पछिल्लो समय नेपाली बजारमा स्किन केयर र कस्मेटिक उत्पादनप्रति आकर्षण तीव्र रूपमा बढिरहेको छ। सामाजिक सञ्जाल, अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्डको प्रभाव र सौन्दर्यप्रतिको बढ्दो सचेतनासँगै उपभोक्ताको रोजाइ पनि विस्तार हुँदै गएको छ।
यसबीच एउटा आधारभूत प्रश्न अझै कायम छ — विदेशी ब्रान्डका उत्पादनहरू के नेपाली छालाका लागि साँच्चै उपयुक्त छन्?
उदाहरणका लागि, नेपालमा अहिले कोरियन ब्रान्डका स्किन केयर सामग्रीहरू लोकप्रिय छन्। तर नेपालीहरूको तुलनामा निकै गोरो र सफा देखिने कोरियनहरूको छाला हेरेर बनाइएका यस्ता सौन्दर्य सामग्री नेपाली छालाका लागि पनि उपयुक्त हुन्छन् त?
यही प्रश्नले घच्घच्याएर २७ वर्षीया समीक्षा बरालले आफ्नै स्किन केयर ब्रान्ड 'सामोइरा' सुरू गरेकी छन्। यो ब्रान्डका उत्पादन विदेशी होइन, नेपाली छालाको रङ र प्रकृतिलाई ध्यानमा राखेर तयार पारिएको उनी बताउँछिन्।
समीक्षाका अनुसार हरेक मानिसको छालाको प्रकृति फरक हुन्छ। एउटै खालका उत्पादन सबैका लागि सही हुँदैन। खासगरी नेपाली र अन्य दक्षिण एसियाली मुलुकका मानिसहरूको छालामा दाग–धब्बा र डन्डिफोरका दाग तुलनात्मक बढी हुन्छन्। सहरको धुलोधुवाँ, प्रदूषण र गर्मीमा चिटचिट आउने पसिनाले पनि हाम्रो छालालाई असर पारिरहेको हुन्छ। यही कुरा ध्यानमा राखेर नेपालीहरूको छालालाई सुहाउँदो सामग्री उत्पादन गर्नुपर्ने आवश्यकता महसुस गरेको समीक्षाको भनाइ छ।
'कुनै पनि स्किन केयर उत्पादन प्रयोग गर्नुअघि त्यो कुन प्रकारको छालाका लागि बनाइएको हो भन्ने बुझ्नु आवश्यक हुन्छ,' उनी भन्छिन्, 'जथाभाबी प्रयोग गर्दा छालालाई झन् नकारात्मक असर पर्न सक्छ।'
समीक्षाले नेपाल, भारत लगायत दक्षिण एसियाली देशका मानिसहरूको छालाको प्रकृति अध्ययन गरेर यो ब्रान्ड सुरू गरेको बताएकी छन्।
उनले सन् २०२६ फेब्रुअरीबाट औपचारिक रूपमा यसको सुरूआत गरेकी हुन्। तीन महिनाअघि मात्र सुरू गरेको भए पनि यसका लागि करिब डेढ वर्ष अध्ययन, अनुसन्धान र विभिन्न परीक्षण गरेको उनी बताउँछिन्।
समीक्षाले नेपाली बजार अध्ययन गर्ने क्रममा दुई फरक खालको परिस्थिति देखिन् — एकातिर काठमाडौं लगायत सहरी क्षेत्रका केही उपभोक्ता धेरै महँगा अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्ड प्रयोग गरिरहेका छन् भने अर्कातिर स्किन केयर सामग्री महँगा हुन्छन् भन्ने सोचले मध्यम वर्गका उपभोक्ता कम गुणस्तरका सस्ता उत्पादन प्रयोग गर्छन्।
उपभोक्ताहरूको यो भिन्नतामा समीक्षाले व्यावसायिक अवसर देखिन्।
उनले नेपाली छाला सुहाउँदो र मध्यम वर्गका उपभोक्ताको आर्थिक क्षमतासँग मिल्ने खालका उत्पादन ल्याउने सोच बनाइन्।
उनले आफ्नो ब्रान्डको नाम पनि व्यक्तिगत भावनासँग जोडेर राखेकी छन्। आफ्नो नाममा अंग्रेजी शब्द 'औरा' (आभा) जोडेर 'सामोइरा' शब्द (SamOira) बनाएको र त्यसैलाई ब्रान्डिङ गरेको उनी बताउँछिन्। यो नामले सकारात्मक ऊर्जा र सुन्दरताको सन्देश दिने उनको भनाइ छ।
ब्रान्ड सुरू गर्ने क्रममा समीक्षाले सौन्दर्य सामग्रीसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययन र अनुभवहरू संकलन गरेकी थिइन्। यसका लागि उनी भारत, थाइल्यान्ड, अमेरिका, चीन लगायत विभिन्न देश गएर त्यहाँका उपभोक्ताको प्रतिक्रिया र अनुभव बुझेकी थिइन्।
उनले यो अनुसन्धानका लागि भारतका दुई जना साथीको मद्दत पनि लिइन्। उनीहरूकै सहयोगमा करिब एक महिना चीनमा बसेर त्यहाँको बजार बुझेको उनी बताउँछिन्।
सामोइराका उत्पादनलाई उनी 'प्रकृति र विज्ञानको मिश्रण' भनेर व्याख्या गर्न रूचाउँछिन्।
'हामीले नेपालमै पाइने प्राकृतिक कच्चापदार्थहरू मिसाएर यी उत्पादन तयार पारेका हौं,' उनले भनिन्, 'यसमा हाम्रो छालालाई हानि गर्ने रासायनिक पदार्थहरू प्रयोग गरिएका छैनन्, बरू प्राकृतिक रूपमा पाइने केशर, बदाम, जिंकसिड लगायतका कच्चापदार्थ प्रयोग गरेका छौं, जसले हाम्रो छालालाई कुनै किसिमको नकारात्मक असर गर्दैन, फाइदा नै गर्छ।'
उनका अनुसार स्किन केयर उत्पादनहरू दिउँसो र रातको समयका लागि छुट्टाछुट्टै हुन्छन्। केही उत्पादन घाममा हिँड्दा प्रयोग गरिन्छ भने केही रातमा प्रयोग गर्ने गरी बनाइएको हुन्छ। अलग अलग समयमा प्रयोग गरिने उत्पादनमा कच्चापदार्थहरू पनि फरक हुने उनी बताउँछिन्।
अहिले सामोइराले बजारमा ल्याएका सामग्री छाला, कपाल र मान्छेको जीवनशैलीलाई ध्यानमा राखेर उत्पादन गरिएका छन्।
छालाका लागि 'फेसियल क्लिन्जर', 'सनस्क्रिन', 'फाउन्डेसन' र 'बडी वास' ल्याइएको छ। त्यस्तै, टोनर, क्रिम, सिरम लगायतका सामग्री पनि उत्पादन गरिरहेको छ। यी उत्पादन २४ वर्षभन्दा माथिका महिला तथा पुरूषका लागि तयार पारिएको उनी बताउँछिन्।
त्यस्तै, कपालका लागि स्याम्पु र कन्डिसनर उपलब्ध छन् भने मान्छेको जीवनशैलीमा प्रभाव पार्न लुगा धुने डिटरजेन्ट पाउडर बजारमा ल्याएकी छन्।
रोचक के छ भने, यो ब्रान्डका उत्पादनमा सबभन्दा बढी बिक्री हुने डिटरजेन्ट हो।
'धेरै उपभोक्ताले सिधै छालामा प्रयोग गर्ने सामग्रीभन्दा डिटरजेन्ट प्रयोग गरेर हाम्रो ब्रान्ड कस्तो रहेछ भनेर बुझ्न खोज्दै हुनुहुन्छ,' समीक्षाले भनिन्, 'हामी पनि डिटरजेन्टबाटै उपभोक्ताको विश्वास जित्ने कोसिस गरिरहेका छौं।'
यसबाहेक थप ३५ खालका उत्पादन बजारमा ल्याउने तयारीमा रहेको उनी बताउँछिन्। यसमा साबुन, ह्यान्ड स्यानिटाइजर लगायत पर्छन्।
हाल सामोइराका उत्पादन १००० देखि १८०० रूपैयाँसम्मका छन्। वितरणका हिसाबले काठमाडौं उपत्यका, चितवन, झापा, सिन्धुली लगायत ठाउँमा उपलब्ध छन्। सामोइराको आफ्नै अनलाइनमा पनि यी उत्पादन पाइन्छन्। त्यस्तै, फरेभर यङ, दराज लगायतका अनलाइन प्लेटफर्ममा पनि राखिएका छन्।
छाला विशेषज्ञहरूले आफ्ना उत्पादन परीक्षण गरेकाले फार्मेसीहरूमा पनि बिक्रीका लागि राख्ने समीक्षाको योजना छ।
उत्पादनको छोटो समयमै सामोइरा अन्तर्राष्ट्रिय बजार विस्तारमा पनि लागेको छ। भारतको नयाँदिल्लीमा निर्यात सुरू भइसकेको उनले जानकारी दिइन्।
'हामीले भारतको नान्जिन मेकअप कम्पनीमार्फत् आफ्ना उत्पादन बिक्री गरिरहेका छौं,' उनले भनिन्, 'छिट्टै भियतनाममा पनि निर्यात गर्ने योजना छ।'
समीक्षाका अनुसार यो कम्पनीले अहिलेसम्म आफ्ना सामग्री चीनमा उत्पादन गर्दै आएको छ। यो वर्षभित्रै लुम्बिनीमा स्किनकेयर उद्योग खोल्ने र त्यसपछि नेपालभित्रै उत्पादन गरेर बिक्री गर्ने उनले बताइन्।
उनका अनुसार यो उद्योगमा करिब हजार जनाले रोजगारी पाउने छन्।
यसका लागि आवश्यक मेसिनहरू चीनबाट आयात भइरहेका छन्। करिब साढे दुई करोड रूपैयाँ लगानी गरिसकेको उनले जानकारी दिइन्।
-1778436030.jpg)
समीक्षाको व्यक्तिगत व्यावसायिक यात्रा पनि रोचक छ।
उनले प्लस-टूमा विज्ञान विषय पढेकी थिइन्। त्यस क्रममा प्रयोगशालामा विभिन्न रसायनबारे बुझ्दै जाँदा यसमा रूचि बढेको उनी बताउँछिन्।
पछि उनले काठमाडौं विश्वविद्यालयको स्कुल अफ आर्ट्सबाट 'मास कम्युनिकेसन' मा स्नातक गरिन्। सन् २०१८ पछि करिब दुई वर्ष 'काठमाडौं पोस्ट' मा रहेर पत्रकारिता गरेको उनी बताउँछिन्। पत्रकारका रूपमा उनी मानवअधिकार र महिला अधिकारका विषयमा रिपोर्टिङ गर्थिन्।
पत्रकारिताले मानवअधिकारतर्फ रूचि बढाएपछि उनी सन् २०२० मा अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति र मानवअधिकारमा स्नातकोत्तर पढ्न लन्डन विश्वविद्यालय गइन्। त्यहाँ रहँदा उनले वर्ल्ड मार्केटिङ डिपार्टमेन्टमा काम गर्दै विभिन्न देशका उत्पादन र बजारबारे अनुभव हासिल गरिन्।
सन् २०२३ मा नेपाल फर्किएपछि यही अनुभवलाई आफ्नो व्यवसायमा रूपान्तरण गर्ने निधो गरेको उनी बताउँछिन्।
'लन्डनको बसाइ र मार्केटिङको अनुभवले मलाई स्किन केयर र कस्मेटिकप्रति रूचि बढायो। मैले त्यहाँ ठूला कम्पनीदेखि मध्यम स्तरका कम्पनीको ब्रान्डबारे जान्ने मौका पाएँ। आफैले प्रयोग गरेर अनुभव पनि गरेँ,' उनले भनिन्, 'त्यही अनुभवले मलाई आफ्नै ब्रान्ड सुरू गर्न हिम्मत दियो जस्तो लाग्छ।'
कम्पनी सञ्चालन क्रममा उनले चुनौतीहरू पनि धेरै भोगेकी छन्।
खासगरी नेपालको भौगोलिक अवस्थाका कारण कच्चापदार्थ ढुवानीमा हुने समस्या र ढिलाइले उत्पादन प्रक्रियामै असर पार्ने गरेको उनको भनाइ छ।
यी चुनौतीबीच पनि नेपालमै ब्रान्ड स्थापना गरी रोजगारी सिर्जना गर्न पाएकोमा उनी सन्तुष्ट छिन्।
अहिले सामोइरा कम्पनीमा २१ जनाले काम गर्छन्। लुम्बिनीमा उद्योग खुलेपछि थप व्यक्तिले रोजगारी पाउने उनी बताउँछिन्।
व्यवसायसँगै समीक्षा सामाजिक काममा पनि सक्रिय छिन्। सामोइराले आफ्नो नाफाको १० प्रतिशत रकम 'नेतृत्व' नामक गैरनाफामूलक महिला संगठनलाई दिने गरेको छ। साथै, 'नेपाल युथ फाउन्डेसन' मार्फत विभिन्न क्षेत्रमा सहयोग पनि गर्दै आएकी छन्।
खानेपानीको पहुँच नभएका ठाउँमा इनार निर्माण गर्ने अभियानअन्तर्गत पछिल्लो दुई महिनामै ११ ठाउँमा इनार बनाइसकेको उनले बताइन्।
सामाजिक सञ्जालमार्फत मार्केटिङ गर्नु सामोइराको अर्को रणनीति हो। विभिन्न ठाउँमा पुगेर उत्पादनको नमूना वितरण गर्दै उपभोक्ताको प्रतिक्रिया लिने र त्यसलाई भिडिओमार्फत सार्वजनिक गर्ने अभ्यासले ब्रान्ड चिनाउन मद्दत गरेको उनको भनाइ छ।
'सानैदेखि मेरो आफ्नै काम गरूँ भन्ने सपना थियो। सामोइरा त्यसैको नतिजा हो,' उनले भनिन्, 'तर यो मेरो अन्तिम गन्तव्य होइन। भविष्यमा अझै धेरै काम गर्नुछ। अझै धेरै नयाँ नयाँ उत्पादनहरू ल्याउनुछ।'
***
