भदौको बिहान थियो। आकाशमा बादलका टुक्राहरू बिस्तारै तैरिरहेका थिए। गाउँका घर–आँगनमा कुश भित्र्याउने चटारो थियो। कतै आमाहरू सेलरोटी पकाउँदै थिए, कतै छोराछोरीहरू आफ्ना बुवाका लागि नयाँ कपडा र मिठाईको तयारी गर्दै थिए।
रेडियो र मोबाइलका सामाजिक सञ्जालमा एउटै कुरा सुनिन्थ्यो— आज कुसेऔँसी, अर्थात् बुवाको मुख हेर्ने दिन। तर सहरको एउटा अग्लो भवनको सातौँ तलामा बसेर मोबाइल चलाइरहेको रोहनलाई भने आजको दिन खासै फरक लागेको थिएन।
‘ह्याप्पी फादर्स डे, बाबा!’
उसले सामाजिक सञ्जालमा एउटा सुन्दर तस्बिर राख्यो। तस्बिरमा ऊ र उसका बुवा केही वर्षअघि गाउँमा खिचिएको फोटोमा हाँसिरहेका थिए। पोस्टमा धेरै लाइक र कमेन्ट आए।
‘बेस्ट सन!’
‘लक्की फादर!’
‘ह्याप्पी फादर्स डे, बाबा!’
रोहन मुसुक्क हाँस्यो। तर मोबाइलको स्क्रिन बन्द भएपछि उसको कोठामा फेरि उही शून्यता फर्कियो।
उसकी श्रीमती मञ्जुले सोधी, ‘आज बुवालाई फोन गर्यौ?’
‘अँ... पछि गर्छु।’
‘आजै त कुसेऔँसी हो नि।’
‘थाहा छ। अलि काम छ। बेलुका गरौँला।’
मञ्जुले केही भनिन। तर उसको आँखामा प्रश्न थियो।
रोहन गाउँबाट सहर पसेको आठ वर्ष भइसकेको थियो। पढाइ सकेपछि राम्रो जागिर पायो। बिस्तारै जीवन व्यस्त हुँदै गयो। गाउँमा बूढा भएका बुवा हरिप्रसाद र आमा सीतादेवी भने उही पुरानो घरमा बस्दै आएका थिए।
रोहनलाई सम्झना थियो— सानो छँदा ऊ पढ्न जान मान्दैनथ्यो। बुवाले बिहानै उठाएर काँधमा बोकेर विद्यालय पुर्याउनुहुन्थ्यो।
‘बाबु, पढाइ भनेको तिम्रो बाटो हो,’ बुवा भन्नुहुन्थ्यो, ‘हामीले नपढे पनि तिमी पढ्नू।’
रोहनले कक्षा आठमा नयाँ जुत्ता मागेको थियो। घरमा पैसा थिएन। त्यस वर्ष बुवाले आफ्नै पुरानो जुत्ता सिलाएर लगाउनुभएको थियो, तर छोराका लागि नयाँ जुत्ता किनिदिनुभएको थियो।
एसएलसीको परीक्षा आउँदा बुवाले खेतको एउटा कुनाको जमिन बेचेर उसको परीक्षा शुल्क र किताबको खर्च जुटाउनुभएको थियो।
रोहनले सहरमा पढ्न जाँदा बुवाले एउटा पुरानो झोला दिँदै भन्नुभएको थियो— ‘यो झोला ठुलो छैन बाबु, तर तिम्रा सपनाहरू अट्नुपर्छ यसमा।’
त्यो वाक्य उसले कहिल्यै बिर्सेको थिएन। तर समयसँगै सम्झनाहरूको ठाउँ व्यस्तताले लिँदै गयो।
साँझतिर रोहनले मोबाइल हातमा लियो। बुवालाई फोन गर्न खोज्यो। नम्बर हेर्दै गर्दा अचानक कार्यालयबाट फोन आयो।
‘रोहनजी, भोलिको प्रोजेक्टको रिपोर्ट तयार भयो?’
ऊ फेरि काममा लाग्यो। त्यसै बेला गाउँमा भने हरिप्रसाद घरको आँगनमा बसेर बाटो हेरिरहेका थिए।
‘आज बाबु आउँछ कि?’ उनले श्रीमतीलाई सोधे।
सीतादेवीले हल्का मुस्कुराउँदै भनिन्, ‘सहरमा काम हुन्छ। आउन नभ्याए फोन त गर्ला नि।’
हरिप्रसादले केही बोलेनन्। उनले बिहानैदेखि एउटा पुरानो कुर्सी सफा गरेका थिए। रोहन सानो छँदा बुवाको काखमा बसेर त्यही कुर्सीमा पढ्थ्यो।
दिउँसो छिमेकीका छोराछोरीहरू आफ्ना बुवालाई भेट्न आएका थिए। कसैले मिठाई ल्याएका थिए, कसैले नयाँ टोपी। कसैले बुवाको खुट्टा छोएर आशीर्वाद लिएका थिए।
हरिप्रसाद टाढैबाट हेर्थे।
साँझ पर्यो।
आकाशमा बादल बाक्लिए। गाउँको बाटो सुनसान भयो। त्यसै बेला रोहनको मोबाइलमा आमाको फोन आयो।
‘बाबु...’
आमाको आवाज असामान्य थियो।
‘के भयो आमा?’
‘तिम्रो बुवा बिहानदेखि अलि अस्वस्थ हुनुहुन्छ। धेरै बोल्नुभएको छैन।’
रोहन एकछिन चुप भयो।
‘अस्पताल लैजानु पर्यो?’
‘अहिले घरमै हुनुहुन्छ। तर बाबु... आज उहाँ बिहानदेखि तिम्रो बाटो हेर्दै हुनुहुन्थ्यो।’
रोहनको मन भारी भयो।
‘बुवा बोल्नुभयो?’
‘भन्नुभयो—‘आज मेरो बाबु आउँछ कि भनेर हेरेको।’’
फोन काटिएपछि रोहन केही बेर कुर्सीमा निश्चल बसिरह्यो। उसले सामाजिक सञ्जाल खोल्यो। बिहान राखेको ‘ह्याप्पी फादर्स डे’ पोस्टमा सयौँ लाइक थिए। तर अचानक ती सबै लाइकहरू उसलाई अर्थहीन लागे।
उसले आफ्नो बाल्यकाल सम्झियो। बुवाको काँध सम्झियो। बुवाको पसिना सम्झियो। बुवाले आफूलाई सहर पठाउँदा आँखामा लुकाएको आँसु सम्झियो। र सम्झियो— उसले पछिल्लो पटक बुवाको अनुहार कहिले हेरेको थियो?
ठ्याक्कै सम्झन सकेन।
उसले तुरुन्तै मञ्जुलाई भन्यो, ‘म गाउँ जान्छु।’
‘अहिले?’
‘हो। आज बुवाको मुख हेर्ने दिन हो। अरू सबै काम पछि गरौँला।’
राति अबेरसम्म यात्रा गरेर रोहन बिहान गाउँ पुग्यो।
घरको ढोका खोल्दा आँगनमा बुवा त्यही पुरानो कुर्सीमा बसिरहनुभएको थियो। शरीर दुब्लाएको थियो। कपाल सेताम्मे भइसकेको थियो। आँखाको दृष्टि कमजोर थियो।
रोहन केही पाइला अगाडि बढ्यो।
‘बुवा...’
हरिप्रसादले टाउको उठाउनुभयो। केही क्षणसम्म उहाँले छोरालाई चिन्न खोज्नुभयो। त्यसपछि आँखामा चमक आयो।
‘बाबु!’
रोहन बुवाको अगाडि घुँडा टेक्यो। बुवाको हात समात्यो।
‘म ढिलो भएँ बुवा।’
हरिप्रसादले मुस्कुराउँदै भने, ‘ढिलो त भयो बाबु, तर आयौ नि।’
त्यो एउटा वाक्यले रोहनको मन भत्कियो।
उसले बुवाको खुट्टा छोयो।
‘बुवा, मलाई माफ गर्नुहोस्।’
‘किन?’
‘तपाईंलाई भेट्न आउन पनि समय निकालिनँ। फोन गर्न पनि समय भएन। आज बल्ल बुझेँ—मलाई समय थिएन कि तपाईंका लागि समय छुट्टाउने मन थिएन।’
हरिप्रसादले छोराको टाउकोमा हात राख्नुभयो।
‘छोरा ठुलो भएपछि आफ्नै संसार हुन्छ। हामीले पनि त्यही त चाहेका थियौँ।’
रोहनको आँखाबाट आँसु झर्यो।
‘तर बुवा, तपाईंले मेरो संसार बनाउन आफ्नो संसार नै सानो बनाउनुभयो।’
बुवाले केही बोल्नुभएन।
रोहनले आफ्नो झोलाबाट नयाँ कपडा निकाल्यो।
‘यो तपाईंका लागि।’
हरिप्रसादले कपडा हेर्नुभयो र मुस्कुराउनुभयो।
‘मलाई कपडा चाहिएको होइन बाबु।’
‘के चाहिन्छ त?’
बुवाले छोराको हात समात्दै भन्नुभयो— ‘कहिलेकाहीँ आउनू। मेरो अगाडि बसेर दुई कुरा गर्नू। तिम्रो अनुहार हेर्न पाए पुग्छ।’
रोहनले बुवालाई अँगालो हाल्यो।
त्यो दिन उसले पहिलो पटक बुझ्यो— बुवाको मुख हेर्ने दिन भनेको केवल मिठाई, नयाँ कपडा वा सामाजिक सञ्जालमा शुभकामना लेख्ने दिन होइन रहेछ। यो त आफूलाई संसार देखाउने आँखाको आँखामा हेर्ने दिन रहेछ।
उसले बुवाको अनुहार नियाल्यो। त्यही अनुहार थियो, जसले उसको बाल्यकालको हरेक डर हटाएको थियो। त्यही हात थियो, जसले उसको भविष्य बनाएको थियो। त्यही काँध थियो, जसमा बसेर उसले संसार ठुलो देखेको थियो। तर आज त्यो काँध कमजोर भइसकेको थियो।
रोहनले बुवाको हात आफ्नो निधारमा राख्दै भन्यो— ‘बुवा, अब म तपाईंलाई भेट्न पर्व कुर्नुपर्दैन।’
हरिप्रसाद मुस्कुराउनुभयो।
‘त्यही नै मेरो कुसेऔँसी हो बाबु।’
आँगनको तुलसीमठमा बिहानको घाम परेको थियो। पर कतै कसैले कुश लिएर घर फर्कँदै थियो। गाउँभरि पर्वको रौनक थियो। तर रोहनका लागि त्यो दिन एउटा नयाँ सुरुवात थियो।
उसले मोबाइल निकाल्यो। बिहानको आफ्नो पोस्ट हटायो। नयाँ पोस्ट लेख्न खोज्यो, तर केही लेखेन।
उसले मोबाइल बन्द गर्यो। किनकि उसलाई लाग्यो— बुवालाई देखाउनुपर्ने माया शब्दमा होइन, बुवाको छेउमा बसेर देखाउनुपर्छ।
त्यस दिनदेखि रोहनले हरेक कुसेऔँसीमा मात्र होइन, हरेक महिनामा गाउँ जाने निर्णय गर्यो। र उसले आफ्नो छोरालाई पनि एउटा कुरा सिकायो— ‘बाबु, बुवाको मुख हेर्नका लागि एउटा दिन पर्खिनु पर्दैन। जसले तिमीलाई जीवनको बाटो देखायो, उसको अनुहार हेर्न सक्ने हरेक दिन आफैँमा पर्व हो।’
घरको आँगनमा हरिप्रसाद मुस्कुराइरहनु भएको थियो। छोराले त्यो मुस्कान हेरिरह्यो। सायद धेरै वर्षपछि उसले पहिलो पटक साँचो अर्थमा बुवाको मुख हेरेको थियो।
-1746009348.jpg)
