नेपाली कांग्रेसका नेताहरू अहिले तीन ठाउँमा फरक फरक काममा व्यस्त छन्।
संस्थापन र विशेष महाधिवेशन पक्षका केही नेताहरूबीच लाजिम्पाटमा दोस्रो चरणको वार्ता चलिरहेको छ। बिहान पहिलो चरणको वार्तापछि उनीहरू अहिले दोस्रो चरणको निर्णायक वार्तामा बसेका हुन्।
लाजिम्पाटमा संस्थापक पक्षका एक नेताको घरमा वार्ता चलिरहँदा काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा दोस्रो विशेष महाधिवेशनअन्तर्गत बन्द सत्र र निर्वाचन कार्यक्रम जारी छ। अर्कातिर, यही बेला ललितपुरको सानेपास्थित पार्टी कार्यालयमा केन्द्रीय समिति बैठक बस्ने पर्खाइ पनि चलिरहेको छ।
संस्थापन र विशेष महाधिवेशन पक्षबीच वार्ता नसकिएकाले १ बजेका लागि डाकिएको केन्द्रीय समिति बैठक अहिलेसम्म सुरू भएको छैन।
संस्थापन पक्षका केही शीर्ष नेताहरू विशेष महाधिवेशन पक्षधरसँग समूहगत वार्तामा छन् केही नेता छुट्टाछुट्टै संवाद पनि गर्दै छन्।
शेखर कोइराला निकट नेता बद्री पाण्डेले वार्ता चलिरहेकाले केन्द्रीय समिति बैठक बस्न नसकेको जानकारी दिए।
'वार्तामा म छैन, यता केन्द्रीय समिति बैठक हुने भनेर आएको छु। बैठक बसिसकेको छैन, उता वार्ता चलिरहेको छ,' पाण्डेले सेतोपाटीसँग भने।
केन्द्रीय समितिमा आगामी चुनाव र विशेष महाधिवेशनबारे छलफल हुने पनि उनले बताए।
संस्थापन र विशेष महाधिवेशन पक्षका नेताहरूबीच बिहान भएको वार्तामा विशेष पक्षले आफ्ना अडानहरू राखेका थिए।
विशेष महाधिवेशन पक्षका तीन बटमलाइन छन् —
एक, सभापति शेरबहादुर देउवाले पार्टीको कार्यकारी भूमिका त्यागेर पूर्णबहादुर खड्कालाई जेठसम्म कार्यवाहक दिनुपर्नेछ।
दोस्रो, प्रतिनिधिसभाको उम्मेदवारी दर्तादेखि पार्टीका अन्य काममा सभापति देउवाको हस्ताक्षर चलाउन पाइने छैन र उनले आगामी चुनाव पनि नलड्ने घोषणा गर्नुपर्नेछ।
तेस्रो, विशेष महाधिवेशनलाई पार्टीले स्वीकार गर्दै त्यहाँबाट पारित दस्तावेज कार्यान्वयन गर्नुपर्नेछ।
विशेष महाधिवेशन पक्षका यी बटमलाइनमा संस्थापन पक्षले कुनै जबाफ दिएको छैन। सहमतिमा पुग्यो भने निर्वाचन प्रक्रिया स्थगित हुन सक्ने विशेष महाधिवेशन पक्षका एक नेताले बताए। सहमति भएन नेतृत्व चयन प्रक्रिया अघि बढ्ने उनको भनाइ छ।
वार्तामा विशेष महाधिवेशन पक्षबाट केन्द्रीय सदस्यहरू प्रदीप पौडेल, देवराज चालिसे, मधु आचार्य र गुरूराज घिमिरे सहभागी छन्। देउवा पक्षबाट रमेश लेखक र बालकृष्ण खाण तथा शेखर कोइराला पक्षबाट बद्री पाण्डे, जीवन परियार र मिनेन्द्र रिजाल सहभागी छन्।
संस्थापन पक्षका नेताहरूले भने विशेष महाधिवेशन आयोजना भइसकेको अवस्था रहेकाले यसलाई 'स्वीकार गर्ने' र पार्टीलाई एकताबद्ध बनाएर लैजान सकिने विषयमा लचकता अपनाउन सकिने बताइरहेका छन्।
उता भृकुटीमण्डपको विशेष महाधिवेशन स्थलमा सोमबारबाट सुरू बन्द सत्र अहिले पनि जारी छ।
नीति र नेतृत्व परिवर्तनका लागि पार्टीको संस्थापनविरूद्ध बहुसंख्यक प्रतिनिधिले आह्वान गरेको यो महाधिवेशनले पहिलो पटक बन्द सत्रमा हुने आन्तरिक छलफल समेत प्रत्यक्ष प्रसारण गरेर आम जनतालाई देखाउने चलन सुरू गरेको छ। कुनै पनि राजनीतिक पार्टीको बन्द सत्रका कार्यक्रम यसरी प्रत्यक्ष प्रसारण गरिएको यो पहिलो पटक हो।
बन्द सत्रको पहिलो दिन सोमबार महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्माले आ-आफ्नो राजनीतिक प्रतिवेदन पेस गरेका थिए। उक्त प्रतिवेदनमाथि छलफल गर्न ९ वटा समिति बनाइएको थियो। ती समूहले बन्द सत्रको दोस्रो दिन आज मंगलबार आ-आफ्नो निष्कर्ष सुनाइरहेका छन्।
सँगसँगै, सोमबारको बन्द सत्रले ध्वनि मतले पारित गरेको कार्यविधि अनुसार नयाँ केन्द्रीय समिति चयन गर्न मनोनयन पत्र फारम वितरणको प्रक्रिया पनि चलिरहेको छ।
निर्वाचन समितिले मनोनयन पत्र दर्ता गर्ने समय संशोधन गर्ने राति साढे ६ देखि साढे ७ बजेसम्मलाई तोकेको छ। मतदान भने राति हुने छैन। बुधबार बिहान मात्र हुनेछ।
एक सभापति, दुई उपसभापति र दुई महामन्त्री गरी साबिकको विधान अनुसारका सबै पदाधिकारीका लागि निर्वाचन प्रक्रिया सुरू भएको हो। सहमहामन्त्रीमा महिला, दलित, आदिवासी जनजाति, खस आर्य, मधेसी, मुस्लिम, थारू, पिछडिएका समुदाय गरी आठ जना रहन्छन्। त्यस्तै, खुलातर्फ ३५ जना केन्द्रीय सदस्य चुनिने छन्। पदाधिकारीमा कोषाध्यक्ष बाहेक सबैमा निर्वाचित हुने विधानको व्यवस्था छ।
पदाधिकारी र केन्द्रीय सदस्यमा मनोनयन दर्ताका लागि निर्वाचन समितिले शुल्क निर्धारण गरेको छ। यसअनुसार सभापतिमा उम्मेदवारी दिन ३० हजार रूपैयाँ शुल्क तोकिएको छ। केन्द्रीय उपसभापति र महामन्त्रीका लागि समान २५ हजार रूपैयाँ शुल्क निर्धारण भएको छ।
त्यस्तै, सहमहामन्त्री पदका लागि २० हजार रूपैयाँ शुल्क तोकिएको छ भने केन्द्रीय सदस्य पदका लागि १० हजार रूपैयाँ शुल्क तोकिएको छ।
विशेष महाधिवेशनमा ४ हजार ६ सय ३८ मतदाता कायम भएका छन्। चौधौं महाधिवेशनका प्रतिनिधिको कुल संख्यामध्ये मृत्यु भएका र पार्टी छाडेकाहरूको संख्या घटाएर मतदाता कायम गरिएको हो। चौधौं महाधिवेशनमा ४ हजार ७ सय ४३ मतदाता थिए। पार्टी छाड्ने र मृत्यु भएकाहरूको संख्या १ सय ५ छ। यद्यपि विशेष महाधिवेशनमा ६३ प्रतिशत प्रतिनिधि मात्र सहभागी छन्।