अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मध्यावधि निर्वाचनमा आफ्नो रिपब्लिकन पार्टीले कंग्रेसका दुवै सदनको नियन्त्रण गुमाएपछि ह्वाइट हाउसका कर्मचारी प्रमुख (चिफ अफ स्टाफ) परिवर्तन गरेका छन्।
उनले आफ्ना लामो समयदेखिका सहयोगी तथा आप्रवासन नीतिका कट्टर समर्थक स्टेफन मिलरलाई नयाँ कर्मचारी प्रमुख नियुक्त गरेका छन्।
मिलरले सुसी वाइल्सको ठाउँ लिनेछन्।
ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत उनको नियुक्ति घोषणा गर्दै मिलरलाई आफ्ना ‘सबैभन्दा विश्वासिला सल्लाहकारमध्ये एक’ भनेका छन्। नयाँ जिम्मेवारी सोमबारदेखि लागू हुनेछ।
चुनावी पराजयपछि ट्रम्पले अब डेमोक्र्याटिक पार्टीको नियन्त्रणमा रहने प्रतिनिधिसभा र सिनेटसँग काम गर्नुपर्नेछ।
त्यसमाथि उनको प्रशासनका विभिन्न निर्णयमाथि कंग्रेसमा छानबिन हुने तयारी छ। यस्तो अवस्थामा कर्मचारी प्रमुख परिवर्तन गर्ने उनको निर्णयलाई प्रशासनको आगामी कार्यशैलीसँग जोडेर हेरिएको छ।
राष्ट्रपतिको अधिकार विस्तारको पक्षमा लामो समयदेखि वकालत गर्दै आएका मिलरको नियुक्तिले ट्रम्पले चुनावी पराजयपछि पनि आफ्ना नीतिमा पुनर्विचार नगर्ने संकेत गरेको ह्वाइट हाउसका एक अधिकारीले बताएका छन्।
‘उनी आफ्नो बाटो बदलिरहेका छैनन्,’ ती अधिकारीले रोयटर्ससँग भने। उनका अनुसार ट्रम्पले नीतिगत दिशा परिवर्तन गर्नुको सट्टा आफूलाई साथ दिँदै आएका सहयोगीलाई थप जिम्मेवारी दिएका हुन्।
यसै साता ट्रम्पले कंग्रेसमा डेमोक्र्याटहरूसँग मिलेर काम गर्न तयार रहेको बताएका थिए। तर, मिलरको नियुक्तिले आप्रवासनलगायतका विषयमा अझ आक्रामक र टकरावपूर्ण नीति अपनाउन सक्ने संकेत गरेको ह्वाइट हाउसका केही अधिकारीको भनाइ छ।
मध्यावधि निर्वाचनअघि ट्रम्प आफ्नो राजनीतिक तथा सञ्चार रणनीतिसँग असन्तुष्ट थिए। उनको सार्वजनिक लोकप्रियता पनि न्यून बिन्दुमा पुगेको थियो। निर्वाचनमा पराजयपछि ह्वाइट हाउस अझ ‘आक्रामक’ हुनुपर्ने उनले बताएको विषयबारे जानकार एक व्यक्तिले रोयटर्सलाई बताएका छन्।
नियुक्तिपछि मिलरले सामाजिक सञ्जाल एक्समा लेखेका छन्, ‘अब हाम्रो जिम्मेवारी पहिलेभन्दा स्पष्ट भएको छ। राष्ट्रपति र यो महान् गणतन्त्रको रक्षा गर्न आफ्नो सम्पूर्ण शक्तिका साथ लड्ने।’
तर, डेमोक्र्याटिक पार्टीबाट प्रतिनिधिसभाको नयाँ सभामुख बन्ने तयारीमा रहेका हाकिम जेफ्रिजले मिलरलाई ‘लापरवाह अतिवादी’ भन्दै टिप्पणी गरेका छन्।
आप्रवासन नीतिका प्रमुख योजनाकार
४१ वर्षीय मिलर ट्रम्पका लामो समयदेखिका सहयोगी हुन्। उनी ट्रम्पको पहिलो र दोस्रो कार्यकाल दुवैमा निरन्तर ह्वाइट हाउसमा काम गर्ने सीमित सहयोगीमध्ये एक हुन्।
ट्रम्प सन् २०२५ मा दोस्रोपटक राष्ट्रपति बनेपछि मिलरले वाइल्सको मातहत उपकर्मचारी प्रमुखको जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएका थिए। तर, घरेलु नीतिका अधिकांश विषयमा उनको प्रभाव औपचारिक पदभन्दा निकै ठूलो थियो।
ट्रम्प प्रशासनको कडा आप्रवासन नीतिका प्रमुख योजनाकार मिलरले दैनिक तीन हजार आप्रवासी पक्राउ गर्ने लक्ष्य राखेका थिए। त्यसलाई पूरा गर्ने क्रममा अमेरिकी आप्रवासन अधिकारीहरूले देशभरका समुदायमा छापा मार्दै आपराधिक पृष्ठभूमि नभएका र दशकौँदेखि अमेरिकामा बस्दै आएका व्यक्तिलाई समेत पक्राउ गर्न थालेका थिए।
तर, यो नीतिप्रति अमेरिकी नागरिकको समर्थन कमजोर देखिएको छ। यसै साता सम्पन्न रोयटर्स/इप्सोसको सर्वेक्षणमा ३६ प्रतिशतले मात्र प्रशासनको आप्रवासन कारबाहीलाई समर्थन गरेका थिए भने ५४ प्रतिशतले असहमति जनाएका थिए।
प्रतिनिधिसभाको निरीक्षण तथा सरकारी सुधार समितिमा डेमोक्र्याटिक पार्टीका प्रमुख सदस्य रोबर्ट गार्सियाले मिलरको आप्रवासन नीतिमाथि छानबिन गर्ने बताएका छन्। ‘स्टेफन मिलरले वकिलको व्यवस्था गर्नुपर्छ,’ उनले भने।
सन् २०२५ मा संघीय प्रशासनको पुनर्संरचना गर्ने ट्रम्पको अभियानमा पनि मिलरको महत्त्वपूर्ण भूमिका थियो। त्यसक्रममा दशौँ हजार सरकारी कर्मचारीलाई हटाइएको थियो। विश्वविद्यालय, विविधता कार्यक्रम र अन्य संस्थासँगको प्रशासनको विवादमा पनि उनी सक्रिय थिए।
विदेश नीतिमा पनि ट्रम्पका कट्टर समर्थक
विदेश नीतिमा पनि मिलर ट्रम्पका आक्रामक कदमका समर्थक रहँदै आएका छन्। क्यारिबियन र प्रशान्त क्षेत्रमा लागुऔषध ओसारपसार गरेको आशंकामा रहेका डुंगामाथि अमेरिकी सेनाले गरेको घातक आक्रमणको उनले समर्थन गरेका थिए। ती कारबाहीको कानुनी आधारबारे प्रश्न उठ्दै आएको छ।
इरानमा अमेरिका र इजरायलले गरेको आक्रमणको पनि उनले समर्थन गरेका थिए। इरानलाई कमजोर बनाउन र छिमेकी मुलुकमाथि खतरा उत्पन्न गर्ने क्षमता घटाउन नौसैनिक नाकाबन्दी र प्रतिबन्ध उपयोगी हुने उनको धारणा थियो। तर, इरान युद्धका कारण उत्पन्न आर्थिक असरले रिपब्लिकन पार्टीलाई चुनावमा क्षति पुगेपछि पनि उनको धारणा उही छ कि छैन भन्ने स्पष्ट छैन।
ट्रम्पको पहिलो कार्यकालमा तत्कालीन उपराष्ट्रपति माइक पेन्सका कर्मचारी प्रमुख रहेका मार्क सर्टले मिलर ट्रम्पप्रति पूर्ण प्रतिबद्ध व्यक्ति भएको बताएका छन्। आप्रवासन र कंग्रेसको छानबिनजस्ता विषयमा उनी कंग्रेससँग भिड्न तयार हुने सर्टको भनाइ छ।
‘यसले दलीय सहमतिमा आधारित कानुन निर्माणको अपेक्षा धेरै छ भन्ने संकेत गर्दैन,’ उनले रोयटर्ससँग भने।
इरान युद्धलाई लिएर महाभियोगको माग सामना गरिरहेका रक्षामन्त्री पिट हेगसेथले पनि मिलरको नियुक्तिको स्वागत गरेका छन्। उनले सामाजिक सञ्जालमा ‘देशभक्तहरू नियन्त्रणमा’ भन्ने सन्देश लेखेका छन्।
वाइल्स ट्रम्पको राजनीतिक टोलीमा
ह्वाइट हाउसका कर्मचारी प्रमुख राष्ट्रपतिको निकटतम र प्रभावशाली सहयोगी मानिन्छन्। उनीहरूले ह्वाइट हाउसका कर्मचारी व्यवस्थापन गर्ने, राष्ट्रपतिको समयतालिका मिलाउने र सरकारी निकाय तथा सांसदहरूसँग समन्वय गर्ने काम गर्छन्।
६९ वर्षीया वाइल्सले बिहीबार राति राजीनामा दिएकी थिइन्।
उनी अब ट्रम्पको राजनीतिक टोलीमा काम गर्ने ह्वाइट हाउसका एक अधिकारीले बताएका छन्। वाइल्स ह्वाइट हाउसको कर्मचारी प्रमुख बन्ने पहिलो महिला थिइन्।
दशकौँको राजनीतिक अनुभव भएकी वाइल्सले ट्रम्पको अव्यवस्थित कार्यशैलीलाई अनुशासित बनाएको मानिन्थ्यो। उनी ट्रम्पका नीतिलाई विरलै चुनौती दिन्थिन्, तर ह्वाइट हाउसको कामकाज व्यवस्थित राख्ने र राष्ट्रपतिलाई आवश्यक सल्लाह दिने व्यक्तिका रूपमा चिनिन्थिन्। यसअघि प्रारम्भिक चरणको स्तन क्यान्सरको उपचार गराइरहेका बेला पनि उनले जिम्मेवारी सम्हालिरहेकी थिइन्।
वाइल्सको बहिर्गमनसँगै ट्रम्पलाई अब कसले संयमित सल्लाह दिने भन्ने प्रश्न पनि उठेको छ। ट्रम्पको पहिलो कार्यकाल (सन् २०१७–२०२१) मा चार जना कर्मचारी प्रमुख फेरिएका थिए। अप्रत्याशित निर्णय गर्ने राष्ट्रपतिलाई नियन्त्रणमा राख्न नसकेको भन्दै त्यसबेला उनीहरूको कार्यशैलीमाथि प्रश्न उठेको थियो।
मध्यावधि निर्वाचनमा पराजयपछि मिलरलाई ह्वाइट हाउसको कर्मचारी प्रमुख बनाउने ट्रम्पको निर्णयले प्रशासनले नीतिगत दिशा परिवर्तन गर्नेभन्दा पनि आफ्ना पुरानै प्राथमिकतालाई निरन्तरता दिने संकेत गरेको छ।
