काजकिस्तानमा हालै सम्पन्न 'इन्टरनेसनल ओलम्पियाड इन आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स' को तेस्रो संस्करणमा नेपालका सिद्धान्त चतुर्वेदीले कास्य पदक जित्न सफल भएका हुन्।
८ अगस्टमा सम्पन्न यस प्रतिस्पर्धामा नेपालले पहिलो पटक पदक प्राप्त गरेको हो।
सोही प्रतिस्पर्धामा सहभागी अन्य तीन नेपाली विद्यार्थीहरू प्रसिद्ध मैनाली, पिताम्बर लामिछाने र आयुष यादवले 'अनरेबल मेन्सन' सम्मान प्राप्त गरेका छन्।
काठमाडौँको माइतीघरस्थित सेन्ट जेभियर्स कलेजबाट हालै कक्षा १२ उत्तीर्ण गरेका यी चारैजना विद्यार्थीले विश्वका ९७ देशका करिब ४०० प्रतिस्पर्धीहरूसँग प्रतिस्पर्धा गरेका थिए।
नेसनल एआई ओलम्पियाडका सह-संस्थापक चन्दन गुप्ताका अनुसार, नेपालको तर्फबाट कुनै पनि अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पियाडमा सहभागी सबै सदस्यले पदक वा सम्मान प्राप्त गरेको यो पहिलो र दुर्लभ अवसर हो।
यसअघि बुल्गेरिया र चीनमा आयोजना भएका अघिल्ला दुई संस्करणमा नेपालले सहभागिता जनाए पनि कुनै पदक हात पार्न सकेको थिएन।
नेपाली टोलीले रोबोटिक्स प्रतिस्पर्धा र दुई दिनसम्म चलेको एकल प्रतिस्पर्धामा राम्रो प्रदर्शन गरेको थियो।
टोलीको नेतृत्व आयुष अधिकारीले गरेका थिए भने व्यवस्थापकको रूपमा चन्दन गुप्ता सहभागी थिए। विद्यार्थीहरूलाई एआई कम्पनी फ्युजमेसिन्सले प्राविधिक तालिम प्रदान गरेको थियो।
यस अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धाका लागि देशभरका सातै प्रदेशबाट विद्यार्थीहरूलाई समेट्ने प्रयास गरिएको थियो।
समन्वयमा केही कठिनाइ भए तापनि लुम्बिनी र कोशी बाहेकका पाँच प्रदेशबाट ३०० भन्दा बढी विद्यार्थीहरू प्रारम्भिक चरणमा सहभागी भएको गुप्ताले बताए।
तीमध्ये अन्तिम १७ जनाबिचको प्रतिस्पर्धाबाट चार जनालाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका लागि छनोट गरिएको थियो।
गुप्ताका अनुसार, यसअघि आयोजकका तर्फबाट हवाई टिकट र दर्ता शुल्कमा ५० प्रतिशत छुट मिल्दै आएको थियो।
'अब त तीन वर्ष भइसक्यो। आगामी वर्षदेखि अहिले पाइरहेको सहयोग कटौती हुन सक्छ,' गुप्ताले भने।
नेपाली विद्यार्थीहरूले एआई क्षेत्रमा निकै राम्रो गरिरहेकाले यस्ता प्रतिस्पर्धाका लागि अब सरकारको पनि सहयोग आवश्यक पर्ने उनले बताए।
उनले थपे, 'यदि हामीले ग्रामीण भेगका बालबालिकालाई पनि एआईमा सहभागी गराउने र उनीहरूका लागि तालिम सञ्चालन गर्ने हो भने सोही अनुसारको खर्च लाग्छ। त्यसैले हामीले सरकारको सहयोग खोजिरहेका छौँ।'
सरकारले प्रविधि क्षेत्रमा चासो र लगानी बढाएमा भविष्यमा नेपालले अझ ठूला उपलब्धिहरू हासिल गर्न सक्ने विश्वास उनले व्यक्त गरे।
