भदौको भोटेकोशी-त्रिशूली बाढी र असोजमा विभिन्न स्थानमा गएको बाढीपहिरोका कारण ६२० मेगावाट बिजुली तत्काल राष्ट्रिय प्रणालीमा जोड्न नसकिने नेपाल विद्युत प्राधिकरणले जनाएको छ।
भोटेकोशी-त्रिशूली बाढीबाट त्रिशूली करिडोरमा सञ्चालित आयोजनाको ४३० मेगावाट बिजुली र कालिगण्डकी करिडोरस्थित १९० मेगावाट गरी कुल ६२० मेगावाट बिजुली लामो समयसम्म प्रणालीबाट बाहिरै रहने अवस्था बनेको हो।
असोजको बाढीले मात्रै एक हजार २९२ मेगावाट बिजुली प्रवाहमा असर पुगेको थियो।
त्यसमध्ये आकस्मिक रूपमा बन्द गरिएका केही उत्पादन केन्द्र सञ्चालनमा आएको प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक दीर्घायूकुमार श्रेष्ठले जानकारी दिए।
'टावरमा क्षति पुगेका कारण अबरूद्ध उत्पादन केन्द्रहरू सञ्चालन आउन केही समय लाग्ने भएपनि वितरण प्रणाली सञ्चालनमा सम्बन्धित वितरण केन्द्र र ग्रिड सञ्चालन महाशाखाको समन्वयमा अधिकांश स्थानहरूमा वर्षात रोकिनासाथ सञ्चालन गर्न सकिएको छ।
बाँकी क्षेत्रहरूमा पनि लाइन सुरू गर्न प्राविधिकहरू कार्यक्षेत्रमा खटिइरहेका छन्,' प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक दीर्घायूकुमार श्रेष्ठले भने।
यस्तो छ बाढी पहिरोले पुगेको क्षति र सञ्चालन आउने समय —
• प्राधिकरणको सहायक कम्पनीमार्फत प्रवर्द्धन गरिएको राहुघाटको टेलरेस गेट र डक्टमा क्षति पुगेको छ। टरवाइन फ्लोरमा पानी पसेको छ। सफा गरी सञ्चालनमा आउन करिब १० दिन लाग्ने प्राधिकरणले जनाएको छ। स्विच्यार्डको अवस्था सामान्य रहेकोले चार्ज गरिसकिएको उल्लेख गरिएको छ।
• राहुघाट सबस्टेसनमा जोडिएका र बढीका कारण अबरुद्ध भएका प्राधिकरणको सहायक कम्पनी राहुघाट जलविद्युत केन्द्र (४० मेगावाट) बाहेक १२७ मेगावाटको उत्पादन सञ्चालनमा आउन सक्ने अवस्थामा रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ।
• सेती/मादि करिडोरमा २६२ मेगावाटका जलविद्युत केन्द्रहरूमा अवरोध थियो। यी केन्द्र हाल सञ्चालनमा आएका छन्।
• मर्स्याङ्दी करिडोरमा कुल १९० मेगावाटका जलविद्युत आयोजना अवरुद्ध थिए। हाल सञ्चालनमा आएका छन्।
कालिगण्डकी करिडोरमा कुल ३३४ मेगावाट बिजुली अवरोध रहेकोमा १४४ मेगावाट आज बेलुकासम्म सञ्चालनमा आउने उल्लेख छ।
यस करिडोरको (कुस्मा-दाना) प्रसारण लाइनमा क्षति पुगेका कारण विद्युत प्रसारण हुन नसकेका कुल ७ वटा जलविद्युत केन्द्रहरूको कुल क्षमता १९० मेगावाट छ।
यो बिजुली प्रणालीमा तत्काल जोडिन सक्ने अवस्था छैन।
प्रसारण लाइनतर्फ कालिगण्डकी करिडोरको २२० के.भी. प्रसारणलाइन अन्तर्तग म्याग्दीको दाना-कुस्मा खण्डको टावर नं २१ र २२ मा क्षति पुगेको प्रारम्भिक विवरण प्राप्त भएको प्राधिकरणले जनाएको छ।
उक्त स्थानहरू लगायत अन्य स्थानको निरीक्षण गर्न जान विभिन्न स्थानमा बाटो अवरुद्ध भएको हुँदा विस्तृत विवरण आउन बाँकी रहेको समेत उल्लेख छ।
भदौ र असोजको बाढीले जलविद्युतमा ठूलो क्षति पुगेपछि अब नेपालमा लोडसेडिङ बल्झिने हो कि भन्ने प्रश्न उब्जिएको छ।
प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक श्रेष्ठ भने त्यस्तो समस्या नहुने दाबी गर्छन्।
लोडसेडिङ हुन नदिनका लागि प्राधिकरणले योजना बनाएर अघि बढेको उनले बताएका छन्।
सोमबार पत्रकार सम्मेलन आयोजना गर्दै कार्यकारी निर्देशक श्रेष्ठले मुलुकको विद्युत माग सन्तुलन कायम राख्न प्राधिकरणले योजना बनाएको उल्लेख गरे।
सुख्खायाममा आन्तरिक उत्पादनबाट उपलब्ध हुने अनुमानित कुल विद्युत क्षमत एक हजार २१८ मेगावाट रहेको उनले बताए।
'माग-आपूर्ति सन्तुलनका लागि हामीले केही बिजुली भारतबाट आयात गर्नेछौं। लोडसेडिङको समस्या हुँदैन,' उनले भने।
प्राधिकरणले ढल्केवर- मुजफ्फरपुर- ६०० मेगावाट, टनकपुर- महेन्द्रनगर-५४ मेगावाट, बिहारका विभिन्न विन्दुबाट ३५० मेगावाट तथा आरटिसीको माध्यमबाट १५० मेगावाट गरी कुल एक हजार १५४ मेगावाट बिजुली आयात गर्ने योजना बनाएको छ।
यति बिजुली आयात गरेपछि हिउँदको माग धान्ने प्राधिकरणले जनाएको हो।
सुख्खायाममा पिक आवरमा बिजुलीको माग २३ सय मेगावाटसम्म पुग्ने र भारतबाट आयात समेत गर्दा २३ सय ७२ मेगावाट बिजुली उपलब्ध हुने हुँदा लोडसेडिङ नहुने कार्यकारी निर्देशक श्रेष्ठको तर्क छ।