन एमबाप्पेले पनि हार स्वीकार्दै भने, 'विश्वकपको सेमिफाइनलमा गर्नुपर्ने काम गर्न सकिएन भने जित्न सकिँदैन। हाम्रो योजना स्पेनलाई माथिबाट दबाब दिने थियो, ताकि उनीहरूले आफ्नो लय बनाउन नसकून्। तर हामी त्यसमा असफल भयौं।'
यद्यपि हारका बीच डेसच्याम्प्सले एउटा ऐतिहासिक उपलब्धि भने आफ्नो नाममा लेखाए।
स्पेनविरुद्धको खेल उनको प्रशिक्षकका रूपमा विश्वकपको २६औँ खेल थियो, जससँगै उनले पूर्व-पश्चिम जर्मनीका प्रशिक्षक हेल्मुट शोनको २५ खेलको कीर्तिमान तोडे।
डेसच्याम्प्सले सन् २०२५ जनवरीमै यस विश्वकपपछि पद छाड्ने घोषणा गरेका थिए। अब उनको अन्तिम खेल शनिबार मियामीमा इङ्ग्ल्यान्ड र अर्जेन्टिनाबीचको सेमिफाइनलमा पराजित हुने टोलीविरुद्ध हुनेछ।
हारपछि आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले भविष्यबारे बोल्न अस्वीकार गर्दै भने, 'अहिले भविष्यबारे कुरा गर्ने समय होइन। सेमिफाइनल वा फाइनलमा बाहिरिनु व्यक्तिगत रूपमा त्यति महत्त्वपूर्ण छैन।'
उनले थपे, 'म अत्यन्त खुसी छु। हामीले यहाँसम्म आइपुग्न जे गर्यौँ, त्यसमा मलाई गर्व छ। विश्वकप जितेर फ्रान्सलाई विश्व फुटबलको उच्च स्थानमा पुर्याउन पाएकोमा गर्व लाग्छ। खेलाडी हुँदा धेरै खुसीका क्षण बिताएँ। आज त्यस्तो दिन होइन, तर हामीले हासिल गरेका सफलताहरू बिर्सनु हुँदैन।'
फ्रान्स फुटबलका सफल प्रशिक्षकमध्ये एक
डेसच्याम्प्स ब्राजिलका मारियो जागाल्लो र जर्मनीका फ्रान्ज बेकेनबाउरपछि खेलाडी र प्रशिक्षक दुवै रूपमा विश्वकप जित्ने तेस्रो व्यक्ति हुन्।
सन् २०१२ मा फ्रान्सको जिम्मेवारी सम्हालेयता उनले टोलीलाई सन् २०१८ मा विश्वकप, २०१६ युरोको फाइनल, २०२२ विश्वकपको फाइनल र २०२४ युरोको सेमिफाइनलसम्म पुर्याए। प्रशिक्षकका रूपमा उनले विश्वकपमा २६ खेलमध्ये २० जित निकाले भने तीन खेल मात्र हारे।
पूर्व स्ट्राइकर ओलिभियर जिरुले डेसच्याम्प्सको प्रशंसा गर्दै भने, 'हामी सबै खेलाडी उनलाई उनले योग्य ठानेजस्तो बिदाइ दिन चाहन्थ्यौँ। त्यो सम्भव भएन, तर उनले १४ वर्षमा फ्रान्सका लागि गरेको योगदान महान् छ। उनको उपलब्धिले आफैँ बोल्छ।'
जिरुले थपे, 'धेरै खेलाडीका लागि उनी दोस्रो बुबाजस्तै थिए। उनले हामीमाथि विश्वास गरे र हामीले मैदानमा त्यसको प्रतिफल दिने प्रयास गर्यौँ। उनले हामीलाई जित्ने मानसिकता सिकाए।'
पूर्व डिफेन्डर गाएल क्लिशीले पनि डेसच्याम्प्सले कमजोर अवस्थामा रहेको फ्रान्सलाई पुनः विश्व फुटबलको शीर्ष टोली बनाएको उल्लेख गर्दै उनको योगदानलाई 'असाधारण' भने।
जिदान उत्तराधिकारी बन्ने सम्भावना
डेसच्याम्प्सको स्थानमा फ्रान्सका पूर्व कप्तान तथा उनका पूर्व टोलीसाथी जिनेदिन जिदान आउने सम्भावना बलियो रहेको भनेर बिबिसी स्पोर्ट्सले समाचार लेखेको छ।
सन् १९९८ को विश्वकप विजेता जिदानले रियल म्याड्रिडको प्रशिक्षकका रूपमा तीन पटक लगातार च्याम्पियन्स लिग जिताएका थिए।
फ्रान्सेली सञ्चारमाध्यम र ईएसपीएनका अनुसार जिदानसँग यसअघि नै मौखिक सहमति भइसकेको छ। यद्यपि फ्रान्स फुटबल महासंघले औपचारिक घोषणा गरेको छैन।
क्लिशीका शब्दमा, 'डेसच्याम्प्सपछि आउने प्रशिक्षकका लागि यो जिम्मेवारी निकै कठिन हुनेछ। उनको विरासतलाई निरन्तरता दिन सजिलो हुने छैन।'
