साउदी अरबका लागि प्रस्तावित राजदूत गिरीबहादुर सुनारविरूद्ध परेको उजुरीलाई संसदीय सुनुवाइ समितिले गम्भीरतापूर्वक लिएको छ।
सुनारबाट हिंसामा परेको दाबी गरेकी महिलासँग समितिले उजुरीकर्तामार्फत प्रत्यक्ष संवाद गरेको थियो। महिलाको बयान सुनेलगत्तै समितिले घटनासँग सम्बन्धित कागजात ललितपुर प्रहरीसँग मागेको थियो। प्रहरीले ती कागजात समितिलाई उपलब्ध गराइसकेको छ।
समितिले सुनार जर्मनीबाट डिपोर्टमा परेका थिए कि थिएनन् भन्ने जानकारी पनि मागेको छ। अध्यागमन कार्यालयले भने १४ वर्ष पुरानो घटना भएकाले सुनार डिपोर्टमा परे वा नपरेको विवरण आफूसँग नभएको जबाफ पठाएको छ।
सुनारविरूद्ध परेका दुई उजुरीमध्ये एउटामा महिलामाथि हिंसा र धम्की दिएको आरोप छ भने अर्कोमा उनको राजनीतिक आबद्धतासँगै आर्थिक अनियमिततासम्बन्धी आरोपहरू छन्।
यी उजुरीमाथि छानबिन गरिरहेको संसदीय सुनुवाइ समितिले बुधबार सुनारको सुनुवाइ गर्दैछ।
महिलाको बयान र प्रहरीबाट प्राप्त कागजात
सुनारबाट हिंसामा परेको दाबी गरेकी महिला हाल विदेशमा छिन्। उनले समितिसँगको संवादमा आफू विदेशमा रहेको र घटनाबारे उजुरीकर्ता नम्बर ५५ ले थप जानकारी दिन सक्ने बताएकी थिइन्।
समितिले पीडित महिलालाई नम्बर ५४ र उजुरीकर्तालाई नम्बर ५५ नाम दिएको छ।
समितिमा परेको उजुरी अनुसार पीडित महिला र प्रस्तावित राजदूत सुनार प्रेम सम्बन्धमा थिए। सम्बन्धमा रहँदा दुवै विवाहित थिए।
पीडित महिलाले सुनारसँग आफ्नो पहिलो भेट ओशो तपोवनमा भएको बयान समितिलाई दिएकी छन्।
'भेट भएको केही समयपछि गिरी स्वामीले आफू श्रीमतीबाट पीडित भएको, ससुरालीले घरबाट निकालिदिएको बताउनुभयो,' महिलाले समितिमा भनेकी थिइन्, 'त्यसपछि मैले उहाँलाई सरसहयोग गरेको थिएँ।'
ओशो तपोवनमा बस्नेहरूले महिलालाई 'माँ' र पुरूषलाई 'स्वामी' भनेर सम्बोधन गर्छन्।
पीडित महिलाले समितिलाई बताए अनुसार उनी श्रीमानसँग विदेश गएपछि सुनारले विभिन्न किसिमका धम्की दिन थालेका थिए।
उनले आफ्नो श्रीमान र सासूससुरालाई अन्तरंग तस्बिरहरू पठाइदिएको तथा अश्लील शब्द प्रयोग गर्दै धम्की दिएको आरोप सुनारमाथि लगाएकी छन्।
उजुरीकर्ता नम्बर ५५ ले पनि सुनारले विगतमा ती महिलाका अन्तरंग भिडिओहरू परिवारलाई पठाएको र त्यस्ता भिडिओ डिलिट गर्न प्रहरीसमक्ष लिखित सहमति गरेको जानकारी समितिलाई दिएकी छन्।
समितिले ललितपुर प्रहरीबाट भिडिओ डिलिट गर्ने सहमति भएको कागजात प्राप्त गरिसकेको छ।
महिलाले आफूसँगको सम्बन्ध र धम्कीको प्रसंगसँगै बच्चाको विषयमा पनि सुनारमाथि आरोप लगाएकी छन्।
उनका अनुसार विदेश गएपछि उनले बच्चा जन्माएकी थिइन्। त्यसपछि सुनारले उक्त बच्चामाथि दाबी गर्दै आफूलाई डरत्रास र धम्की दिन थालेको उनको बयान छ।
सुनारले अश्लील गाली गर्दै 'बच्चासहित आत्महत्या गर' भनेर समेत धम्की दिएको आरोप महिलाको छ।
उजुरीकर्ता नम्बर ५५ ले सुनारकी बहिनीले पनि पीडित महिलामाथि 'बच्चा चोरेको' आरोप लगाएको अडिओको ट्रान्सक्रिप्सन समितिमा उपलब्ध गराएकी छन्।
हाल विदेशमा रहेकी सुनारकी बहिनीले पीडित महिलाको बच्चाको 'डिएनए जाँच गराउन बाध्य पार्ने' धम्की दिएको आरोप पनि उजुरीकर्ताको छ।
पीडित महिलाले सुनारमाथि आफ्नो श्रीमानलाई समेत मदिरा सेवन गरेर जथाभाबी गाली गरेको आरोप लगाएकी छन्।
उजुरीकर्ताले ती महिलाले रूँदै गरेका कतिपय अभिव्यक्तिका अडिओसमेत समितिका सांसदहरूको ह्वाट्सएपमा पठाएकी छन्।
यसरी महिलाको बयान, उजुरीकर्ताले उपलब्ध गराएका अडिओ र ललितपुर प्रहरीबाट प्राप्त कागजात समितिको छानबिनमा समावेश भएका छन्।
राजनीतिक आबद्धता र आर्थिक अनियमितताको अर्को उजुरी
सुनारविरूद्ध परेको अर्को उजुरी उनको राजनीतिक आबद्धता र आर्थिक अनियमितताका आरोपसँग सम्बन्धित छ।
प्रस्तावित राजदूत सुनार रास्वपा सांसद खगेन्द्र सुनारका निकट व्यक्ति हुन्। उनी खगेन्द्र सुनारले स्थापना गरेको हाम्रो नेपाल पार्टीको केन्द्रीय समिति सदस्यसमेत थिए।
यही राजनीतिक पृष्ठभूमिलाई आधार बनाउँदै दोस्रो उजुरीकर्ताले राजनीतिक व्यक्ति राजदूत बन्न नहुने दाबी गरेका छन्।
राजदूत नियुक्त हुने व्यक्ति कुनै राजनीतिक दलसँग आबद्ध हुन नहुने उनको तर्क छ। त्यसको प्रमाणका रूपमा उनले खगेन्द्र सुनारले दर्ता गराएको हाम्रो नेपाल पार्टीको केन्द्रीय समितिको सूचीसमेत बुझाएका छन्।
तर यो उजुरी राजनीतिक आबद्धतामा मात्र सीमित छैन।
उजुरीमा प्रस्तावित राजदूत गिरीबहादुर सुनारभन्दा सांसद खगेन्द्र सुनारमाथि धेरै आरोप लगाइएका छन्।
खगेन्द्र सुनारले विभिन्न व्यक्तिसँग पैसा उठाएको र त्यसरी उठाइएको पैसा व्यवस्थापन गर्ने काम गिरीबहादुरले गरेको आरोप उजुरीकर्ताको छ।
त्यस्तै प्रहरीमा डिआइजी बढुवा क्रममा सांसद खगेन्द्र सुनार र प्रस्तावित राजदूत गिरीबहादुर सुनारले ३३ लाख रूपैयाँ बुझेको आरोप पनि उजुरीमा लगाइएको छ।
गिरीबहादुरलाई राजदूत सिफारिस गराउन स्वामी आनन्द अरूणसमेत मन्त्रालय गएको भन्दै उजुरीकर्ताले एउटा फोटो पनि पठाएका छन्।
उजुरीमा दलित आन्दोलनका लागि उठाइएको पैसा खगेन्द्र सुनारले दुरूपयोग गरेको र त्यसको व्यवस्थापन गिरीबहादुरले गरेको आरोपसमेत छ।
यसरी उजुरीकर्ताले मुख्य रूपमा खगेन्द्र सुनारविरूद्ध संकलन गरेका सूचना गिरीबहादुरको राजदूत नियुक्तिविरूद्ध प्रयोग गर्न खोजेको देखिन्छ।
बेनामे उजुरीमा जिल्ला-जिल्लाका विवरणदेखि बैंक खातासम्म
दोस्रो उजुरीको अर्को उल्लेखनीय पक्ष त्यसमा समावेश गरिएका सूचनाको प्रकृति र विस्तार हो।
उजुरीकर्ताले सांसद खगेन्द्र सुनारबारे देशका लगभग सबै जिल्लाबाट सूचना संकलन गरेको देखिन्छ।
उजुरीमा विभिन्न घटनाका विवरण मात्र होइन, तिनको समय, बैंक खाता र फोटोहरूसमेत समावेश छन्।
यो तहको विस्तृत विवरण संकलन कुनै एक व्यक्तिका लागि सहज देखिँदैन। विशेषगरी विभिन्न जिल्लामा भएका घटनादेखि बैंक खातासम्मका सूचना एउटै उजुरीमा समेटिनुले ती सूचना कसरी र कसले संकलन गर्यो भन्ने प्रश्न उठाएको छ।
यही आधारमा सुरक्षासँग सम्बन्धित कुनै संस्थाले सूचना संकलन गरेर उजुरी गरेको हुन सक्ने सम्भावना पनि देखिन्छ। यद्यपि यसको पुष्टि भएको छैन। उजुरी बेनामे छ। त्यसैले ती सूचनाको वास्तविक स्रोत र संकलनकर्ता को हुन् भन्ने स्पष्ट छैन।
उजुरीमा मुख्य रूपमा सांसद खगेन्द्र सुनारमाथि लगाइएका आरोपलाई प्रस्तावित राजदूत गिरीबहादुर सुनारसँग जोडिएको छ। विशेषगरी आर्थिक कारोबारको व्यवस्थापनमा गिरीबहादुर संलग्न रहेको दाबीमार्फत उनको राजदूत नियुक्तिमाथि प्रश्न उठाउन खोजिएको छ।
निर्णायक बन्न सक्छ रास्वपाको भूमिका
एकातिर महिलामाथि हिंसा र धम्की दिएको आरोपमा समितिले प्रहरीबाट कागजात झिकाएर छानबिन अघि बढाएको छ। अर्कातिर राजनीतिक आबद्धता र आर्थिक अनियमितताका आरोपसहित अर्को उजुरी पनि समितिमा विचाराधीन छ।
यिनै उजुरीबीच बुधबार प्रस्तावित राजदूत सुनारको संसदीय सुनुवाइ हुँदैछ।
संसदीय सुनुवाइ समितिको बहुमतले प्रस्तावित राजदूतको नाम अनुमोदन गर्न सक्छ। अस्वीकार गर्न भने दुईतिहाइ मत आवश्यक हुन्छ।
समितिमा सत्तारूढ रास्वपा एक्लैको बहुमत छ।
प्रस्तावित राजदूत सुनार रास्वपा सांसद खगेन्द्र सुनारका निकट व्यक्ति भएकाले पनि यो सुनुवाइमा रास्वपाको भूमिकाले विशेष अर्थ राख्नेछ।
यसरी एकातिर गम्भीर प्रकृतिका आरोप र तिनमाथि समितिले अघि बढाएको छानबिन छ भने अर्कातिर अनुमोदन वा अस्वीकृतिका लागि आवश्यक संसदीय मतको समीकरण।
त्यसैले सुनारमाथि लागेका आरोपलाई रास्वपाले कसरी लिन्छ र सुनुवाइ समितिमा कस्तो निर्णय गर्छ भन्ने नै उनको राजदूत नियुक्तिका लागि निर्णायक हुने देखिन्छ।
***