परराष्ट्र मन्त्री शिशिर खनालले भारत भ्रमणका क्रममा दिएको 'वर्तमान सरकारसँग पुरानो ब्यागेज' नभएको भन्ने अभिव्यक्तिबारे प्रतिनिधि सभामा प्रस्टीकरण दिएका छन्।
मन्त्री खनाललाई कांग्रेस सांसद सीता थपलिया (उर्मिला) ले द्विपक्षीय वार्तामा मन्त्री खनालले दिएको अभिव्यक्तिबारे जबाफ मागेकी थिइन्।
'पुरानो ब्यागेज भनेको के हो? विगतमा सरकारले गरेको कुन कुन निर्णय ‘ब्यागेज’ हो?,' थपलियाले सोधिन्, 'लिपुलेक, कालापानी र लिम्पियाधुरा समेटिएको नक्सालाई संविधानमा समावेश गर्ने निर्णय पुरानो ब्यागेज हो?'
परराष्ट्र मन्त्री खनाल ५ देखि ७ जुन २०२६ सम्म भारतको भ्रमणमा गएका थिए। जबाफ दिने क्रममा मन्त्री खनालले पुरानो ब्यागेजको शाब्दिक र कूटनीतिक अर्थ लगाए।
'ब्यागेज' शब्दले स्वाभाविक रूपमा नकारात्मक बोझ वा विगतका अवरोधलाई जनाउँछ। मेरो उक्त भनाइको सन्दर्भ र तात्पर्य विगतमा देखिने गरेको आन्तरिक राजनीतिक ध्रुवीकरण तथा परराष्ट्र नीति र कूटनीतिको संकीर्ण राजनीतिक अस्त्रीकरणबाट मुक्त हुनु हो,' मन्त्री खनालले भने, 'तर यो अभिव्यक्तिको 'राज्य र सरकार निरन्तर उत्तराधिकारवाला संस्था हो' भन्ने स्थापित राजनीतिक मान्यता एवं राज्यको विरासत विपरीत अर्थ लगाउनु अतिशयोक्तिपूर्ण हुन जान्छ।'
उनले छिमेकी मुलुकहरूसँगको सम्बन्धलाई आन्तरिक राजनीतिक लाभ- हानिको औजार बनाउने गलत अभ्यास नै विगतको 'बोझ' भएको टिप्पणी गरे। त्यसलाई त्यागेर अघि बढ्न वर्तमान सरकार दृढ रहेको खनालले बताए।
मन्त्री खनालले लिपुलेक, लिम्पियाधुरा समेटिएको नक्सालाई आफूले पुरानो ब्यागेजका रूपमा नहेरेको बताए।
'लिपुलेक, कालापानी र लिम्पियाधुरा समेटिएको नेपालको राजनीतिक नक्सा र त्यसलाई अनुमोदन गर्ने संविधान संशोधन संसद्को सर्वसम्मत निर्णय तथा समग्र नेपाली जनताको साझा राष्ट्रिय संकल्प हो,' खनालले भने, 'यो हाम्रो संवैधानिक र सार्वभौम दस्तावेज हो, जसलाई कुनै पनि सन्दर्भमा 'बोझ' मान्न सकिँदैन। मुलुकको स्वतन्त्रता, सार्वभौमिकता, भौगोलिक अखण्डता, राष्ट्रिय एकता, स्वाधीनता, सिमानाको रक्षा र स्वाभिमानलाई अक्षुण्ण राख्ने विषय कुनै पनि सरकारको सर्वोपरी एवं स्थायी जिम्मेवारी हुने व्यहोरा अनुरोध छ।'
थपलियाले प्रश्न गर्दा ' विगतका सरकारका परराष्ट्र नीतिमा के कस्ता गल्ती भए? मन्त्री र मन्त्रालयको धारणा के हो?' भनेर पनि सोधेकी थिइन्।
'वर्तमान सरकार कुनै पनि पूर्वाग्रह, संकीर्णता र अनावश्यक अविश्वासको बन्दी नबनी पारस्परिक समानता, सम्मान, विश्वास र आर्थिक साझेदारीका आधारमा छिमेकी तथा मित्रराष्ट्रहरूसँगको सम्बन्धलाई रूपान्तरणकारी दिशा दिन चाहन्छ,' खनालले भने, 'राष्ट्रिय हितलाई सर्वोपरि राख्दै स्पष्ट, परिपक्व र परिणाममुखी कूटनीतिमार्फत मुलुकको आर्थिक समृद्धि हासिल गर्नु नै वर्तमान सरकार र परराष्ट्र मन्त्रालयको स्पष्ट दृष्टिकोण हो।'