सभामुख डोलप्रसाद अर्यालले प्रधानमन्त्री बालेन शाहलाई संसदमा उपस्थित भएर सांसदको प्रश्नको जबाफ दिन रूलिङ गरेका छन्।
सभामुखको रुलिङसँगै प्रधानमन्त्री शाहले जनताबाट निर्वाचित जनप्रतिनिधिको थलो संसदलाई नटेरेको घटना संसदीय रेकर्डमा बसेको छ।
प्रतिनिधि सभा नियमावलीमा प्रधानमन्त्रीले महिनाको पहिलो साता प्रतिनिधि सभामा उपस्थित भएर सांसदहरुको प्रश्नको जबाफ दिनुपर्ने व्यवस्था छ।
तर प्रधानमन्त्री शाहले निर्वाचित भएदेखि अहिलेसम्म प्रतिनिधि सभा नियमावली अनुसार सांसदहरुको प्रश्नको जबाफ दिएका छैनन्। प्रधानमन्त्रीले लगातार सांसदहरुको प्रश्नको बेवास्ता गरेपछि सभामुख रुलिङ गर्नुपरेको नयाँ संसदीय इतिहास कायम भएको छ।
प्रधानमन्त्री शाहले आकस्मिक रुपमा २०८३ जेठ १७ गते सांसदहरुलाई प्रश्न सोध्न लगाएर केही प्रश्नको जबाफ दिएका थिए। तर त्यो प्रश्नोत्तर प्रतिनिधि सभा नियमावली अनुसार थिएन।
नियमावली अनुसार प्रश्नोत्तर अहिलेसम्म हुन सकेको छैन।
नियमावली अनुसार सभामुखले प्रश्नोत्तरका लागि मिति तय गर्नुपर्छ। त्यसपछि सांसदहरुले प्रश्न टिपाउँछन्। ती प्रश्नमा प्रधानमन्त्रीले संसदमा जबाफ दिनुपर्छ।
प्रश्नोत्तरका लागि संसदमा उपस्थित हुनुको साटो प्रधानमन्त्रीले जेठ १७ गते विवादको नयाँ बीउ रोपेका थिए। शाहले 'नेपालले पनि भारतको जग्गा मिचेको' अभिव्यक्ति दिएका थिए।
उक्त अभिव्यक्तिबारे प्रधानमन्त्रीले स्पष्टीकरण दिनुपर्ने र सो भनाइ संसदको रेकर्डबाट हटाउनुपर्ने माग विपक्षी दलहरुले गर्दै आएका छन्।
विपक्षी दलहरुले लगातार ७७ दिनयता प्रतिनिधि सभामा प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्तिबारे प्रस्टीकरण माग गर्दै आएका थिए। तर प्रधानमन्त्री शाहले संसदमा उठेको आवाज सुनेको/नसुनेकै गरे।
प्रतिनिधि सभाको हरेक दिन झण्डै आधा घण्टादेखि ४० मिनेटसम्म प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्तिको विषयमा प्रश्न उठ्दा समेत प्रधानमन्त्री शाहले संसदमा आएर जबाफ दिन उचित सम्झेनन्।
फलस्वरुप विपक्षीहरुको मागलाई सम्बोधन गर्ने गरी सभामुख अर्याल रूलिङ गर्न बाध्य भएका छन्।
यतिमात्र होइन यसबीच सभामुख अर्यालले तीन पटक प्रधानमन्त्री शाहलाई भेटेर संसदमा आउन आग्रह गरेका थिए।
जेठ ७ गते, साउन १३ गते र साउन २६ गते सभामुख अर्याल प्रधानमन्त्रीलाई भेट्न सिंहदरबार स्थित उनको कार्यकक्षमा पुगेका थिए। तर प्रधानमन्त्री शाहले संसदमा आउने/नआउने ठोस जबाफ दिएनन्।
सभामुख अर्यालका अनुसार प्रधानमन्त्री शाहले 'उपयुक्त समयमा आउने'मात्र बताएका थिए।
यसरी लगातार प्रधानमन्त्री शाहले संसद छलेपछि सभामुख अर्यालले बाध्य भएर संसदमै उपस्थित भएर प्रश्नको जबाफ दिन प्रधानमन्त्री शाहलाई रुलिङ गर्नुपरेको हो।
यद्यपि सभामुख अर्यालले प्रतिनिधि सभा नियमावली अनुसार प्रधानमन्त्रीसँग प्रश्नोत्तर हुने मिति तोक्नुपर्ने प्रतिनधि सभा नियमावलीमा व्यवस्था छ। तर प्रधानमन्त्री आउने/नआउने नै टुङ्गो नभएपछि सभामुख अर्यालले मिति तोक्न सकेका छैनन्।
तर संसदमा विपक्षीहरुको लगातारको विरोध अन्त्य गर्न भने सभामुख अर्यालले सफल भएका छन्।
विपक्षी दलहरुले सभामुखको रुलिङलाई समर्थन गर्ने बैठकमा जारी राख्दै आएको विरोध रोकेका छन्।
प्रमुख प्रतिपक्षी दलका नेता भिष्मराज आङदेम्बे सहित प्रमुख सचेतक वासना थापा, नेकपा एमालेका सचेतक ऐन महर, श्रम संस्कृति पार्टीका सचेतक आरेन राई र राप्रपाकी सचेतक खुश्बु ओली चीन भ्रमणमा छन्।
सभामुखले प्रधानमन्त्रीलाई रुलिङ गरेपछि विपक्षी नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) नेता वर्षमान पुनले सांसदहरुलाई आसन ग्रहण गर्न आग्रह गरेका थिए। तर नेपाली कांग्रेसका अर्जुननरसिंह केसी र नेकपा एमालेकी उपनेता पद्मा अर्याल अलमलमा परेका थिए। सल्लाहपछि भने दुबै जना आफ्नो सिटमा बसेका थिए।
सांसदहरु बसेसँगै ७७ दिनदेखिको संसदमा विपक्षीको विरोध रोकिएको छ।
विपक्षी दलका शीर्ष नेताहरु उपस्थित नभएको प्रतिनिधि सभाको बैठकमा रास्वपाका सभापति समेत रहेका सांसद रवि लामिछाने, दलका उपनेता गणेश पराजुली, महामन्त्री समेत रहेका सांसद विपिन आचार्य लगायत उपस्थित भए।
सभामुखले रुलिङ गरेपछि सांसद विपिन आचार्यले नियमावली पल्टाएर हेरेका थिए। त्यस्तै लामिछानेले दलका उपनेता गणेश पराजुलीसँग सोधपुछ गरेका थिए। सभाुमखले रुलिङ गर्दा प्रधानमन्त्री शाह भने बैठकमा उपस्थित थिएनन्। प्रधानमन्त्री शाह अहिलेसम्म ६ वटा बैठकमा मात्र सहभागी भएका छन्।
