अहिले सबैले सुनिरहेकै होला, क्यान्सरको विरूद्धको खोप आएको छ। तर यसलाई हरेक क्यान्सरको भ्याक्सिनको रूपमा लिन हुँदैन। यो विशेष गरेर पाठेघरको मुखको क्यान्सर विरूद्धको खोप हो। यो ह्युमन प्यापिलोना भाइरसको भ्याक्सिन हो। यौन व्यवहारमा आउनुभन्दा अगाडि यो खोप लगाइयो भने धेरै फाइदाजनक हुन्छ। विशेष गरेर ९ वर्षदेखि ११ वर्षको उमेरमा यो खोप लगाउनु राम्रो हो।
यो समयमा लगाउन पाइएन भने २६ वर्षसम्म पनि लगाउन मिल्छ भनिएको छ। १५ वर्ष मुनिका केटीहरूले २ डोज लगाए पुग्छ भने १५ वर्षभन्दा माथिको महिलाको लागि तीन डोज लगाउनु पर्छ।
यो खोप धेरै वर्ष पहिला अष्ट्रेलियन दूतावासको सहयोगमा ग्रामीण भेगमा दिइएको थियो। त्यसपछि यो खोप फाट्टफुट्ट मात्रै आएको थियो। तर अहिले यो खोप सहज रूपमा पाइन्छ। यसको शुल्क एक डोजको ५ हजार ४ सय रुपैयाँ पर्छ। यो खोप लगाउनुभन्दा पहिला एक पटक स्त्री रोग विशेषज्ञसँग सल्लाह गर्न जरूरी छ।
यो खोप धेरै भरपर्दो छ। विकसित देशमा पाठेघरको मुखको क्यान्सर आठौं रोगमा पर्छ भने नेपालमा दोस्रो छ। ४१ वटा देशमा यो भ्याक्सिन तालिकामै राखिएको छ। विकसित देशमा यो खोप सामान्य भइसकेको छ। खोपकै कारणले विकसित देशहरूमा पाठेघरको मुखको क्यान्सर धेरै कम हुन थालेको छ। धेरै अनुसन्धानपछि मात्रै आएकोले यो खोप विश्वसनीय र भरपर्दो छ।
पाठेघरको मुखको क्यान्सरका कारण र लक्षणहरू
– महिनावारीको बीच बीचमा पनि रगत आउने
– सानै उमेरमा बिहे हुनु र बच्चा हुनु
-सानै उमेरमा यौन व्यवहारमा सक्रिय हुनु
-धेरै मानिसँग यौन व्यवहारमा आउनु
-धूमपान गर्नेहरूलाई दुई गुणा बढी सम्भावना देखिएको छ।
-जथाभावी गर्भ निरोधक औषधी प्रयोग गर्नु
–योनीबाट मासु पखालेको जस्तो पानी जानु
– गन्हाउने पानी आइराख्नु
– धूमपान र मद्यपान गर्नु
–यौन सम्पर्क गरिसकेपछि रगत बग्नु
-कतिपय अवस्थामा दिसा पिसाब समेत योनीबाट आउन सक्छ
पाठेघरको मुखको क्यान्सरबाट कसरी जोगिने?
– पाठेघरको परीक्षण गराइराख्नुपर्छ।
-यौन व्यवहारमा आएको तीन वर्ष पुगेपछि महिलाले परीक्षण गर्नुपर्छ।
-वर्षमा एक पटक परीक्षण गरियो भने पाठेघरको मुखको क्यान्सरबाट धेरै हदसम्म जोगिन सक्छ।
(स्त्री क्यान्सर रोग विशेषज्ञ डा. सृष्टि श्रेष्ठ प्रजापति भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालमा कार्यरत छन्।)
