नेपाली कांग्रेस संस्थापनइतर पक्षको राष्ट्रिय भेला/सम्मेलनको निर्णय सुनाउने बेला नेताहरूबीच केही विवाद देखा परेको छ।
नेताहरूका सुझाव संकलन गरेर तयार गरिएको प्रस्तावलाई निर्णयार्थ हलमा प्रस्तुत गर्ने क्रममा विवाद देखिएको हो।
‘१४ औं महाधिवेशनबाट बनेको निर्वाचित पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवाको सभापतित्वमा १५ औं महाधिवेशन सम्पन्न हुनेछ’ भन्ने प्रस्ताव पढेर सुनाएपछि हलले ताली बजाएर अनुमोदन गरेको थियो।
तर यही निर्णयको केही शब्दलाई लिएर नेताहरूबीच विवाद देखियो।
त्यसपछि यो निर्णयकै पूरक केही वाक्य पढेर सुनाइयो, ‘उहाँकै नेतृत्वमा पार्टी एकताबद्ध भई १५ औं महाधिवेशन सम्भव हुने दृढ विश्वास यो सम्मेलनले व्यक्त गर्दछ।’
यसपछि प्रस्ताव पढिरहेको पोडियममा नेता प्रकाशशरण महत आइपुगे। उनले 'कार्यसमिति' शब्द निर्णयमा राख्न आग्रह गरेको सुनिन्थ्यो।
महतपछि नेता विमलेन्द्र निधि पनि पोडियममा आए।
‘तपाईंहरू हट्नुस् म बुझ्छु’ भन्दै निधिले महतलाई हट्न भनेका थिए।
यही क्रममा पोडियमनजिक रहेका केही नेताहरूले ‘निर्वाचित होइन, दाइहरू सबै मनोनीत हुनुहुन्छ’ भन्दै निर्णयमा लेखिएको केही शब्द मिलाउनुपर्ने संकेत गरेका थिए।
२०७८ मंसिरमा १४ औं महाधिवेशन हुँदा नेता विमलेन्द्र निधि र प्रकाशमान सिंह पनि सभापति पदमा उठेका थिए।
पहिलो चरणमा कसैले पनि ५१ प्रतिशत मन नल्याएपछि दोस्रो चरणमा चुनाव भयो र त्यसबेला धेरै मत ल्याउनेमध्ये शेरबहादुर देउवालाई निधि र सिंहले सहयोग गरेका थिए। त्यसपछि देउवाले निधि र सिंहलाई केन्द्रीय सदस्य मनोनीत गरेका थिए भने महामन्त्रीमा पराजित महतलाई पनि केन्द्रीय सदस्य बनाएका थिए।
राष्ट्रिय भेला/सम्मेलनको निर्णयमा १४ औं महाधिवेशनबाट बनेको निर्वाचित पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवाको सभापतित्वमा १५ औं महाधिवेशन सम्पन्न हुनेछ भन्ने निर्णय अनुमोदन भएपछि तत्काल निधिले विरोध जनाएका हुन्।
केहीबेर पोडियमनजिक छलफल गरेपछि महतले निधिलाई हात समातेर मञ्चतर्फ लगेका थिए।
त्यसपछि फेरि निर्णय सुनाइयो।
'१४ औं महाधिवेशनबाट निर्मित गरेको जो पार्टी सभापति शेरबहादुर दाइको नेतृत्वमा रहेको कार्यसमिति छ, त्यो केन्द्रीय कार्यसमितिको निर्णय र आयोजनामा महाधिवेशन सम्पन्न हुनेछ' यो निर्णय सुनाउने बेलासम्म मञ्चमा निधि र महतबीच नोकझोँक चलिरहेको देखिन्थ्यो।
त्यसपछि केही नेताहरूले दुवैलाई आ-आफ्नो सिटमा लगेर राखेका थिए।
हामीले नेता प्रकाशशरण महतलाई के विषयमा विवाद भएको हो भनेर सोधेका छौं।
उनले यसलाई सामान्य विवाद भनेका छन्।
निर्णयमा लेखेको केही शब्दको सट्टा अर्को शब्द राख्नुपर्छ भन्ने निधिको आग्रह रहेको उनको भनाइ थियो।
साथै धर्मसम्बन्धीका पनि केही कुरामा पनि थप कुराकानी गरी निर्णय सुनाउनुपर्नेबारे निधिले चासो राखेका थिए।
संस्थापनइतर पक्षले १५ औं महाधिवेशनसम्म पार्टीको नियमित क्रियाकलाप सभापतिको निर्देशनमा राष्ट्रिय भेला/सम्मेलन आयोजक समितिका संयोजकले नै संयोजन गर्दै जाने निर्णय गरेको छ। अहिले संयोजक पूर्वमहामन्त्री शशांक कोइराला छन्।
राष्ट्रिय एकता र मेलमिलाप नीतिलाई ध्यानमा राखेर बिपी कोइराला ०३३ सालमा स्वदेश फर्केको र आज पनि देश अप्ठ्यारो स्थितिमा रहेकोले यस अवस्थामा राष्ट्रवादी तथा लोकतन्त्रवादी शक्तिहरूहरूसँग संवाद गरी राष्ट्रियता, लोकतन्त्रको सुदृढीकरणका लागि क्रियाशील रहने पनि निर्णय भएको छ।
निर्णय सुनाउने बेला विवाद देखिएपछि निवर्तमान सभापति तथा पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले समय लिएर फेरि बोलेका थिए। उनले धर्मबारे आफूले केही बेरअघि बोलेका अभिव्यक्तिलाई प्रष्टीकरण दिएका थिए। उनले विशेष महाधिवेशन बारेको मुद्दाका सन्दर्भमा 'सर्वोच्च अदालतको निर्णय हाम्रो पक्षमा आयो भने फेरि पनि भेटघाट गर्ने विश्वास दिलाउँछु' भनेका थिए।
भेला/सम्मेलन समापन समारोहमा संयोजक शशांक कोइरालाले पनि बोलेका थिए।
‘यो सम्मेलन एकताबद्ध गर्नका लागि आयोजना गरिएको हो। त्यसैले हामी एकै ठाउँमा उभिएका छौं, भोलिका दिनमा पनि हामी सबै एकै ठाउँमा उभिनुपर्छ, पारित गरेका ५ बुँदाप्रति धन्यवाद दिन्छु, मलाई संयोजक बनाउनुभएको थियो, तपाईंहरूको सहयोगले यो सफल भएको हो,’ उनले भने, ‘फेरि यस्ता कार्यक्रम गरी तपाईंहरूलाई बोलाउँछौं, हामीलाई नबिर्सनुहोला।’
यस्तो छ सम्मेलनको ५ निर्णय-
१. १४ औं महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय कार्यसमितिको निर्णय र आयोजनामा १५ औं महाधिवेशन सम्पन्न गरिनेछ र पार्टी सभापति श्री शेरबहादुर देउवाको सभापतित्वमा १५ औं महाधिवेशन सम्पन्न हुनेछ। उहाँकै नेतृत्वमा पार्टी एकताबद्ध भई १५ औ महाधिबेशन सम्भव हुने दृढ विश्वास यो सम्मेलनले व्यक्त गर्दछ।
१५ औं महाधिवेशनसम्म आवश्यक पार्टीको नियमित कृयाकलाप सभापतिको निर्देशनमा राष्ट्रिय भेला र सम्मेलनका संयोजकले नै संयोजन गर्दै जानु हुनेछ।
२. २०३३ सालमा महामानव बीपी कोइरालाले देशमा विद्यमान राष्ट्रिय संकटलाई ध्यानमा राष्ट्रिय एकता र मेलमिलापको नीतिलाई ध्यानमा राखि देश फर्कनु भएको थियो। आज पनि देश अप्ठेरो स्थितिमा छ। यस अवस्थामा राष्ट्रिय एवं लोकतन्त्रवादी शक्तिहरूसँग संवाद गरी राष्ट्रियता, लोकतन्त्रको सुदृढीकरणका लागि कृयाशील रहने।
३. नेपालको सनातनदेखि चलिआएको धर्म संस्कृति हाम्रो राष्ट्रिय पहिचान पनि हो। नेपाल रहिआएको धार्मिक सहिष्णुता, सामाजिक सदभाव र हरेक व्यक्ति र धार्मिक समुदायको आफ्नो धर्म मान्ने धार्मिक स्वतन्त्रतालाई सुनिश्चितदेखि चलिआएको हिन्दु, बौद्ध, किरात र प्राकृत धर्मको संरक्षण गर्ने दायित्वलाई दृष्टिगत गरि सनातन धर्मलाई राष्ट्रिको पहिचान रुपमा राष्ट्रलाई अघि बढाउने प्रतिबद्धता गर्नेछ।
४. वर्तमान संविधानमा जनअपेक्षा बमोजिम आवश्यक संशोधन गर्न संविधान भएको व्यवस्था अनुसार नै सम्बन्धित सबैसँग सम्बाद गरी निकाश दिइने छ।
५. २०८३ श्रावण ३० र ३१ गते सम्पन्न नेपाली कांग्रेसको राष्ट्रिय सम्मेलनमा प्रस्तुत विभिन्न प्रस्ताव र सुझावहरुलाई समेत समेटी परिमार्जन सहित पारित प्रस्तावहरूलाई लिखित गर्ने जिम्मेवारी केन्द्रीय सदस्य एनपी साउदको संयोजकत्वमा केन्द्रीय सदस्य उमाकान्त चौधरी, केन्द्रीय सदस्य सीता राना र सहयोगीमा केन्द्रीय सदस्य मीनबहादुर विश्वकर्मा र दीपकप्रसाद कुइँकेल रहनु हुनेछ।
यो पनि- अदालतले मलाई बचाएको छ जसको कारण म नेपाल आइपुगेको छु- देउवा
