वीरगन्जमहानगरपालिका वडा नं १० स्थित हरि खेतान बहुमुखी क्याम्पसमा आइतबार कक्षा १२ को प्रिबोर्ड परीक्षा थियो। क्याम्पस प्रशासनले जारी गरेको पूर्व सूचना अनुसार विद्यार्थी क्याम्पस पुगे। परीक्षाका लागि तोकिएका कोठामा बसे।
बिहान ७ बजेदेखि नै परीक्षा सुरू हुने भनिएको थियो। परीक्षा हलमा कपी वितरण भयो तर प्रश्न पत्र वितरण भएन।
विद्यार्थीले केहीबेर धैर्य गरे। केही विद्यार्थीले क्याम्पस प्रमुख लगायत शिक्षक प्राध्यापकसँग परीक्षा सुरू गराउन माग गरे। परीक्षा सुरू हुने छाँटकाट नदेखिएपछि केही विद्यार्थी घर फर्किए भने केही प्रदर्शनमा ओर्लिए।
सुरूमा विद्यार्थीले क्याम्पसको मुख्य गेटअघि प्रदर्शन गरे। त्यहाँ प्रहरी र विद्यार्थीबीच केहीबेर घम्साघम्सी भयो। प्रहरीले विद्यार्थीका दुई जना अगुवालाई भ्यानमा हालेर आदर्शनगर चोकतर्फ लग्यो।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय डिएसपी हरिबहादुर बस्नेतले आन्दोलनको नेतृत्व गरिरहेका दुई जना विद्यार्थीलाई 'आइसोलेट' गरिएको बताए।
त्यसपछि विद्यार्थीको एउटा समूह घन्टाघरतर्फ अघि बढ्यो। उनीहरूले घन्टाघर चोकमा टायर बालेर प्रदर्शन गरे। कलम, स्ट्याम्प बक्स, स्केल लगायत परीक्षामा प्रयोग गरिने सामग्री सडकमा राखे। मानव साङ्लो बनाएर केहीबेर वीरगन्जको मुख्य सडक अवरूद्ध पारे।
अर्को समूहले क्याम्पसको मुख्य गेटमा धर्ना जारी राख्यो।
उनीहरूले सडकमै बसेर विरोध जनाएका थिए। व्यवस्थापन समिति, क्याम्पस प्रमुखको विरोधमा नाराबाजी समेत गरे।
ठाउँ ठाउँमा विद्यार्थीले गरेको प्रदर्शनका कारण वीरगन्ज अशान्त बन्यो। आक्रोशित विद्यार्थीले आफूहरूले क्याम्पस आउन जान प्रयोग गर्ने ना १ क २८८७ नम्बरको बस तोडफोड गरेका थिए।
क्याम्पस प्रशासनले फागुन २५ गते जारी गरेको सूचनामा चैत १ गतेदेखि नै प्रिबोर्ड परीक्षा हुने भनिएको थियो। तर फागुन २९ गते परीक्षा सरेको जानकारी गराउँदै चैत ८ देखि सुरू हुने भनी सूचना जारी भयो।
सूचनामा परीक्षा सर्नुको कारण केही उल्लेख छैन। कक्षा १२ को बिहान ७ बजेदेखि र कक्षा ११ को दिउँसो १ बजेदेखि परीक्षा समय तोकिएको थियो। विद्यार्थी आन्दोलित भएपछि भने क्याम्पस प्रशासनले परीक्षा स्थगन भएको सूचना निकालेको छ।
विद्यार्थीहरूले क्याम्पसमा अध्यापन भन्दा बढी राजनीति चलिरहेको बताए। क्याम्पस प्रशासन, व्यवस्थापन समिति, शिक्षक कर्मचारीलाई विद्यार्थीको भविष्य प्रति कुनै चिन्ता नै नरहेको उनीहरूको आरोप छ।
व्यवस्थापन संकाय कक्षा १२ मा अध्ययनरत सन्ध्या चौहान आफूहरूको एक वर्ष बर्बाद हुन लागेको बताइन्।
'प्रायः क्याम्पस बन्द नै रहन्छ। पढाइ राम्रोसँग भएको छैन,' उनले भनिन्, 'कुनै लिएको छैन, प्रि बोर्ड पनि दिन पाएन, अन्तिम परीक्षा बिग्रियो भने एक वर्ष वर्वाद हुन्छ।'
कक्षा १२ का लागि २४ हजार रूपैयाँ शुल्क तिरेको बेकार जान लागेको भन्दै उनले चिन्ता व्यक्त गरिन्।
सोही संकायमा अध्ययन गरिरहेकी पुष्पा यादवले अधिकांश विषयको कोर्ष नसकिएको बताइन्।
विद्यार्थीको जीवनमा खेलवाड गरिएको भन्दै शिक्षा संकायमा कक्षा १२ मा अध्ययनरत अख्तर अन्सारीले क्याम्पसले शुल्क फिर्ता गर्नुपर्ने बताए।
'शुल्क लिएको छ, परीक्षा गराएको छैन, क्याम्पसले परीक्षा शुल्क फिर्ता गर्नुपर्छ,' उनले भने।
प्राध्यापक कर्मचारी भन्छन् – मागबारे छलफल नै भएन, त्यसैले परीक्षा हलमा गएनौं
शिक्षक प्राध्यापक परीक्षा हलमा नगएपछि उनीहरू नैतिक प्रति प्रश्न उठेको छ। तर उनीहरूले आफूहरूको मागका सन्दर्भमा क्याम्पस व्यवस्थापन समितिले बेवास्ता गरेकाले बाध्य भएर परीक्षा हलमा नगएको बताएका छन्।
कतिपय शिक्षक प्राध्यापकहरूले परीक्षामा गार्ड राखिएकाबारे आफूहरूलाई जानकारी नै नभएको प्रतिक्रिया दिएका छन्।
क्याम्पस प्रमुख रवीन्द्रप्रसाद यादवले शिक्षक प्राध्यापकहरूसँग समन्वय नै नगरेको उनीहरूको भनाइ छ।
हरिखेतान बहुमुखी क्याम्पस कर्मचारी युनियनले १५ वटा र हरि खेतान प्राध्यापक संघले १६ वटा माग राखेर क्रमशः चैत ४ गते र ७ गते क्याम्पस प्रमुख समक्ष माग पत्र पेश गरेका थिए।
क्याम्पसको विधान खारेज गरेर सामुदायिक क्याम्पसको मर्म अनुसार विधान लागू गर्नुपर्ने, क्याम्पसमा क्युएए नवीकरण गर्नुपर्ने, त्रिभुवन विश्व विद्यालयको मापदण्ड अनुसार तलब, सेवासुविधा हुनुपर्ने, वार्षिक ग्रेड सुविधा, सामाजिक सुरक्षा कोष लागू हुनुपर्ने लगायत माग उनीहरूको छ।
क्याम्पसमा ११ वर्षदेखि आइटी शाखामा कार्यरत लाल किशोर प्रसाद पटेलले १७ हजार २५० रूपैयाँ मासिक तलबमा काम गर्नु परिरहेको बताए।
कर्मचारी युनियनले तीन दिने अल्टिमेटम दिएको थियो भने प्राध्यापक संघले माग पूरा नभए चैत ८ गतेदेखि अनिश्चितकालीन हड्ताल आह्वान गर्ने चेतावनी दिएका थिए।
मागबारे छलफल समेत नगरेकाले परीक्षा सञ्चालन गर्न नसकिएको प्राध्यापक संघका अध्यक्ष धर्मेन्द्र यादव बताउँछन्।
'मागबारे छलफल नै नभएपनि हामी परीक्षा गराउन तयार थियौं, तर प्रश्न पत्र पाएका थिएनौं,' उनले भने, 'आधा घन्टा ढिलो नै भए पनि परीक्षा सञ्चालन गर्नेबारे छलफल हुँदै गर्दा विद्यार्थी आन्दोलित भए।'
शिक्षक कर्मचारीको मागका सम्बन्धमा व्यवस्थापन समितिले बेवास्ता गर्दै आएको उनको भनाइ छ।
क्याम्पस प्रमुख रवीन्द्र प्रसाद यादवले प्राध्यापक कर्मचारीहरूको असहयोगले परीक्षा सञ्चालन गर्न नसकिएको जानकारी दिए।
'क्याम्पसमा धेरै समस्याहरू एकै पटक आइरहेको छ, व्यवस्थापन समितिसँग छलफल गर्न सकिएको छैन,' उनले भने, 'स्नातक तहको विद्यार्थी प्रयोग गरेरै भए पनि परीक्षा सञ्चालन गर्न लागेका थियौं, कपी उनीहरूले नै बाँडेका हुन्। पछि प्राध्यापकहरू परीक्षा सञ्चालन गर्न तयार हुनुभएको थियो। तर त्यति बेलासम्म माहोल बिग्रिसकेको थियो।'
व्यवस्थापन समितिका कोषाध्यक्ष सुनिल कुमार खेतान आफूले परीक्षा पछि कर्मचारी र प्राध्यापकहरूको मागका बारेमा छलफल गर्ने जानकारी क्याम्पस प्रमुखलाई गराएको बताउँछन्।
'क्याम्पस प्रमुख शनिबार म कहाँ कर्मचारी प्राध्यापकहरूले माग राख्नुभएको छ। उनीहरूसँग बसेर छलफल गरौं भनेर आउनुभएको थियो,' उनले भने, 'क्याम्पसको विषयमा म एक्लैले निर्णय गर्ने होइन। व्यवस्थापन समितिका अन्य पदाधिकारीलाई पनि बोलाउनुपर्ने हुन्छ। परीक्षा सकिएपछि बैठक बसौंला भनेर पठाएको थिए।'
विद्यार्थीसँग खेलबाड नगर्न, तीन–तीन महिनामा परीक्षा सञ्चालन गर्न, रिजल्ट दिन भनेर पटक पटक आग्रह गर्दै आएको भए पनि क्याम्पस प्रशासनले वर्षमा एउटा परीक्षा समेत नलिएको उनको भनाइ छ।
तत्कालीन समस्या समाधानका लागि तीन बुँदे निर्णय
विद्यार्थीको प्रदर्शनपछि दिउँसो जिल्ला प्रशासन कार्यालय पर्सामा बसेको बैठकले तीन बुँदे निर्णय गरेको छ। विद्यार्थी, क्याम्पस प्रमुख, क्याम्पस प्रशासन, शिक्षक कर्मचारी प्रतिनीधि, व्यवस्थापन समिति समेतको उपस्थितिमा बसेको बैठकले तीन बुँदे निर्णय गरेको हो।
प्रमुख जिल्ला अधिकारी भोला दहालका अनुसार कलेज प्रशासनले स्थगित गरेको परीक्षा र पठन पाठन पुनः सुरू गर्ने, आइतबार भएको प्रदर्शनमा घाइते भएका विद्यार्थीको उपचार कलेजले गर्ने निर्णय भएको छ।
त्यसैगरी कलेजमा उत्पन्न विभिन्न समस्या र विद्यार्थीले राखेका उचित मागका सम्बन्धमा क्याम्पस व्यवस्थापन समिति, क्याम्पस प्रमुख तथा दुई जना विद्यार्थी प्रतिनीधि समेतको सहभागितामा सोमबार बैठक बसेर निष्कर्षमा पुग्ने निर्णय भएको उनले बताए।
क्याम्पसमा देखिएका समस्याबारे जिल्ला प्रशासन कार्यालय पर्साको ध्यानाकर्षण गराउँदा समेत सुनुवाइ नभएको विद्यार्थी आकाश कुमार गुप्ता बताउँछन्।
-1746009348.jpg)
