नेपाली कांग्रेसको १५ औँ महाधिवेशनअन्तर्गत वडा तहमा अधिकांश नेतृत्व सर्वसम्मत चयन भएको छ। तर अधिवेशन माथिल्लो तहमा पुग्दै गर्दा नेतृत्वका लागि प्रतिस्पर्धा बढ्न थालेको छ।
कांग्रेसको वडा संरचनामा सभापति एक जना, महिलासहित उपसभापति दुई जना, सचिव एक जना र सहसचिव एक जना रहने व्यवस्था छ। कोषाध्यक्ष भने सभापतिले सदस्यहरूमध्येबाट एक जनालाई मनोनीत गर्ने व्यवस्था छ।
त्यस्तै वडा सदस्यमा महिला दुई, खुला तीन, दलित एक, युवा एक र मनोनीत ५ गरी १२ जना रहने व्यवस्था छ।
विशेष महाधिवेशनबाट संशोधित विधानअनुसार विभिन्न क्लस्टरमा अनिवार्य प्रतिनिधित्वको व्यवस्था भएकाले पनि वडा तहमा प्रतिस्पर्धा कम भएको कांग्रेस नेताहरू बताउँछन्।
विगतका महाधिवेशनमा पनि वडा तहमा प्रायः सर्वसम्मत नेतृत्व चयन हुँदै आएको थियो। यसपटक अधिकांश वडामा त्यही अवस्था देखिएको छ। यद्यपि केही वडामा भने चुनावबाटै वडा सभापति छानिए।
स्याङ्जाको वालिङ नगरपालिका–१३ मा वडा सभापतिका लागि चुनाव भयो। राजकुमार गैरेलाई पराजित गर्दै ईश्वरी गैरे वडा सभापति बने। अन्यत्र केही वडामा पनि निर्वाचन भएको थियो।
केन्द्रीय निर्वाचन समितिका संयोजक प्रेम खड्कका अनुसार प्रायः सबै वडाको अधिवेशन सम्पन्न भइसकेको छ। नयाँ कार्यसमिति चयन हुनुका साथै क्षेत्रीय प्रतिनिधिसमेत चुनिइसकेका छन्।
‘वडाहरूमा अधिकांश सर्वसम्मत नेतृत्व चयन भयो। यो अहिले मात्र होइन, पहिले पनि यस्तै हुन्थ्यो। सर्वसम्मत नभएका वडामा चुनाव भयो,’ खड्काले सेतोपाटीसँग भने, ‘केही वडामा पदाधिकारीको मात्रै चुनाव भएको छ, सदस्य सर्वसम्मत भए। चुनाव कि सर्वसम्मत भन्दा पनि क्रियाशील सदस्यहरूको सहभागिता कस्तो थियो भन्ने हो, उत्साहप्रद पायौं।’
७५३ स्थानीय तहमध्ये करिब ६०० पालिकामा अधिवेशन सम्पन्न भई नेतृत्व चयन भइसकेको खड्काले जानकारी दिए भने १५३ पालिकामा अधिवेशन हुन बाँकी छ।
उनकाअनुसार तराईका अधिकांश जिल्लामा वडा अधिवेशन सम्पन्न भइसकेको छ भने पालिका अधिवेशन हुन बाँकी छ। ‘बाँकी ठाउँमा एक–दुई दिनमै वडा र पालिका अधिवेशन सकिएला,’ उनले भने।
गोरखासहित केही जिल्लामा प्रदेश सभा क्षेत्रीय अघि बढेको छ र नेतृत्व चयन भइसकेका छन्।
साथै प्रतिनिधि सभा क्षेत्रीय अधिवेशनसमेत अघि बढाउने तयारी छ। काठमाडौंसहित कतिपय जिल्लामा अविरल वर्षा र ईन्द्रजात्राका कारण अधिवेशन प्रभावित भएको छ।
दाङ, स्याङ्जा, कास्की, तनहुँ, काभ्रे, रामेछाप र ओखलढुंगालगायत जिल्लामा क्षेत्रीय अधिवेशन केही दिन पर सारिएको सूचना जारी गरिएका छन्।
निर्वाचन समितिका अनुसार असोज १३ गतेभित्र प्रतिनिधि सभा क्षेत्रीय अधिवेशन सम्पन्न गरी कार्यसमिति र महाधिवेशन प्रतिनिधि चयन गरिसक्नुपर्नेछ। यसबारे केन्द्रीय निर्वाचन समितिले मतदान अधिकृतहरूलाई परिपत्रसमेत गरिसकेको छ।
कांग्रेसको १५ औं केन्द्रीय महाधिवेशन भने असोज १६ देखि १९ गतेसम्म काठमाडौंको खुलामञ्चमा हुनेछ।
अधिवेशन माथिल्लो तहमा पुगेसँगै प्रतिस्पर्धा पनि बढ्दै गएको देखिन्छ।
वडा तहमा लगभग सहमतिमै नेतृत्व चयन भए पनि पालिका तहमा चुनाव हुन थालेका छन्। प्रदेश सभा क्षेत्रीय अधिवेशन, प्रतिनिधि सभा क्षेत्रीय अधिवेशन, महाधिवेशन प्रतिनिधि र महासमिति सदस्य चयनमा पनि प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ।
भरतपुर महानगरपालिकामा भएको अधिवेशनमा बुद्धिकान्त न्यौपाने सभापतिमा निर्वाचित भए। गत बुधबार यहाँ अधिवेशन भएको थियो। अधिवेशनमा १ हजार ३३५ मतदाता रहेकामा १ हजार २३२ जनाले मतदान गरे। न्यौपानेले ६६० मत प्राप्त गर्दा उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी ज्योतिप्रसाद कँडेलले ४१३ मत प्राप्त गरे।
पोखरा महानगरमा पनि चुनाव भयो। ६६७ मतसहित सुरेन्द्रमान बिजुक्छे सभापति निर्वाचित भए। सभापतिका उम्मेदवारहरू सन्तोष पौडेलले ३१७ र गणेश थापाले ३१५ मत ल्याएका थिए।
तर काठमाडौं र ललितपुर महानगरमा चुनाव भएन, सर्वसम्मत नेतृत्व चयन भयो। काठमाडौं महानगर सभापति सुशन वैद्य र ललितपुर महानगर सभापति राजु महर्जन भए। विरगञ्ज र विराटनगर महानगरमा अधिवेशन हुन बाँकी छ।
उपमहानगर कार्यसमितिमा पनि कतिपय ठाउँमा चुनाव भयो।
हेटौंडा उपमहानगर अधिवेशनमा रामकृष्ण कोइराला सभापतिमा निर्वाचित भए। उनले कविन सांगामीलाई ९ मतले पराजित गरे। कुल ५८१ मत खसेको निर्वाचनमा कोइरालाले २८४ र सांगामीले २७५ मत प्राप्त गरेका थिए।
बुटवल उपमहानगरमा निर्वाचनबाट नेतृत्व चयन भयो। ज्योति भण्डारी सभापतिमा निर्वाचित भए भने उनले जितबहादुर मल्ललाई पराजित गरे। ६६९ मतदाता रहेको बुटवलमा ६४८ मत खसेको थियो।
कांग्रेसभित्र विशेष महाधिवेशनबाट आएको नेतृत्व र निवर्तमान सभापति शेरबहादुर देउवा पक्षबीच मतभेद छ। देउवा पक्षले असोज १५ गते वडा अधिवेशन गरेर विभिन्न तहका अधिवेशन गर्दै मंसिर २१ देखि २३ गतेसम्म समानान्तर केन्द्रीय महाधिवेशन गर्दैछ।
यही परिस्थितिका कारण पनि गगन थापा नेतृत्वको कांग्रेसले सकेसम्म वडादेखि केन्द्रसम्म सर्वसम्मत नेतृत्व चयन गर्ने प्रयास गरिरहेको छ।
‘सर्वसम्मत गरौं, नेताले छानेको खल्तीको मानिस ल्याए भन्छन्, असन्तुष्टि रहने नै भयो। चुनाव गराऔं, माथिकै नेताका कारण हराइदिए भनेर आरोप लगाउने बाटो भयो, अर्को पक्षमा जान सहज हुन सक्छ,’ एक पदाधिकारीले भने, ‘तैपनि सर्वसम्मत गर्न सकिन्छ कि भनेर प्रयास गरिएको छ।’
उनका अनुसार केन्द्रीय महाधिवेशनमा केन्द्रीय सदस्यदेखि ८ सहमहामन्त्री, २ महामन्त्री र २ सभापतिमा प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ। संशोधित विधानअनुसार कांग्रेस केन्द्रीय कार्यसमिति २३१ सदस्यीय हुनेछ।
२०८२ साल पुसमा विशेष महाधिवेशनबाट आएको कार्यसमिति १५ औं महाधिवेशनमा दोहोरिन चाहने र विशेष महाधिवेशनमै सहभागी नरहेका कतिपय नेताहरू पनि अहिले केन्द्रीय सदस्य मनोनीत भइसकेकोले उनीहरू पदाधिकारी उठ्न चाहँदा प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको हो।
सभापतिमा भने अहिलेसम्म गगन थापालाई चुनौती दिने अर्को व्यक्ति खडा भइसकेको देखिएको छैन।
ती पदाधिकारीले अधिवेशनमा गुट तथा उपगुट नबनाउने, नेताका नाममा प्यानल नबनाउने र लिस्ट नबाँडिने दाबीसमेत गरेका छन्।
केन्द्रीय निर्वाचन समितिका संयोजक खड्का पनि सर्वसम्मत हुन नसके चुनाव हुने बताउँछन्।
‘वडा तहमा सर्वसम्मतजस्तै भयो तर माथिमाथि आएपछि प्रतिस्पर्धा भएन भने त कांग्रेस पार्टीको अधिवेशनजस्तै भएन नि! लोकतान्त्रिक पार्टीमा चुनाव र प्रतिस्पर्धा भएकै राम्रो हो,’ उनले भने।
केन्द्रीय सदस्य अर्जुननरसिंह केसीले महाधिवेशनका सहभागीबीच शतप्रतिशत सहमति र एकताको सम्भावना नरहेको अवस्थामा स्वस्थ, निष्पक्ष र गुटमुक्त लोकतान्त्रिक प्रतिस्पर्धालाई नै सहर्ष आत्मसात् गर्नुपर्नेमा जोड दिए।
‘लोकतन्त्रको वास्तविक सुन्दरता नै विचार र विवेकको स्वतन्त्र प्रयोगमा निहित छ। त्यसैले यो प्रतिस्पर्धालाई कुनै पनि किसिमको अवाञ्छित हस्तक्षेप, दबाब वा विचार लाद्ने प्रवृत्तिबाट पूर्ण रूपमा मुक्त राखिनुपर्छ भन्ने मेरो विनम्र एवं दृढ आग्रह छ,’ उनले भने।
आ-आफ्ना व्यक्तिगत सीमा आग्रह पूर्वाग्रह र भिन्नताहरूभन्दा माथि उठेर पार्टीको बृहत्तर हित, पुस्तान्तरणको सन्तुलन र संगठनको सुदृढीकरणका लागि अधिवेशनलाई मर्यादित, व्यवस्थित र पूर्ण रूपमा सफल बनाउनुपर्ने उनले बताए।
कांग्रेसले ३५ वर्षका महाधिवेशन प्रतिनिधिमध्येबाट कम्तीमा २१ जना युवालाई केन्द्रीय समितिमा ल्याउँदैछ। पेशागत क्षेत्र, जनसम्पर्क समिति लगायतबाट पनि केन्द्रीय सदस्यहरूको प्रतिनिधित्व रहने व्यवस्था छ।
-1788334994.jpg)
.JPG)
-1746009348.jpg)
