अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीलाई पदबाट हटाएर नयाँ नेता ल्याउनुपर्ने बताएका छन्।
शनिबार ह्वाइट हाउसमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले रूससँग युद्धविराम वा शान्तिका लागि सम्झौता गर्न नसकेको भन्दै युक्रेनमा अब नयाँ राष्ट्रपति ल्याउने बेला भएको बताएका हुन्।
‘मलाई लाग्छ, युक्रेनले नयाँ राष्ट्रपति पाउने बेला भएको छ,' उनले भने, ‘उनीहरूले सम्झौता गर्न सक्ने नयाँ नेता ल्याउनुपर्छ भन्ने मेरो सुझाव छ। जेलेन्स्कीले धेरै सम्झौता गर्न सक्थे, तर कहिल्यै गर्दैनन्।’
रूसको तेल प्रशोधन केन्द्रमा युक्रेनले हमला बढाउँदा युद्ध अन्त्यका लागि सम्झौता हुन नसकेको ट्रम्पको भनाइ छ। यही विषयलाई लिएर ट्रम्पले जेलेन्स्कीको आलोचना गरेको अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था रोयटर्सले जनाएको छ।
अमेरिकाले रूसबाट डिजेल आयातमा लगाइएको प्रतिबन्ध पछिल्लो समय खुकुलो बनाएको छ। यो निर्णयमा जेलेन्स्कीले आपत्ति जनाएका थिए।
यसअघि ट्रम्पले युक्रेनलाई रूसी तेल प्रशोधन केन्द्रहरूमा आक्रमण नै नगर्न भनेर आग्रह गरेका थिए। शनिबार ह्वाइट हाउसमा पनि ट्रम्पले सो कुरा दोहोर्याएका थिए।
'मैले तेल प्रशोधन केन्द्रमा आक्रमण नगर भनेको थिएँ। आक्रमण गर्न अरू धेरै ठाउँ छन्। तर जेलेन्स्कीले त्यहीँ आक्रमण गरे,’ ट्रम्पले भने, ‘उनले यस्तो गर्न बन्द गर्नैपर्छ।’
शुक्रबार रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग डिजेल आपूर्तिसम्बन्धी सम्झौताको घोषणा गरेका ट्रम्पले युक्रेनले रूसी तेल प्रशोधन केन्द्रमा आक्रमण गर्दा विश्व बजारमा डिजेल आपूर्तिमा असर परेको आरोप लगाए।
रूसले विश्वभर ठूलो परिमाणमा डिजेल आपूर्ति गर्ने भएकाले युक्रेनका आक्रमणले अमेरिकी किसान र पशुपालकसमेत प्रभावित हुने उनको भनाइ थियो।
ट्रम्पले रूससँग डिजेल सम्झौताको घोषणा गरेकै बेला युक्रेनले भने त्यसले मस्कोलाई युद्ध जारी राख्न प्रोत्साहित गर्ने बताएको छ।
जेलेन्स्कीले शनिबार युक्रेनको जापोरिज्जिया सहरमा रूसले गरेको आक्रमणलाई अमेरिकी निर्णयसँग जोड्दै प्रतिबन्ध खुकुलो पार्नुको परिणाम रूसी आक्रमणबाट देखिएको आरोप लगाए।
उक्त आक्रमणमा तीन बालबालिकासहित २० जनाको मृत्यु भएको उनले बताएका छन्।
‘आज रूसले डिजेल निर्यातमाथिको प्रतिबन्ध हटाइदिएकोमा धन्यवाद भन्दै जापोरिज्जियाका आवासीय भवनमा पाँचवटा ग्लाइड बम खसाल्यो,’ जेलेन्स्कीले भनेका थिए।
अमेरिकाको उक्त कदमलाई रूसले आफूमाथिको दबाब कम पारेको र युद्ध जारी राख्दै युक्रेनी सहरमा बम खसाल्ने अनुमतिको रूपमा लिएको पनि जेलेन्स्कीले बताए।
रूसबाट डिजेल आपूर्ति सहज बनाउने ट्रम्पको निर्णयको अमेरिकाभित्रै पनि आलोचना भएको छ। ट्रम्पकै रिपब्लिकन पार्टीका सांसद डन बेकनले प्रतिबन्ध खुकुलो पार्नुको सट्टा अमेरिकी कंग्रेसले हालै पारित गरेका थप प्रतिबन्ध लागू गर्नुपर्ने बताएका छन्।
इरान युद्ध सुरु भएपछि विश्व बजारमा डिजेलको मूल्य बढेको छ।
आगामी नोभेम्बरमा हुने अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनअघि इन्धनको महँगी ट्रम्पको रिपब्लिकन पार्टीका लागि राजनीतिक चुनौती बनेको छ।
निर्वाचनमा विपक्षी डेमोक्रेटिक पार्टीले कंग्रेसका एक वा दुवै सदनमा नियन्त्रण लिन सक्ने सम्भावना छ।
यद्यपि, रूससँगको डिजेल सम्झौताले इन्धनको मूल्य दीर्घकालीन रूपमा घटाउने सम्भावना कम रहेको विश्लेषकहरूले बताएका छन्।
रूसका तेल प्रशोधन केन्द्रमा आक्रमण नभएको अवस्थामा निर्यात हुने परिमाणको तुलनामा अहिले उपलब्ध हुने इन्धनको मात्रा निकै कम रहेको उनीहरूको भनाइ छ।
शान्ति वार्ताकै बीचमा डिजेल सम्झौता
युक्रेनमा युद्ध अन्त्य गर्ने प्रस्ताव तयार पार्न शुक्रबार मियामीमा युक्रेनी तथा युरोपेली अधिकारीहरूले अमेरिकी वार्ताकारहरूसँग छलफल गरेका थिए। तर, वार्ता चलिरहेकै बेला ट्रम्पले पुटिनसँग डिजेल सम्झौताको घोषणा गरेपछि युक्रेन आश्चर्यमा परेको जेलेन्स्कीले बताएका छन्।
युक्रेनी राष्ट्रपति कार्यालयका सहयोगी दिमित्रो लित्भिनलाई उद्धृत गर्दै इन्टरफ्याक्स युक्रेनले शनिबार युक्रेनी प्रतिनिधिमण्डल स्वदेश फर्किरहेको जनाएको थियो।
शुक्रबार ट्रम्पसँग टेलिफोन वार्ता गरेपछि पुटिनले तत्काल शान्ति वार्ता पुनः सुरु हुने सम्भावना नरहेको बताएका थिए। उनले मस्कोमा युक्रेनले गरिरहेका ड्रोन आक्रमणलाई त्यसको कारणका रूपमा प्रस्तुत गरेका थिए।
यसैबीच, अमेरिकी वार्ताकार स्टिभ विटकफ र जारेड कुश्नर आगामी दुई साताभित्र मस्को जान सक्ने रूसी सरकारी समाचार संस्था तासले शनिबार स्रोतलाई उद्धृत गर्दै जनाएको छ।
उता, बेलायतका प्रधानमन्त्री एन्डी बर्नहमले शनिबार जेलेन्स्कीसँग कुराकानी गर्दै रूसमाथिका प्रतिबन्ध थप कडा बनाउने बताएका छन्। डाउनिङ स्ट्रिटका प्रवक्ताका अनुसार दुई नेताबीच आगामी केही दिनमा प्रत्यक्ष भेटवार्ता पनि हुनेछ।
