Setopati समाज
Subscribe Setopati
शनिबार, भदौ १४, २०८२ युनिकोड ENEnglish
  • Setopati गृहपृष्ठ
  • प्रिमियम स्टोरी
  • राजनीति
  • बजार अर्थतन्त्र
  • विचार
  • नेपाली ब्रान्ड
  • समाज
  • कला
  • ब्लग
  • खेलकुद
  • ग्लोबल
  • कभर स्टोरी

मुटु कसरी स्वस्थ राख्ने?

कुनाल बिक्रम साह, वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ

सहरीकरण जति बढ्दै गयो हामीलाई हिँड्न उति नै कठिन लाग्न थालेको छ। केही पाइला हिँड्न पनि हामी सवारीसाधन नै खोज्न थालेका छौं।

सुविधा खोज्ने होडमा हामी मुटु रोगको जोखिम बढाइरहेका छौं। मुटु रोग पछिल्लो समयमा घातक र भयावह बन्दैछ।
यसको जोखिम कम गर्ने सबभन्दा सहज उपाय भनेको आफ्नो दैनिकी परिवर्तन गर्नु हो। शारीरिक रूपमा सक्रिय भएर हो।

मुटु स्वस्थ राख्न कम्तिमा पनि दैनिक तीस मिनेट लम्केर हिँड्नुपर्छ। साताको पाँच दिन हिँडे मात्र पुग्छ भन्ने सुनिए पनि सधैं हिँड्नु लाभदायक हुन्छ।

उच्च रक्तचाप, मधुमेह, शरीरको तौल, कोलस्ट्रोलको मात्रा कति छ भनेर वर्षमा कम्तिमा एकपटक स्वास्थ्य परीक्षण गर्नुपर्छ। यस्ता समस्या अचेल निकै बढेका छन्।

जाडोमा मुटुका समस्या बढी हुन्छ। चिसोमा मुटुको धमनी खुम्चिने हुनाले रक्तचाप र रगत जम्न चाहिने प्रोटिन बढ्छ। धमनीमा ‘ब्लकेज’ भएकालाई छाती बढी दुख्न सक्छ। कहिलेकाँही धमनीभित्र जमेको बोसो फुटेर पनि रगत जम्न सक्छ। यसले रगतको प्रवाह रोक्छ र हृदयघातको सम्भावना बढ्छ।

मुटु जोगाउन खानपिनमा ध्यान दिनुपर्छ। दैनिक व्यस्तताका कारण हामी जंकफुड र रेडिमेड खानामा भर परिरहेका छौं। यस्ता खानामा क्यालोरी र फ्याट बढी हुन्छ। शाकाहारी दालभात स्वस्थ हुन्छ। नुन र तेल कम गर्नुपर्छ भने हरियो सागसब्जी र फलफूलमा जोड दिनुपर्छ। मांसाहारी नै भए पनि रातो मासु कम गरी कुखुराको खानुपर्छ। माछा पनि लाभदायक मानिन्छ।

हरियो सागसब्जी र फलफूलमा धेरै एन्टीअक्सिडेन्ट हुन्छ जसले खाना पचाउन सहयोग गर्छ। खराब कोलस्ट्रोल घटाउँछ र शरीरका कोषिकाको आयू बढाउँछ। बाहिरी खानेकुरामा अक्सिडेन्ट मिसावट हुन्छ जसले मान्छेलाई चाँडै बुढो देखाउँछ।
मुटुका निम्ति जैतुनको तेल राम्रो मानिन्छ। तर, सबैले यो प्रयोग गर्न सक्छन् भन्ने छैन। त्यसैले आफूले प्रयोग गर्दै आएको तेल नै मात्रा घटाउनु लाभदायक हुन्छ।

कम उमेरमै हृदयघात हुने समस्या पनि बढेको छ। बाह्य रूपमा स्वस्थ देखिएको मान्छेको भित्रभित्रै समस्या आइरहेको हुन सक्छ।

चुरोट मुटुका लागि सबभन्दा बढी हानीकारक हो। युवा अवस्थामा हृदयघात हुने ८० प्रतिशत कारक चुरोट नै हो। तनाव, चुरोट, सूर्ती र रक्सी मिश्रणले मुटुमा बोसो जमाउने र फुट्ने क्रम बढाउँछ।

कतिपयलाई रक्सी खाएको भोलिपल्ट रक्तचाप अनियन्त्रित रूपमा बढ्न सक्छ। लामो समय धेरै रक्सी खानो कालान्तरमा मुटु सुन्निएर फेल पनि हुनसक्छ। पुरुषले प्रतिदिन ३० मिली र महिलाले १५ मिलीसम्म रक्सी (हार्ड ड्रिंक्स) खानु ठीकै हुन्छ।

यसबाहेक मुट स्वस्थ राख्न ‘एरोबिक’ गर्नु राम्रो मानिन्छ। हात खुट्टा सबै चलाएर व्यायाम गर्दा मुटुमा रक्तसञ्चार हुन्छ।

लामो समय कुर्सीमा बसेर काम गर्नुपर्नेले बेलाबेला हिँडडुल गर्नुपर्छ। तनाव कम गर्न साथीहरू वा परिवारसँग नयाँ ठाउँ घुम्ने र समय बिताउने वा ध्यान गर्न सकिन्छ। व्यक्तिको रूचि र स्वाभाव अनुसार उसले आफ्नो मन भुलाउने र खुसी राख्ने क्रियाकलाप गर्न सक्छ।
प्रकाशित मिति: शनिबार, मंसिर ९, २०७४  १५:५०
सिफारिस
उत्कृष्ट फिल्मको अवार्ड जितेको सुपरहिट मलयालम थ्रिलर (युट्युब लिंकसहित)
उत्कृष्ट फिल्मको अवार्ड जितेको सुपरहिट मलयालम थ्रिलर (युट्युब लिंकसहित)
काठमाडौं र सुर्खेतका ८ नेतामाथि कारबाही गर्दै राप्रपा, यसअघि सोधिएको थियो स्पष्टीकरण
काठमाडौं र सुर्खेतका ८ नेतामाथि कारबाही गर्दै राप्रपा, यसअघि सोधिएको थियो स्पष्टीकरण
प्रदेशका नेताहरूलाई प्रचण्डले भने- कोशी नाम अहिले स्वीकारौं, ०८४ मा चुनाव जितेर फेरौंला
प्रदेशका नेताहरूलाई प्रचण्डले भने- कोशी नाम अहिले स्वीकारौं, ०८४ मा चुनाव जितेर फेरौंला
काजीलाई छाडेर कहाँ गएकी थिइन् मैयाँ?
काजीलाई छाडेर कहाँ गएकी थिइन् मैयाँ?
रास्वपाले 'प्राइमरी चुनाव' बाट उम्मेदवार छान्ने भने पनि पार्टी केन्द्र हाबी हुने विधि तय
रास्वपाले 'प्राइमरी चुनाव' बाट उम्मेदवार छान्ने भने पनि पार्टी केन्द्र हाबी हुने विधि तय
प्रतिनिधि सभा बैठक बस्दै, यी हुन् कार्यसूची
प्रतिनिधि सभा बैठक बस्दै, यी हुन् कार्यसूची
प्रतिक्रिया दिनुहोस्

विचार

कमलसिंह बम
यस्ता छन् प्रहरी विधेयकमा गर्नुपर्ने सुधारहरू कमलसिंह बम
डा. विशाल कुमार भण्डारी
सामाजिक संघसंस्था बन्द गर्ने सरकारी नियत! डा. विशाल कुमार भण्डारी
मिनेश गुरूङ
बाढीको कहरले जन्माएको मेसेन्जर ग्रुप मिनेश गुरूङ
 शिवजी श्रेष्ठ
सरकारको मुख नताकी सशस्त्र प्रहरीले समातेको लय  शिवजी श्रेष्ठ

ब्लग

बिमल घर्ती
हराएको गाउँको आत्मा! बिमल घर्ती
रामदत्त जोशी
तिमीले विदेश जान ढिला गर्यौ साथी! रामदत्त जोशी
शिविश भण्डारी
आक्कलझुक्कल मात्र देखिने कालो गोमन सर्प! शिविश भण्डारी
नारायणप्रसाद सापकोटा
सामाजिक सञ्जालमा घुयेँत्रो र 'बुमर्याङ'! नारायणप्रसाद सापकोटा

साहित्यपाटी

मधुकरमणि आचार्य
छुटेको एउटा भारी! मधुकरमणि आचार्य
दिपेश राई
परिवर्तित व्यवहार! दिपेश राई
सन्तोष बोहरा
तस्वीरभन्दा पर कर्मतिर! सन्तोष बोहरा
प्रल्हाद ढकाल
लखतरान यात्री! प्रल्हाद ढकाल

केटाकेटीका कुरा

अनन्य राज सापकोटा
बन्ने नै छ नेपाल! अनन्य राज सापकोटा
अनुस्का सापकोटा
मेरी आमाको दुःख! अनुस्का सापकोटा
दिक्षिता केसी
गाउँ जाने दोस्रो बाटो! दिक्षिता केसी
साईना ढुंगेल
अहिल्यै सबै कुरा थाहा हुन जरुरी छैन! साईना ढुंगेल

पाठक विचार

महिमानसिंह विष्‍ट
सर्वोच्चका शाखा अधिकृत महिमानसिंह विष्टको खण्डन–पत्र महिमानसिंह विष्‍ट
चेतराज जोशी
युवाको आँखामा वनस्पति र पर्यावरण! चेतराज जोशी
प्रकाश विक
फर्किएका खाली हातहरू… प्रकाश विक
सन्दिप पराजुली
विदेशी नागरिकताको 'युद्ध जिते'पछि सामाजिक सञ्जालमा देशप्रेमको ज्वारभाटा! सन्दिप पराजुली

सूचनापाटी

युनिकोडमा टाइप गर्नुहोस् युनिकोडमा टाइप गर्नुहोस्
विनिमय दर विनिमय दर
शेयर बजार शेयर बजार
सुन चाँदि सुन चाँदि
रेडियो सुन्नुहोस् रेडियो सुन्नुहोस्

सम्पर्क
Setopati

Setopati Sanchar Pvt. Ltd. सूचना विभाग दर्ता नंः १४१७/०७६-२०७७ Jhamsikhel Lalitpur, Nepal
01-5429319, 01-5428194 setopati@gmail.com
विज्ञापनका लागि 015544598, 9801123339, 9851123339
सोसल मिडिया
Like us on Facebook Follow us on Twitter Subscribe YouTube Channel Follow us on Instagram Follow us on Tiktok
सेतोपाटी
  • गृहपृष्ठ
  • विनिमय दर
  • शेयर बजार
  • सुन चाँदि
  • हाम्रोबारे
  • सेतोपाटी नीति
प्रधान सम्पादक
  • अमित ढकाल
सेतोपाटी टीम
  • हाम्रो टीम
© 2025 Setopati Sanchar Pvt. Ltd. All rights reserved. Site by: SoftNEP