नेपाली कांग्रेसको विशेष महाधिवेशनमा सहभागी नरहेका पक्षले पार्टी एकताका नाममा बेग्लाबेग्लै भेलाको मिति घोषणा गरेका छन्।
निवर्तमान सभापति शेरबहादुर देउवा पक्षले साउन २९ देखि ३१ गतेसम्म काठमाडौंमा भेला गर्दैछन्। पूर्वमहामन्त्री शशांक कोइरालाको संयोजकत्वमा यो भेला हुनेछ।
‘पार्टीलाई सवल र सक्षम बनाउने उद्देश्यले मेरै संयोजकत्वमा ५५१ सदस्यीय आयोजक समिति गठन गरी यही साउन २९ देखि ३१ गते सम्म काठमाडौंमा राष्ट्रिय भेलाको अयोजना गरिने छ,' पूर्वमहामन्त्री कोइरालाले भने।
त्यसअघि संस्थापनइतर पक्षकै युवा नेताहरूले साउन २० र स्थानीय तहमा कांग्रेसबाट उम्मेदवार भई निर्वाचित जनप्रतिनिधिहरूले साउन २७ गते भेला गर्दैछन्।
संस्थापनइतरले एकपछि अर्को भेलाको मिति घोषणा गरिरहे पनि कांग्रेस संस्थापन पक्ष भने आफ्ना नियमित गतिविधिमा जुटिरहेको छ। केन्द्रीय कार्यालयमा आजै ३ वटा फरकफरक कार्यक्रम भए।
पार्टीमा संस्थापन र इतर पक्षका समानान्तर गतिविधि बढेपछि यसलाई मिलाउन भन्दै तेस्रो धार जन्मेको छ- संस्थापनइतर पक्षकै युवाहरूको अगुवाइमा।
जसको अगुवाइ गरिरहेका छन्- निवर्तमान केन्द्रीय सदस्य नैनसिंह महर, राष्ट्रिय सभा सांसद रञ्जित कर्ण, भानुका मेयर आनन्दराज त्रिपाठी लगायतले।
पार्टीका संस्थापन र इतर पक्ष दुवैलाई साउन २० मा सुकेधारामा आयोजना हुने एकता भेलामा ल्याउने दाबी नैनसिंह महरको छ। उनले दुवै पक्षले ‘इगो’ छाडेर एकीकृत कांग्रेसको पक्षमा उभिनुपर्छ र त्यसका लागि सभापति गगन थापाले बढी भूमिका खेल्नुपर्नेमा जोड दिए।
‘हामी २० गते देशभर रहेका पार्टीका स्थानीय र प्रदेशका प्रतिनिधिसहितलाई बोलाएर पार्टीका संस्थापन र इतर पक्षलाई एकै मञ्चमा उभ्याउँछौं, पार्टीमा एकताको वातावरण बनाउँछौं,’ महरले आज आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा भने, ‘हामीले पद पाइएला भनेर यो गर्न लागेको होइन, फुटको डिलमा पुगेको कांग्रेसमा सबै विचार समूहलाई एकै ठाउँमा ल्याएर एकीकृत कांग्रेसका पक्षमा उभ्याउने जमर्को हो।’
उनले कांग्रेस कसैको स्वार्थका लागि विभाजित हुन नहुने भन्दै एक राख्न अनशनदेखि वडा र टोलसम्म पुगेर हस्ताक्षर गरी दबाब दिने पनि बताए।
कांग्रेस संस्थापनइतर पक्षले २०७८ साल मंसिरमा भएको १४ औं महाधिवेशनबाट केन्द्रीय सदस्य बनेका तर पुसको विशेष महाधिवेशनबाट केन्द्रीय समितिमा छुट्न पुगेका १११ जनालाई केन्द्रीय सदस्य बनाउन माग गरेको छ।
सभापति गगन थापाले यो माग पूरा गर्न विधानले नदिने जबाफ दिइसकेका छन्। महरले १११ जनामध्ये आफूसहित ३५ जना केन्द्रीय सदस्य नबनेर पार्टी एकजुट गराउने पक्षमा भूमिका खेलिरहेको पनि बताए।
‘पहिले केन्द्रीय सदस्य रहेका तर विशेष महाधिवेशनमा छुटेका १११ जनालाई केन्द्रीय सदस्य बनाउने माग एकातर्फको छ भने संस्थापनले यो विधानअनुसार मिल्दैन भनेको अवस्था छ, यसमा कुरा अड्किएको देखिन्छ,’ उनले भने, ‘छुटेका सबैलाई केन्द्रीय सदस्य बनाउन नमिल्ने हो भने मसहित ३५ जना बाहिरै बस्छौं, हामीलाई पद चाहिएन, १५ औं महाधिवेशनमा पनि नउठौंला तर पार्टी एक बनाउनुपर्यो।’
संस्थापन र इतर पक्षका नेताहरूलाई भेट्दा एकता हुन्न भनेर कसैले नभन्ने तर एकताको परिस्थिति पनि नभइरहेको अवस्था रहेकोले देश र कांग्रेस जोड्न आफूहरूले पनि बेग्लै अभियान सुरू गरेको महरले बताए।
२०७९ वैशाखमा भएको स्थानीय चुनावमा कांग्रेसबाट टिकट लिई जितेका जनप्रतिनिधिहरूले पनि संस्थापन र इतर पक्षलाई भेटेर मिलेर अघि बढ्न सुझाव दिएका छन्। उनीहरूले साउन १६ मा राष्ट्रिय भेला गर्ने भने पनि वरिष्ठ नेता गोपालमान श्रेष्ठको निधनपछि रोकिएको थियो, साउन २७ मा उक्त भेला हुनेछ।
कांग्रेस विभाजन हुने अवस्थातिर गए आफूहरूले सामूहिक रूपमा पदबाट राजीनामा दिने कांग्रेसका जनप्रतिनिधिहरूको भनाइ छ।
कांग्रेस समर्थित जनप्रतिनिधिहरूले पार्टी एकताका लागि संयुक्त राष्ट्रिय दबाब अभियान सञ्चालन गर्दै आएका छन्। उनीहरूले सभापति गगन थापादेखि संस्थापनइतर पक्षका विभिन्न नेताहरूलाई पनि भेटिसके।
यस अभियानमा मेयर भीमप्रसाद ढुंगाना, चिरिबाबु महर्जन, उपेन्द्र कार्की, प्रकाश भण्डारी, लक्ष्मण शाहीलगायत छन्। उनीहरूले साउन १३ मा अपिल जारी गर्दै आफ्नो ठाउँ र क्षेत्रबाट शीर्ष नेताहरूलाई पार्टी एक राख्न दबाब दिन पनि आग्रह गरिरहेका छन्।
सभापति थापाले भने यस्ता भेला अहिले नगर्न स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिहरूलाई आग्रह गरेका थिए। स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूले साउन १० गते सभापति थापालाई भेटेका थिए। स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूले भने यो कुनै गुटको नभई पार्टीलाई एक राख्ने अभियान भएको प्रतिक्रिया दिने गरेका छन्।
सभापति थापासँगको भेटमा सहभागी रहेका कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकाका मेयर उपेन्द्र कार्कीका अनुसार सभापति थापाले मतभेद समाधान गर्न एक कार्यदल बन्ने कुरासमेत गरेका थिए। सभापति थापाले पदाधिकारी बैठकमा असन्तुष्ट पक्षसँग छलफल गर्न चार सदस्यीय कार्यदल बनाउने प्रस्ताव गरेका थिए, जसमा संस्थापन र इतर पक्षबाट दुई-दुई जना सदस्य रहनेछन्। पदाधिकारीहरूले सभापतिलाई यस्तो कार्यदल बनाउन सकिने भनेका थिए। त्यसअनुसार कार्यदलमा रहने दुई सदस्यको नाम संस्थापनइतर पक्षसँग मागिएको तर अहिलेसम्म नदिइएको पनि एक पदाधिकारीले बताए।
एकपछि अर्को भेला र कार्यदल गठन गर्नेजस्ता चर्चाबीच निवर्तमान सभापति शेरबहादुर देउवा र निवर्तमान कार्यवहाक सभापति पूर्णबहादुर खड्का फेरि सर्वोच्च अदालत गएका छन्। देउवा उपचारका क्रममा हङहङमा रहे पनि उनको नामबाट सर्वोच्चमा विशेष महाधिवेशनसम्बन्धी विषयमा फेरि रिट गएको छ। देउवा र खड्काले विशेष महाधिवेशनसम्बन्धी फैसला उल्टाउन माग गरेका छन्। सर्वोच्चले विशेष महाधिवेशनलाई मान्यता दिएको थियो।
विशेष महाधिवेशनसम्बन्धी फैसला त्रुटिपूर्ण रहेको भन्दै देउवा र खड्काले बेग्लाबेग्लै रिट फेरि सर्वोच्चमा दिएका हुन्। यसबारे सर्वोच्च पूर्ण इजलासले अध्ययन गर्नेछ।
उपचारको सिलिसिलामा हङहङमा रहेका देउवा स्वदेश आउने चर्चाबीच देउवा पक्षले राष्ट्रिय भेला आयोजना गर्न लागेका छन्। यसअघि बिपी स्मृति दिवस मनाउन पूर्वमहामन्त्री प्रकाशमान सिंहलाई संयोजक तोकेका उनीहरूले राष्ट्रिय भेला बिपी पुत्र पूर्वमहामन्त्री शशांक कोइरालाको संयोजकत्वमा गर्न लागेका छन्।
राष्ट्रिय भेलासम्बन्धी जानकारी दिन शशांकसहित नेताहरूले आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा संस्थापनइतर पक्षका नेता, निवर्तमान कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्का देखिएनन्। नेता शेखर कोइराला पनि गएनन्।
शेखर नआएको विषयमा शशांकले भनेका थिए- शेखर दाइसँग मैले पटक पटक कुरा गरेँ। उहाँ व्यस्त भएको कारणले, उहाँले के भन्नुभयो भने मेरो सहमति त छँदैछ र न्यूजमा पनि भनिदिन्छु- मेरो सहमति छ, म आउन सकिनँ भनेर क्षमा माग्नु भएको छ।
शशांकले यसो भन्दा पत्रकार सम्मेलनको मञ्चमा उनीसँगको लहरमा नेताहरू कृष्णप्रसाद सिटौला, विमलेन्द्र निधि, मीनबहादुर विश्वकर्मा, प्रकाशमान सिंह, एनपी साउद पनि थिए।
बिपी स्मृतिमा साउन ६ मा प्रज्ञा भवनमा बोलेपछि निवर्तमान कार्यवाहक सभापति खड्का भने यस्ता कार्यक्रमहरूमा देखिएका छैनन्। उनले आफू निकटहरूसँग ‘विभाजित हुने कांग्रेसको आफू नेतृत्वमा नबस्ने कुरा’ बताएका थिए।
देउवा पक्षले संस्थापनइतरको नेता शशांकलाई अघि सारेका छन्, उनलाई महेन्द्रपुत्र विमलेन्द्र र गणेशमान पुत्र प्रकाशमानको साथ देखिन्छ। यसबीच देउवा पनि स्वदेश फर्कने चर्चा छ। देउवाले साउनभित्र आफू स्वदेश फर्किने कुरा अख्तियार लगायतलाई पत्रमार्फत् जानकारी गराएका थिए। देउवाको सचिवालयले भने स्वदेश फर्कने मिति तय भइनसकेको बताउने गरेको छ। कतिपयले भने साउन २९ देखि ३१ सम्म हुने संस्थापनइतर पक्षीय भेलामा देउवा उपस्थित हुने दाबीसमेत गर्न थालेका छन्।
तर नेता मीनबहादुर विश्वकर्माले देउवा स्वदेश फर्किसकेपछि मात्रै यस विषयको टुंगो लाग्ने बताए। पार्टीभित्र विवाद हुँदा विगतमा किसुनजी र गणेशमान फरक फरक भेलामा सहभागी नरहेको नजिर रहेकोले देउवा स्वदेश आए पनि आफूपक्षीय भेलामा नजान सक्छन्।
कांग्रेसले असोजमा १५ औं महाधिवेशन गर्ने तयारी गरेको छ। त्यसका लागि क्रियाशील सदस्यता अद्यावधिक र नयाँ वितरणका काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ तर पार्टीभित्र विशेष महाधिवेशनलाई लिएर उत्पन्न विवाद अझै समाधान हुन सकेको छैन, सबैलाई चित्त बुझाएर निष्पक्ष रूपमा महाधिवेशन गर्ने चुनौती गगन थापा नेतृत्वको कार्यसमितिलाई छ।
यसबीच कांग्रेसले साउन २४ गते केन्द्रीय समिति बैठक पनि आह्वान गरेको छ।
