अमेरिका, अस्ट्रेलिया वा बेलायत जान मन नलागेको होइन। मन त धेरै लागेको हो। राम्रो अवसर पाएर विदेश जाने, मेहनत गरेर पैसा कमाउने, आफ्नो भविष्य बनाउने र आफ्ना बुवा–आमाको जीवनमा केही खुसी थप्ने सपना मेरो पनि थियो।
सानैदेखि सोच्थेँ— एक दिन विदेश जान्छु, दिनरात मेहनत गर्छु, राम्रो कमाइ गर्छु र आफूले कमाएको पैसाले बुवा–आमालाई सुख दिन्छु। उहाँहरूले जीवनभर भोग्नुभएको दुःख कम गर्छु, उहाँहरूका अधुरा इच्छा पूरा गर्छु, राम्रो घर बनाइदिन्छु, घुमाउन लैजान्छु र उहाँहरूको अनुहारमा सधैँ मुस्कान देख्छु।
मलाई लाग्थ्यो, जीवनमा सफल हुनु भनेको धेरै पैसा कमाउनु हो। ठुलो घर, राम्रो गाडी, बैंकमा पर्याप्त पैसा र विदेशको राम्रो जीवन नै सफलताको परिचय हो। तर समय बित्दै जाँदा जीवनले मलाई एउटा गहिरो सत्य सिकाउँदै गयो— पैसाले संसारका धेरै कुरा किन्न सक्छ, तर सबै कुरा किन्न सक्दैन।
विदेशमा बसेर राम्रो कमाइ गर्न सकिन्छ। हजारौँ किलोमिटर टाढाबाट बुवा–आमाको खातामा पैसा पठाउन सकिन्छ। उहाँहरूको उपचारका लागि खर्च पठाउन सकिन्छ। घर बनाउन, औषधि किन्न, आवश्यक सामान ल्याउन र उहाँहरूको इच्छा पूरा गर्न पैसा पठाउन सकिन्छ। अनलाइन भिडियो कल गरेर ‘बुवा, आमा, म छु नि, चिन्ता नगर्नुहोस्’ भन्न पनि सकिन्छ। मसेन्जर, ह्वाट्सएप, जूम वा फोनको माध्यमबाट हरेक दिन कुरा गर्न पनि सकिन्छ।
तर एउटा कुरा भने गर्न सकिँदैन- उहाँहरूको आँखाबाट झरेको आँसु आफ्नै हातले पुछ्न सकिँदैन।
उहाँहरू बिरामी हुँदा छेउमा बसेर निधार छाम्न सकिँदैन। राति अचानक स्वास्थ्य बिग्रिँदा अस्पताल पुर्याउन सकिँदैन। उहाँहरू डराउँदा अँगालो हालेर ‘केही हुँदैन, म यहाँ छु’ भन्न सकिँदैन। उहाँहरू एक्लोपन महसुस गर्दा छेउमा बसेर केही बेर मौन भएर साथ दिन सकिँदैन।
सायद यही कुराले मेरो सोच बदल्दै गयो।
बुवा–आमाले मेरो बाल्यकालमा कति रात निद्रा नलिई बिताउनुभयो होला? म बिरामी हुँदा उहाँहरू कति पटक रातभर मेरो सिरानी छेउमा बस्नुभयो होला? मेरो पढाइका लागि उहाँहरूले आफ्ना रहर कति पटक त्याग्नुभयो होला? मैले राम्रो लुगा लगाउँदा, राम्रो खाना खाँदा वा राम्रो विद्यालयमा पढ्दा त्यसको पछाडि उहाँहरूको कति पसिना, कति त्याग र कति अधुरा सपना लुकेका थिए होलान्?
आज म जे छु, त्यसमा मेरो मेहनत होला तर त्यसको जगमा बुवा–आमाको त्याग छ।
उहाँहरूले आफ्नो जवानी मेरो भविष्य बनाउन खर्च गर्नुभयो। आफ्नो इच्छा दबाएर मेरो इच्छा पूरा गर्नुभयो। आफूलाई आवश्यक पर्ने कुरा पछि सारेर मलाई आवश्यक पर्ने कुरा पहिलो प्राथमिकतामा राख्नुभयो। मैले भविष्यमा के बन्छु भन्ने सपना देख्दा उहाँहरूले त्यो सपनालाई आफ्नो सपना बनाउनुभयो।
त्यसैले आज कहिलेकाहीँ आफैँलाई प्रश्न गर्छु— यदि म सफल भएँ भने त्यो सफलता कसका लागि हो?
धेरै पैसा कमाएर पनि यदि बुवा–आमालाई चाहिएको समयमा म उहाँहरूको छेउमा हुन सकिनँ भने त्यो सफलताको अर्थ के होला?
ठुलो घर बनाएर पनि उहाँहरूको एक्लोपन हटाउन सकिनँ भने त्यो घर कति ठुलो भयो भन्ने कुराको अर्थ के होला?
बैंक खातामा करोडौँ रुपैयाँ भएर पनि उहाँहरूको अन्तिम समयका केही महत्त्वपूर्ण क्षणहरूमा उहाँको हात समाउन सकिनँ भने त्यो सम्पत्तिले मेरो मनलाई सन्तुष्ट बनाउन सक्ला र?
म विदेश जानेहरूको विरोध गर्दिनँ। विदेश जानु गलत होइन। आफ्नो क्षमता अनुसार अवसर खोज्नु गलत होइन। मेहनत गरेर कमाउनु, परिवारको आर्थिक अवस्था सुधार्नु, राम्रो शिक्षा र राम्रो जीवनको खोजी गर्नु पनि गलत होइन। आज धेरै नेपाली युवाहरू विदेश गएर आफ्नो परिवारको भविष्य राम्रो बनाइरहेका छन्। उहाँहरूको संघर्ष र मेहनत सम्मानयोग्य छ।
तर मेरो मनको सपना अलि फरक हुँदै गएको छ।
मलाई अब केवल धेरै पैसा कमाउने सपना छैन। मलाई यस्तो जीवन चाहिएको छ जहाँ पैसा पनि होस्, तर पैसाभन्दा ठुलो सम्बन्ध पनि बचोस्। करियर पनि होस्, तर परिवारका लागि समय पनि होस्। सफलता पनि होस्, तर त्यो सफलताको खुसी आफ्ना बुवा–आमासँग बसेर बाँड्न पाइयोस्।
मलाई लाग्छ, बुवा–आमाको बुढ्यौलीमा उहाँहरूको छेउमा बसेर सेवा गर्न पाउनु पनि ठुलो उपलब्धि हो। उहाँहरूलाई औषधि चाहिँदा औषधि ल्याइदिन पाउनु, उहाँहरूलाई अस्पताल जानुपर्दा हात समाएर लैजान पाउनु, बिहान उठ्दा उहाँहरूको अनुहार हेर्न पाउनु, साँझ घर फर्किँदा ‘आइस्?’ भनेर सोध्ने आवाज सुन्न पाउनु— यी सबै जीवनका अमूल्य सम्पत्ति हुन्।
हामी प्रायः भविष्यका लागि यति धेरै दौडिन्छौँ कि वर्तमानमा हामीसँग भएका सबैभन्दा मूल्यवान् मानिसहरूलाई बिर्सन पुग्छौँ। पैसा कमाउने क्रममा समय बित्छ। करियर बनाउने क्रममा उमेर बित्छ। अवसर खोज्ने क्रममा घर टाढा हुन्छ। अनि एक दिन फर्केर हेर्दा थाहा हुन्छ— हामीसँग पैसा त धेरै भयो तर जसका लागि कमाएका थियौँ, उहाँहरूसँग बिताउने समय भने धेरै कम बाँकी रहेछ।
बुवा–आमाको उमेर हाम्रो उमेरजस्तो हुँदैन। हाम्रो उमेर बढ्दै जाँदा हामी बलियो हुँदै जान्छौँ तर उहाँहरू बिस्तारै कमजोर हुँदै जानुहुन्छ। हामी भविष्यतिर अगाडि बढिरहेका हुन्छौँ, उहाँहरू भने हाम्रो साथ र उपस्थितिको प्रतीक्षामा बिस्तारै जीवनको अर्को चरणतिर जाँदै हुनुहुन्छ।
त्यसैले मेरो सपना अब अलि सरल छ।
म धेरै कमाउन चाहन्छु, तर आफ्ना बुवा–आमालाई गुमाएर होइन।
म सफल हुन चाहन्छु, तर उहाँहरूको खुसीको मूल्यमा होइन।
म भविष्य बनाउन चाहन्छु, तर वर्तमानमा उहाँहरूलाई एक्लो बनाएर होइन।
मलाई संसार घुम्ने इच्छा छ तर सबैभन्दा पहिले आफ्ना बुवा–आमालाई आफूले सकेसम्म खुसी बनाउन चाहन्छु। उहाँहरूको इच्छा बुझ्न चाहन्छु। उहाँहरूले जीवनभर पूरा गर्न नसकेका साना–साना रहर पूरा गर्न चाहन्छु। उहाँहरूलाई कहिलेकाहीँ घुमाउन लैजान चाहन्छु। उहाँहरूसँग बसेर चिया खान चाहन्छु। पुराना कुरा सुन्न चाहन्छु। उहाँहरूको बाल्यकाल, संघर्ष र जीवनका कथा सुन्न चाहन्छु। किनकि यी कुरा पछि सुन्न खोज्दा सायद उहाँहरू हामीसँग नहुन पनि सक्नुहुन्छ।
अन्ततः जीवन भनेको केवल कमाइको हिसाब होइन रहेछ। जीवन भनेको सम्बन्धको मूल्य पनि रहेछ। बैंक खातामा कति पैसा छ भन्नेभन्दा पनि मनमा कति सन्तुष्टि छ भन्ने कुरा महत्त्वपूर्ण रहेछ। संसारले मलाई सफल भनेर चिनोस् भन्दा पहिले आफ्ना बुवा–आमाले ‘हाम्रो छोरा/छोरीले हामीलाई बुझ्यो, हाम्रो साथ दियो’ भनेर महसुस गर्न सकुन्— मेरो लागि त्यो नै ठुलो सफलता हो।
त्यसैले अब मेरो सपना केवल अमेरिका, अस्ट्रेलिया वा बेलायत पुग्ने होइन। मेरो सपना जहाँ भए पनि आफ्नो जीवनलाई अर्थपूर्ण बनाउने हो। धेरै पैसा कमाउने सपना छ, तर त्यससँगै आफ्ना बुवा–आमासँग बाँकी रहेको समय पनि कमाउने सपना छ।
किनकि संसारको जुनसुकै कुनामा बसेर कमाएको पैसा घर पठाउन सकिन्छ, तर बुवा–आमालाई चाहिएको बेला आफ्नो उपस्थिति पठाउन सकिँदैन।
पैसा फेरि कमाउन सकिन्छ। गुमेको सम्पत्ति फेरि जोड्न सकिन्छ। छुटेको अवसर फेरि आउन सक्छ। तर बुवा–आमासँग बितेको समय कहिल्यै फर्केर आउँदैन।
त्यसैले मेरो सपना अब केवल ठुलो बन्ने होइन, उहाँहरूको लागि असल सन्तान बनेर बाँच्ने हो।
उहाँहरूको अनुहारमा मुस्कान देख्ने हो।
उहाँहरूको दुःखमा काँध बन्ने हो।
उहाँहरू कमजोर हुँदा सहारा बन्ने हो।
उहाँहरूको आँसु झर्नुअघि नै त्यो आँसु पुछ्ने हात बन्ने हो।
र जीवनको अन्तिम क्षणसम्म उहाँहरूले महसुस गर्न सकुन्— ‘हाम्रो सन्तान हाम्रो साथमा छ।’
सायद यही नै मेरो जीवनको सबैभन्दा ठुलो सपना हो। धेरै कमाउनु छ, तर त्यसभन्दा पहिले आफ्ना बुवा–आमासँग बाँकी रहेको समय कमाउन चाहन्छु।
धेरै सफल हुनु छ, तर त्यसभन्दा पहिले उहाँहरूको आँखामा आफू सफल भएको खुसी हेर्न चाहन्छु।
किनकि अन्ततः जीवनमा सबैभन्दा ठुलो कमाइ पैसा होइन—आफ्ना बुवा–आमाको आशीर्वाद, साथ र मुस्कान रहेछ।
