चैत १९ मा सुरु भएर अहिलेसम्म ६ वटा बैठक भइसकेको नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीको केन्द्रीय कार्य संयोजन समितिको अर्को बैठक बिहीबार बस्दैछ।
बिहीबारको बैठकमा संयोजक पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले बैठकमा उठेका प्रश्नहरुको उत्तर दिने तयारी भएको नेकपाको एक नेताले जानकारी दिए।
त्यस क्रममा वरिष्ठ नेता झलनाथ खनालले बैठकमा छुट्टै पेस गरेको निर्वाचनको समीक्षा पत्रमाथि छलफल हुने ती नेताले जानकारी दिए।
पार्टीको केन्द्रीय कार्यसंयोजन समितिको बैठकमा अलग्गै समीक्षा पेश गर्ने क्रममा नेता खनालले यसपटकको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा भएको हारको मुख्य जिम्मेवारी नेतृत्वले लिनुपर्ने, आगामी दिनमा एउटै वाम पार्टी बनाउन पहल गर्नुपर्ने बताएका छन्।
खनालले २०७४ मा वाम एकताबाट प्राप्त झण्डै दुई तिहाई बहुमतको सरकारले जनताको आशा–आकांक्षा पूरा गर्न नसकेको, भूमिसुधार, कृषि क्रान्ति, राष्ट्रिय औद्योगिकीकरण, शिक्षा र स्वास्थ्यमा कुनै आमूल परिवर्तन गर्न नसकेको तथा संसद विघटन जस्ता असंवैधानिक कदमले जनतामा व्यापक असन्तोष पैदा गरेको प्रस्तावमा उल्लेख गरेका छन्।
उनले भनेका छन्, ‘झण्डै दुई तिहाईको शक्तिशाली सरकार बनेको बेला जनतामा समाजवादी रूपान्तरणको ठूलो आशा थियो, तर त्यो सरकारले गाँस, बास, कपास, रोजगारी र सुरक्षाका आधारभुत समस्या समाधान गर्न सकेन ।’
खनालले ओली नेतृत्वको सरकारपछि बनेका गठबन्धन सरकारहरूले भ्रष्टाचार र कुशासनलाई चरम रूप दिएको, महँगी बढाएको र उद्योगधन्दा बन्द भएको उल्लेख गर्दै जनअसन्तोषलाई विदेशी शक्तिले प्रयोग गरेको आरोप लगाएका छन्।
उनले ‘अमेरिकी साम्राज्यवाद र नेपाली सहयोगीहरू मार्फत राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) लाई ‘घन्टी’ चिह्न दिएर असन्तुष्ट जनतालाई मोड्ने षड्यन्त्र भएको दाबीसमेत गरेका छन्।
खनालको समीक्षाको सबैभन्दा ‘विवादास्पद’ भाग भने भदौ २०८२ को घटना क्रमबारेमा छ।
उनले सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्धलाई ट्रिगर बनाएर ‘जेन्जी’ आन्दोलन सुरु भएको, सुरुमा शान्तिपूर्ण देखिएको आन्दोलनमा हिंस्रक तत्वहरू घुसेर प्रहरीसँग भिडन्त बढाएको र १९ जना युवाको हत्या भएको उल्लेख गरेका छन्।
त्यसपछि २४ भदौमा देशव्यापी महाविध्वंस भएको, सिंहदरबार, संसद भवन, सर्वोच्च अदालत, राष्ट्रपति भवनजस्ता संवैधानिक संस्थाहरूमा आगजनी, प्रहरी चौकीहरू तोडफोड, हजारौं हतियार कब्जा र जेलबाट १५ हजार कैदी भगाएको घटनालाई उनले ‘योजनाबद्ध षड्यन्त्र’ भनेका छन्।
नेता खनालले लेखेका छन्, ‘कलिला जेन्जी युवाहरूलाई अगाडि सारेर हिंसा भड्काउने र जनआक्रोश सिर्जना गरी राज्यविहीन अवस्था बनाउने भित्री योजना थियो ।’
यो घटनापछि ओली सरकारको राजीनामा, असंवैधानिक रूपमा सुशीला कार्कीलाई प्रधानमन्त्री बनाएर संसद विघटन गरेको र छिटो चुनाव घोषणा गरिएको उनको आरोप छ।
खनालले निर्वाचन प्रचारमा परम्परागत सभा–जुलुसको भूमिका शून्य भएको र सबै कुरा मोबाइल फोन, व्हाट्सएप, टिकटक, डिस्कोर्ड जस्ता प्लेटफर्मबाट भएको बताएका छन्। उनले रास्वपालाई अमेरिकी प्रविधि, एल्गोरिदम र सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोगबाट ‘जनमत कब्जा’ गरेको आरोप पनि लगाएका छन्।
प्रवासी नेपाली, विद्यार्थी पलायन, इसाइकरण, निजी स्कुल समुदाय, शिक्षक असन्तोष र गरिबीको रेखामुनिका जनतालाई यही माध्यमबाट घन्टीतर्फ मोडेको उनको विश्लेषण छ।
निर्वाचन परिणाममा रास्वपाले १८२ सिट जित्दा नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीले मात्र ८ प्रत्यक्ष सिट जितेको, एमालेले ९ प्रत्यक्ष सिट जितेको उल्लेख गर्दै खनालले वामपन्थी मत विभाजनले ठूलो क्षति पुर्याएको बताएका छन्। एमाले र नेकपा एक भएका भए वाम शक्तिले थप २५ सिट जित्न सक्ने तथ्यांक उनले प्रस्तुत गरेका छन्।
खनालले पार्टीको हारको मुख्य जिम्मेवारी नेतृत्वमा रहने बताएका छन्।
पार्टी एकीकरणपछि संगठनात्मक एकीकरण नहुनु, कमिटी प्रणाली नबन्नु, सामूहिक नेतृत्वको अभाव, उम्मेदवार चयनमा विधिहीनता, घोषणापत्र प्रभावकारी नबन्नु, युवा र जनसंगठनलाई परिचालन नगर्नु जस्ता २३ भन्दा बढी आन्तरिक कारण औंल्याएका छन्।
उनले ‘संयोजक र सहसंयोजकले नै सबै निर्णय गरेको’ भन्दै कार्यशैलीको आलोचना गरेका छन्।
समिक्षाको अन्त्यमा खनालले अहिलेको हारलाई ‘अस्थायी र कार्यनीतिक’ मात्र भएको भन्दै पार्टी पुनर्गठन, एकीकरण, विचारधारात्मक रूपान्तरण, महाधिवेशन र क्रान्तिकारी संसदवादको नीति अपनाउनुपर्ने बताएका छन्।
उनले रास्वपालाई अबको मुख्य प्रतिद्वन्द्वी ठहर गर्दै दलाल पुँजीवादविरुद्ध संयुक्त मोर्चा निर्माण, भूमिसुधार, राष्ट्रिय औद्योगिकीकरण, एमसीसी खारेज जस्ता मुद्दा उठाउन जोड दिएका छन्।
गएको चैत १९ मा केन्द्रीय कार्य संयोजन समिति गठन गरेको नेकपामा साविक माओवादीका सचिवसम्मका सबै पदाधिकारी २१ जना, साविक एकीकृत समाजवादीका उपमहासचिवसम्मका १६ जना पदाधिकारी छन्।
त्यस्तै अन्य ८ घटकका एक एक जना गरी कूल ४५ सदस्यीय केन्द्रीय कार्य संयोजन समिति छ।