नेपाली कांग्रेसको १५ औं महाधिवेशनअन्तर्गत आज पालिका अधिवेशन भइरहेको छ।
अधिवेशनमा उम्मेदवारी दिएका उम्मेदवारले प्रचार–प्रसार गर्दा विभिन्न आचारसंहिता अनिवार्य रूपमा पालना गर्नुपर्ने भएको छ।
कांग्रेस केन्द्रीय निर्वाचन समितिले जारी गरेको निर्वाचन निर्देशिकाले प्रचारलाई मर्यादित र व्यवस्थित बनाउन उम्मेदवार, प्रस्तावक, समर्थक, प्रतिनिधि तथा प्रचारकका लागि विभिन्न गतिविधिमा रोक लगाएको छ।
निर्देशिकाअनुसार उम्मेदवारले जुलुस, आमसभा, कोणसभा, बैठक तथा भेला गर्दा सभ्य, शिष्ट र अनुशासित व्यवहार गर्नुपर्नेछ।
अन्य उम्मेदवार, प्रतिनिधि वा कार्यकर्ताको मान–सम्मानमा आँच पुग्ने गतिविधि गर्न पाइने छैन। सार्वजनिक स्थलमा होहल्ला गर्ने, अव्यवस्थित भीड जम्मा गर्ने, यातायात अवरोध गर्ने वा सार्वजनिक शान्ति भंग हुने गतिविधि पनि निषेध गरिएको छ।
टी–सर्ट, टोपी र ब्याच लगाएर प्रचार गर्न नपाइने
कांग्रेसको निर्वाचन आचारसंहिताले उम्मेदवार वा समर्थकले उम्मेदवारको फोटो, नाम वा चुनाव चिह्न अंकित टोपी, क्याप, भेस्ट, टी–सर्ट, ज्याकेट, कमिज, गम्छा, ब्याच, मास्क, लकेटलगायत प्रचार सामग्री प्रयोग गर्न रोक लगाएको छ।
तर उम्मेदवारले आफ्नो उम्मेदवारी र आफूले उम्मेदवारी दिएको पदबारे सामान्य जानकारी दिने पर्चा–पम्प्लेट वितरण गर्न भने पाउनेछन्।
सार्वजनिक संरचनामा प्रचार सामग्री टाँस्ने वा लेख्ने तथा सवारीसाधन प्रयोग गरेर जुलुस वा र्याली आयोजना गरी प्रचार गर्ने कार्य पनि गर्न पाइने छैन। निषेधित सामग्री निर्वाचन स्थल वा प्रचार कार्यक्रममा लैजान, प्रदर्शन गर्न वा प्रयोग गर्नसमेत रोक लगाइएको छ।
बालबालिकादेखि जात–धर्मका नाममा मत माग्नसम्म रोक
निर्देशिकाले निर्वाचन प्रचारमा बालबालिकाको प्रयोग गर्न पूर्ण रूपमा रोक लगाएको छ।
त्यस्तै ज्येष्ठ नागरिक, महिला, यौनिक तथा लैंगिक अल्पसंख्यक, अपांगता भएका व्यक्ति वा कुनै वर्ग, समुदाय तथा समूहको भावना, प्रतिष्ठा र सामाजिक मर्यादामा आँच पुग्ने अभिव्यक्ति दिन पाइने छैन।
जात, धर्म, भाषा, क्षेत्र, सम्प्रदाय वा समुदायका आधारमा मत माग्न तथा मतदातालाई प्रभावित गर्न पनि रोक लगाइएको छ। विभिन्न समूहबीच घृणा, द्वेष वा विभाजन सिर्जना हुने खालका नारा, वक्तव्य वा सामाजिक सञ्जाल सामग्री प्रकाशन तथा प्रसारण गर्नसमेत पाइने छैन।
उम्मेदवार, मतदाता, प्रतिनिधि, समर्थक वा उनीहरूका परिवारलाई डर, धम्की, दबाब, हैरानी वा असुरक्षाको अनुभूति हुने कुनै गतिविधि गर्न पनि निषेध गरिएको छ।
भोजभतेर र आर्थिक प्रलोभन पनि निषेध
मत प्रभावित गर्ने उद्देश्यले उम्मेदवारले भोजभतेर, पार्टी, मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रम वा अन्य आतिथ्य आयोजना गर्न तथा नगद, उपहार, जिन्सी सामग्री, कुपन वा अन्य आर्थिक लाभ वितरण गर्न पाउने छैनन्।
महाधिवेशन सम्पन्न भएपछि विजयी भएको कारण देखाएर मतदाता, प्रतिनिधि वा समर्थकलाई भोज वा आर्थिक तथा जिन्सी लाभ दिनसमेत रोक लगाइएको छ।
महाधिवेशन प्रतिनिधिलाई नगद, सुविधा, नियुक्ति, पद, अवसर वा अन्य कुनै लाभको प्रलोभन दिएर मत प्रभावित गर्न पनि पाइने छैन।
सामाजिक सञ्जालमा झुटा र कृत्रिम सामग्री निषेध
फेसबुक, एक्स, युट्युब, टिकटक, इन्स्टाग्राम, म्यासेन्जर, भाइबर, ह्वाट्सएपलगायत सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्दा पनि आचारसंहिता पालना गर्नुपर्नेछ। अन्य उम्मेदवार वा प्रतिनिधिको मान–प्रतिष्ठामा आँच पुग्ने, घृणा वा द्वेष फैलाउने तथा झुटा वा भ्रामक सूचना सम्प्रेषण गर्न रोक लगाइएको छ।
त्यस्तै, अन्य उम्मेदवारको आवाज, तस्वीर वा अभिव्यक्तिलाई तोडमोड गरी वास्तविक नभएको सामग्री बनाउने, सम्पादित भिडिओ वा अडिओमार्फत मतदातालाई भ्रमित गर्ने तथा कृत्रिम डिजिटल सामग्री उत्पादन र प्रसारण गर्नसमेत निषेध गरिएको छ।
कुनै उम्मेदवारको चरित्र, व्यक्तिगत जीवन, पेशागत प्रतिष्ठा वा राजनीतिक योगदानबारे असत्य, भ्रामक, अपुष्ट वा मानहानिकारक सामग्री प्रचार गर्न पनि पाइने छैन।
पार्टी र सरकारी स्रोत प्रयोग गर्न नपाइने
कुनै उम्मेदवारले कांग्रेस वा उसका भ्रातृ तथा शुभेच्छुक संस्थाका कार्यालय, कर्मचारी, सवारीसाधन, आर्थिक स्रोत वा अन्य संस्थागत सम्पत्ति व्यक्तिगत चुनाव प्रचारका लागि प्रयोग गर्न पाउने छैनन्।
त्यस्तै सरकारी निकाय, सार्वजनिक संस्था वा सार्वजनिक स्रोत–साधन प्रयोग गरेर कुनै उम्मेदवारको पक्षमा प्रचार गर्न वा गराउन रोक लगाइएको छ।
पार्टीको पद, सार्वजनिक पद, संस्थागत जिम्मेवारी वा व्यक्तिगत प्रभाव प्रयोग गरेर प्रतिनिधि तथा मतदातालाई कुनै उम्मेदवारको पक्षमा मतदान गर्न दबाब दिनसमेत पाइने छैन।
मतदानको गोपनीयता कायम गर्नुपर्ने
मतदानस्थलमा मोबाइल फोन, क्यामेरा वा अन्य विद्युतीय उपकरण प्रयोग गरी आफूले कसलाई मतदान गरेको वा अरूले कसलाई मतदान गरेको देखिने फोटो वा भिडिओ खिच्न तथा सार्वजनिक गर्न पाइने छैन।
कुनै मतदातालाई आफूले कसलाई मतदान गरेको प्रमाणित गर्न बाध्य पार्न तथा कसलाई मतदान गर्ने भन्ने विषयमा प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष दबाब वा प्रभाव पार्न पनि निषेध गरिएको छ।
निर्वाचन स्थलमा नाराबाजी, होहल्ला, भीडभाड, शक्ति प्रदर्शन, धर्ना वा मतदान प्रक्रियामा अवरोध पुग्ने गतिविधि गर्न पाइने छैन।
उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माका अनुसार निर्वाचनपछि पर्चा, पम्प्लेट, फ्लेक्सलगायत फोहोरसमेत सम्बन्धित उम्मेदवारले सफा गर्नुपर्नेछ।
मौन अवधिमा प्रचार गर्न नपाइने
निर्वाचन समितिले प्रचार–प्रसार बन्द गर्न तोकेको समयदेखि मतदान सम्पन्न नभएसम्म कुनै पनि माध्यमबाट प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष प्रचार, मत माग्ने वा उम्मेदवारको पक्षमा वातावरण बनाउने काम गर्न पाइने छैन।
मतदानको दिन वा निर्वाचन समितिले तोकेको निषेधित अवधिमा मतदानस्थलमा मतदातासँग सम्पर्क गर्ने, मत माग्ने, पछ्याउने, दबाब दिने वा प्रचार सामग्री वितरण गर्न पनि रोक लगाइएको छ।
समर्थकले गरेको गल्तीमा उम्मेदवार पनि जिम्मेवार
उम्मेदवारले आफ्ना प्रस्तावक, समर्थक, प्रतिनिधि, प्रचारक तथा स्वयंसेवकलाई समेत आचारसंहिता पालना गर्न निर्देशन दिनुपर्नेछ। उनीहरूको प्रत्यक्ष निर्देशन, संलग्नता वा जानकारीमा आचारसंहिता उल्लङ्घन भएको प्रमाणित भए उम्मेदवारसमेत जिम्मेवार हुने व्यवस्था गरिएको छ।
उल्लङ्घन गरे चेतावनीदेखि निर्वाचन गतिविधिमा प्रतिबन्धसम्म
आचारसंहिता उल्लङ्घन भएको प्रमाणित भए निर्वाचन समितिले उल्लङ्घनको प्रकृति, गम्भीरता र प्रभाव हेरेर विभिन्न कारबाही गर्न सक्नेछ।
कारबाहीमा लिखित चेतावनी दिने, प्रचार सामग्री हटाउन निर्देशन दिने, स्पष्टीकरण सोध्ने र निश्चित समयसम्म निर्वाचन गतिविधिमा प्रतिबन्ध लगाउने लगायतका व्यवस्था छन्। निर्वाचन कार्यविधिले तोकेका अन्य उपयुक्त कारबाहीसमेत गर्न सकिनेछ।
गम्भीर प्रकृतिको उल्लङ्घन भएमा प्रचलित कानुन तथा पार्टीको विधान र निर्वाचन कार्यविधिअनुसार थप कारबाहीका लागि सम्बन्धित निकायमा सिफारिस गर्न सकिने निर्देशिकामा उल्लेख छ।
आचारसंहिता उल्लङ्घन भएको भन्दै कुनै उम्मेदवार वा प्रतिनिधिले निर्वाचन समितिमा लिखित उजुरी दिन सक्नेछन्। उजुरीसँग सम्भव भएसम्म फोटो, भिडिओ, अडिओ, लिखित सामग्री वा अन्य विश्वसनीय प्रमाणसमेत पेस गर्नुपर्नेछ।
कांग्रेसले असोज ३ र ४ गते वडा अधिवेशन गरेको थियो। बाँकी रहेका ठाउँमा असोज ५ र ६ गते पनि अधिवेशन भएका थिए। आज पालिका अधिवेशन हुने र बाँकी रहेका ठाउँमा बिहीबार पनि अधिवेशन हुनेछ।
विभिन्न तहका अधिवेशन सकेर गगन थापा नेतृत्वको नेपाली कांग्रेसले असोज १६ देखि १९ गतेसम्म काठमाडौंको खुलामञ्चमा केन्द्रीय महाधिवेशन गर्नेछन्।
-1790072299.jpg)
-1746009348.jpg)
