उः हेर त, नेता आएको छ
ढाका टोपी टाँसेर
हात जोडेर प्रणाम गर्दै
मुस्कान अनुहारमा देखाउँदै
एक हुल वाचा बोकेर
फोटो खिचाउँदै आएको छ।
घाँटीमा माला ओइरिन्छन्
फूलका गुच्छा समात्छन्
भीड हेर्छ
भीड मुस्कुराउँछ
तर म
म प्रश्न उठाउँछु।
नेता नयाँ भन्छौ
तर अनुहार किन चिनेजस्तो छ?
‘अनुभवका कारण चिन्नु होला’ भनौला।
म सोध्छु—
नयाँ भन्नु तिमीमा
तर उहीँ पुरानो सोचमा किन?
म प्रश्न गर्छु
संसद् भन्नाले के बुझ्छौ?
कानुन कसरी बन्छ?
विषयगत समितिमा कसरी छलफल हुन्छ?
‘सिक्दै जानुपर्छ, अनुभवले बुझाउँछ’ भनौला।
म सोध्छु—
सिक्ने मात्र कि जिम्मेवारी पनि?
म प्रश्न गर्छु
समानुपातिक र समानता बिचको फरक बुझ्छौ?
‘शब्द मात्र होइन, व्यवहारमा पनि लाग्छ’ भनौला।
म सोध्छु,
समानुपातिक भनेको
अनुहार गन्ने खेल हो कि
अवसर बाँड्ने न्याय?
समानता भनेको
सबैलाई एउटै कुरा दिनु हो कि
सबैलाई बराबरी ठाउँमा उभ्याउनु?
अवसर बाँड्ने न्याय मात्र कि
वास्तविक कार्यान्वयन पनि?
‘व्यवहारमा लागू हुनेछ, शब्दमै सीमित छैन’ भनौला।
म सोध्छु
शब्द मात्र होइन कि
कार्यसम्पादनमा पनि सुनिश्चितता छ?
जात, लिंग, भाषा, आर्थिक स्थिति
सबैको प्रतिनिधित्व कसरी हुन्छ?
‘वास्तविकता अनुसार समानुपातिक प्रयास हुनेछ’ भनौला।
म सोध्छु
वास्तविकता मात्र कि प्रतिबद्धता पनि?
समानुपातिक प्रतिनिधित्व र सामाजिक समावेशिता
सिर्फ कागजमा मात्र हो कि
निर्णय र बजेटमा पनि लागू हुन्छ?
‘सर्वसाधारणको पहुँच सुनिश्चित हुन्छ’ भनौला।
म सोध्छु
सुनुवाइ मात्र कि कार्यान्वयन पनि?
म प्रश्न गर्छु?
नीति, बजेट र प्राथमिकता बुझ्छौ?
कर्मचारी संयन्त्र र प्रणाली कसरी चल्छ?
‘पढेर बुझ्छु, अनुभवले सिकाउँछ,’ भनौला।
म सोध्छु
पढेर मात्र कि लागू गर्न पनि?
अलपत्र योजना देख्यौ?
नबनेका पुल, टुटेका बाटा,
कागजमै सीमित विद्यालय—
‘पहिलाका सरकारले बिगारे,’ भनौला।
म सोध्छु
केबल आरोप लगाएर भाग्ने कि समाधान गर्ने?
काण्ड आउँदा किन मौन हुन्छौ?
भ्रष्टाचार हुँदा आँखा किन चिम्लिन्छौ?
ठगी हुँदा ‘छानबिन हुन्छ’ भन्छौ
‘प्रतिशोधबाट जोगिनुपर्छ,’ भनौला।
म सोध्छु
प्रतिशोध मात्र कि जबाफदेहिता पनि?
ठगी हुँदा ‘छानबिन हुन्छ’ भन्छौ
तर निष्कर्ष कहिल्यै पुग्दैन
‘समय लाग्छ,’ भनौला।
म सोध्छु
समय मात्र कि निष्कर्षमा पनि?
सत्तामा रहँदा गल्ती स्विकार्ने हिम्मत छ?
सत्य लुकाउने प्रवृत्ति छ कि छैन?
‘गल्ती सुधार्ने प्रयास हुन्छ’ भनौला।
म सोध्छु
सत्य सुधार मात्र कि व्यवहारमा पनि?
जनताको आवाज संसदमा कसरी पुग्छ?
सुनुवाइ र सहभागिता सुनिश्चित छ कि छैन?
‘विकास समितिमा छलफल हुन्छ’ भनौला।
म सोध्छु
छलफल मात्र कि कार्यान्वयन पनि?
संविधान, संघ, प्रदेश र स्थानीय अधिकार बुझ्छौ?
‘पढेर आएको, सिक्दैछु,’ भनौला।
म सोध्छु
पढेर मात्र कि निर्णय गर्न सक्ने क्षमता पनि?
समानुपातिक प्रतिनिधित्व र सामाजिक समावेशिता
कसरी सुनिश्चित हुन्छ?
जात, भाषा, लिंग, आर्थिक स्थिति
सबैको समान अधिकार दिन सक्छौ?
‘वास्तविकता अनुसार लागू हुन्छ,’ भनौला।
म सोध्छु
वास्तविकता मात्र कि प्रतिबद्धता पनि?
देशका प्रमुख विकास योजना र बजेट
कसरी प्राथमिकता दिने?
अलपत्र परियोजना कसले देख्छ र समाधान गर्छ?
‘समानुपातिक प्रयास हुनेछ’ भनौला।
म सोध्छु
कसरी सुनिश्चित गर्ने?
भ्रष्टाचार रोक्न कदम चाल्छौ?
संसदमा पारदर्शिता सुनिश्चित गर्छौ?
‘सुरक्षा र निगरानी प्रणाली बलियो बनाइन्छ’ भनौला।
म सोध्छु
पहल मात्र कि परिणाम पनि?
पानी, शिक्षा, स्वास्थ्य योजना
कसरी लागू हुन्छ?
‘अनुगमन गर्छु, रिपोर्ट बनाइन्छ’ भनौला।
म सोध्छु
अनुगमन मात्र कि प्रभावकारी परिवर्तन पनि?
सडक, पुल, बाढी–पहिरो रोकथाम
कसरी प्राथमिकता हुन्छ?
‘अवसर अनुसार निर्माण हुन्छ’ भनौला।
म सोध्छु
अवसर मात्र कि जीवन–सुरक्षा पनि?
भ्रष्ट अधिकारी र कर्मचारीको समस्या
तिमीले समाधान गर्छौ कि होइन?
‘समय अनुसार सुधार हुन्छ’ भनौला।
म सोध्छु
समय मात्र कि जिम्मेवारी पनि?
जनताको शिक्षा र जागरूकता
कसरी सुनिश्चित गर्छौ?
‘कार्यक्रम चलाइन्छ, स्कुलमा पहुँच हुन्छ’ भनौला।
म सोध्छु
कार्यक्रम मात्र कि वास्तविक परिणाम पनि?
सांसदको भेटघाट र जनसरोकार
कसरी कायम राख्छौ?
‘समय निकाल्छु, सुनुवाइ हुन्छ’ भनौला।
म सोध्छु
सुनुवाइ मात्र कि निर्णय पनि?
तिमी नेतृत्व गर्न आएको हौ कि केवल जित्न?
‘देशको हितमा काम गर्छु’ भनौला।
म सोध्छु
हित मात्र कि राजनीतिक फाइदा पनि?
ढाका टोपी अझै टल्किरहेको छ
प्रणाम फर्काइरहेको छ
तर पाइला अलि छिटो भएको छ।
नेता जान्छ
वाचा केही
मञ्चमै छुट्छन्
अब बाँकी रहन्छ
हाम्रो निर्णय-
प्रणाममा भोट दिने कि
जवाफमा विश्वास गर्ने?
किनकि
यो चुनाव लहडको होइन,
यो चुनाव
प्रश्नको हो।
-1746009348.jpg)
