किन बढिरहेको छ हाइड्रोपावर कम्पनीहरूको सेयर मूल्य?

सेतोपाटी बिजनेस

काठमाडौं, माघ २२

सेयर बजारमा लगानी गर्ने सबैभन्दा सजिलो रणनीति भनेकै न्यून मूल्यमा सेयर किन्ने र उच्च मूल्यमा पुगेपछि बेच्ने हो।

अब प्रश्न आउँछ, कुन न्यून मूल्य हो वा कुन उच्च हो भनेर कसरी छुट्ट्याउने?

नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) ले बजार बन्द भएसँगै त्यस दिन कारोबारमा आएका कम्पनीहरूको कारोबारको मूल्य दिन्छ।

कम्पनीहरूको सेयर मूल्यमा आउने उतारचढावसँगै यो तथ्यांक हरेक कारोबार हुने दिनमा परिवर्तन भइरहन्छ। नेप्सेले यी तथ्यांकसँगै कम्पनीहरूको एक वर्षयताको उच्च र न्यून मूल्य पनि दिन्छ।

यसलाई ५२ हप्ताको उच्च मूल्य वा ५२ हप्ताको न्यून मूल्य भनेर उल्लेख गरिएको हुन्छ।

५२ हप्ताको न्यून मूल्य नजिक आउँदा सेयर किन्न र ५२ हप्ताको उच्च विन्दु नजिक आउँदा बेच्न सकिन्छ।

५२ हप्ताको न्यून मूल्यमा किनेर उच्च मूल्यमा बेच्दा लगानीकर्तालाई केही न केही लाभ हुने अवस्था पक्कै बन्छ। कहिलेकाहीँ भने कम्पनीको अवस्था निकै खस्किएमा पुरानो न्यून विन्दुभन्दा पनि तल जान सक्ने र नोक्सान हुन सक्ने पनि हुन्छ।

त्यस्तै, कहिलेकाहीँ बजार वा मूल्यले नयाँ उचाइ भेट्दा सो समयको उच्च विन्दुलाई समेत काटेर माथि जान सक्छ र थप कमाइ हुने अवसर गुम्न पनि सक्छ।

त्यसैले सबभन्दा सजिलो र सुरक्षित रणनीति मानिए पनि यस्तो सूचकबाहेक कम्पनी सम्बन्धी जानकारीहरू, वित्तीय विवरण, बजारको प्रवृत्ति पूर्ण बेवास्ता गर्न हुँदैन।

बुधबार कारोबारमा आएका ३२८ लगानी उपकरणमध्ये ७२ वटा कम्पनीको सेयर मूल्य न्यूनतम विन्दुबाट २० प्रतिशतभन्दा धेरै बढेको छ।

यसै वर्ष सूचीकरण भएका कम्पनीहरूको मूल्य ७.५५ गुणा (६५५ प्रतिशतसम्म) मूल्य बढेको छ। शत प्रतिशतभन्दा धेरै मूल्य बढ्नेमा एकाधबाहेक सबै यस्ता नयाँ कम्पनी छन्।

तर अर्को एउटा क्षेत्र पनि यसरी २० प्रतिशतभन्दा धेरै मूल्य बढ्नेमा अग्रस्थानमा देखिएको छ। त्यो हो जलविद्युत समूह।

७२ वटामध्ये २८ वटा एक वर्षभन्दा पुराना जलविद्युत कम्पनीहरूको मूल्य उच्चले बढेको छ।

एक वर्षको न्यून मूल्यबाट यी २८ जलविद्युत कम्पनीहरूको २१ प्रतिशतदेखि १२७ प्रतिशतसम्म बढेको छ।

अहिले बजार घटिरहँदा पनि किन जलविद्युत कम्पनीहरूमा आकर्षण बढेको?

केही समय अघिसम्म यसमा विभिन्न कारण मानिएको थियो।

उत्पादनको समय भएको, न्यून ब्याजदरका कारण आयोजनाहरूलाई ऋणको लागत कम भएको, कतिपयले हकप्रद जारी गर्ने तयारी गरिरहेको, भदौको आन्दोलनको कम प्रभाव परेको लगायत कारण मानिएको थियो।

अहिले भने जलविद्युत कम्पनीहरूको उत्पादन घट्ने समय हो। तर अहिले पनि न्यून ब्याजदरको प्रभाव यिनलाई छ।

लामो समयदेखि जलविद्युत कम्पनीहरू हकप्रद जारी गर्ने प्रक्रियामै अल्झिरहेका छन्। धितोपत्र बोर्डले हकप्रद जारी गर्न अनुमति दिने प्रक्रियामा ढिलाइ गरिरहेको छ।

कतिपय हाइड्रो कम्पनीहरूले विगतदेखि नै लाभांश दिन सकेका छैनन् भने दिएका केहीको कम समेत छ। त्यसैले कम्पनीहरूको वित्तीय विवरण, वित्तीय सूचक हेरेर लगानी गर्नपर्ने उनीहरूको भनाइ छ।

एक ब्रोकर भन्छन्, 'कुनै समय उच्च मूल्य पुर्‍याइएका जलविद्युत कम्पनीहरूको मूल्य निकै तल आएको छ। पुरानै मूल्यमा पुर्‍याउन सकिन्छ कि भनेर केही समूह नै लागेका पनि छन्। त्यसैले कम्पनीहरूको वित्तीय अवस्था हेरेर नै लगानी गर्दा जोखिमबाट बच्न सकिन्छ।'

यो पनि पढ्नुस्ः जलविद्युत कम्पनीको सेयर किन्दा के के कुरा हेर्नुपर्छ?

जलविद्युत कम्पनी	माघ २१ को मूल्य	एक वर्षको न्यून मूल्य	फरक प्रतिशत
राधी	८५०	३७३	१२७
आँखुखोला	३५४	१७२	१०४
बुटवल पावर	७४०	३८०	९४
युनाइटेड मोदी	६३३	३६७	७२
युनियन हाइड्रो	४९७	२९०	७१
ङादी	४१७	२५४	६३
पिपुल्स पावर	४०८	२६३	५५
तेह्रथुम पावर	३९३	२७०	४५
बुद्धभूमि	५६२	३९३	४३
स्वेत गंगा	४२२	२९६	४२
त्रिशुली जलविद्युत	५३७	३७७	४२
रिभर फल्स	४२०	३०६	३७
युनिभर्सल पावर	३७६	२७७	३५
सिनर्जी पावर	४०७	३०८	३५
पाँचथर पावर	३७५	२८४	३१
चिर्ख्वा	७२३	५५०	३१
बरुण	३८३	२९२	३१
अप्पर सांगे	७६६	५८८	३०
माई खोला	८५१	६५२	३०
दोर्दी	२७६	२१३	२९
शिव श्री	२९५	१५१	२९
थ्री स्टार	७८६	६१६	२७
हिमाल दोलखा	२०५	१६२	२६
पञ्चकन्या माई	३४४	२७२	२६
छयाङ्दी हाइड्रो	२८०	२२३	२५
सयपत्री	५८५	४७७	२२
अरुण काबेली	२६३	२१६	२२
बलेफी	१९९	१६४	२१