अमेरिकी अर्बपति इलन मस्कले भारतमा आफ्नो स्याटेलाइट इन्टरनेट सेवा स्टारलिंकलाई सस्तो बनाउने बताएका छन्।
भारतीय अर्बपति मुकेश अम्बानीको कम्पनी रिलायन्स जिओसँग प्रतिस्पर्धा गर्न उनले यस्तो बताएका भनेर समाचार संस्था रोयटर्सले जनाएको छ।
भारतको सबभन्दा ठूलो प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन (आइपिओ) ल्याउने तयारीमा रहेको जिओको मातृ कम्पनी रिलायन्स इन्डस्ट्रिजलाई लक्षित गर्दै मस्कले पछिल्ला दिनमा लगातार टिप्पणी गरिरहेका छन्।
जिओको दूरसञ्चार व्यवसाय सञ्चालन गर्ने जिओ प्लेटफर्म्सले आइपिओमार्फत १०६ अर्ब अमेरिकी डलर मूल्यांकन हासिल गर्ने लक्ष्य राखेको छ। यो भारतकै अहिलेसम्मको सबभन्दा ठूलो आइपिओ हुनेछ।
मस्कले शनिबार आफ्नो सामाजिक सञ्जाल एक्समा लेख्दै भारतमा स्टारलिंकको मूल्य महँगो भए कसैले नकिन्ने बताएका थिए।
‘स्पष्ट छ, भारतमा स्टारलिंक धेरै महँगो भयो भने कसैले किन्ने छैन। त्यसैले स्पेसएक्सले यसको मूल्य सर्वसाधारणले धान्न सक्ने बनाउनु पर्नेछ,’ उनले लेखेका छन्।
उनले बजारमा प्रतिस्पर्धा हुँदा भारतीय नागरिकले इन्टरनेट सेवा छनोट गर्ने थप अवसर पाउने पनि बताएका छन्।
‘प्रतिस्पर्धाले सधैँझैं भारतका सर्वसाधारण नागरिकलाई धेरै विकल्प दिएर ठूलो फाइदा पुर्याउनेछ। अम्बानीको नाफा घट्ला, तर उनको व्यवसाय बन्द हुने छैन,’ मस्कले लेखेका छन्।
भारतमा मोबाइल इन्टरनेटको मूल्य प्रतिगिगाबाइट करिब आठ अमेरिकी सेन्ट छ, जुन विश्वकै सस्तो मध्ये एक हो। मस्कले भने भारतमा स्टारलिंकको सेवा कति मूल्यमा उपलब्ध गराउने भन्ने खुलाएका छैनन्।
मोदी सरकार र अम्बानीमाथि मस्कको आरोप
भारतमा स्टारलिंकको प्रवेश रोक्न प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको सरकार र अम्बानीले भूमिका खेलेको आरोप मस्कले लगाउँदै आएका छन्।
उनका अनुसार भारत सरकारले अम्बानीको जिओलाई फाइदा पुग्ने गरी स्टारलिंकको बजार प्रवेशमा अवरोध गरिरहेको छ।
शुक्रबार उनले अम्बानीलाई व्यंग्य गर्दै 'प्रधानमन्त्री अम्बानी' भनेर सम्बोधन गरेका थिए। साथै, स्टारलिंकलाई प्रतिस्पर्धा गर्न अनुमति दिने विषयमा विचार गर्न अम्बानीलाई आग्रह गरेका थिए।
अम्बानीको कम्पनीले मस्कका पछिल्ला टिप्पणीबारे प्रतिक्रिया दिएको छैन।
भारत सरकारले भने स्टारलिंकलाई रोक्न कुनै पक्षपात नगरिएको बताएको छ। स्टारलिंक र जिओको स्याटेलाइट इन्टरनेट सेवासहित बजार प्रवेश गर्न खोजिरहेका तीनवटा कम्पनीले अन्तिम सुरक्षा स्वीकृति पाउन बाँकी रहेको सरकारको भनाइ छ।
मस्कका पछिल्ला टिप्पणीले मोदीसँग उनको सम्बन्धमा पनि परिवर्तन आएको संकेत गर्छ। मस्कले यसअघि भारतीय प्रधानमन्त्रीसँग सार्वजनिक रूपमा सौहार्दपूर्ण सम्बन्ध देखाउँदै आएका थिए।
सस्तो इन्टरनेटबाट बजार कब्जा गर्ने रणनीति
सस्तो इन्टरनेट सेवा जिओले भारतीय दूरसञ्चार बजारमा आफ्नो प्रभाव विस्तार गर्न प्रयोग गरेको प्रमुख रणनीति हो।
सन् २०१६ मा सेवा सुरू गरेको जिओले सस्तो डेटा र आकर्षक योजना मार्फत प्रतिस्पर्धी कम्पनीहरूलाई दबाबमा पारेको थियो।
मस्कले पनि केन्या सहितका बजारमा स्थानीय दूरसञ्चार कम्पनीलाई चुनौती दिन सस्तो स्याटेलाइट इन्टरनेट सेवाको रणनीति अपनाएका छन्।
उनको कम्पनी स्पेसएक्सले स्टारलिंक मार्फत स्याटेलाइट इन्टरनेट सेवा विस्तार गरिरहेको छ। साथै, अमेरिकाबाट सुरू गर्ने गरी मोबाइल दूरसञ्चार सेवामा पनि प्रवेश गर्ने तयारी गरिरहेको छ।
भारत स्टारलिंकका लागि ठूलो सम्भावना भएको बजार हो। तर त्यहाँ पहिले नै सस्तो मोबाइल डेटा उपलब्ध भएकाले स्याटेलाइट इन्टरनेटलाई प्रतिस्पर्धी मूल्यमा उपलब्ध गराउनु मस्कका लागि चुनौतीपूर्ण हुनेछ।
स्टारलिंक र जिओ दुवैको स्याटेलाइट इन्टरनेट परियोजना अन्तिम सुरक्षा स्वीकृतिको प्रतीक्षामा छन्। जिओले आइपिओ ल्याउने तयारी गरिरहेका बेला मस्कले मूल्य र प्रतिस्पर्धाको विषय उठाउनुलाई भारतको विशाल इन्टरनेट बजारमा आफ्नो स्थान बनाउन खोजेको रणनीतिका रूपमा हेरिएको छ।
(विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमहरूको सहयोगमा तयार पारिएको)
