हिमाल आरोहण गर्न आएकाहरूको हेलिकप्टरमार्फत उद्धार गरी ठगेको घटनामा संलग्न ६ जनालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ।
केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सिआइबी) ले आइतबार पत्रकार सम्मेलन गरी हिमाल आरोहणमा हुँदै आएको 'नक्कली उद्धार' गरी अस्पताल लैजाने र पछि बीमामार्फत रकम दाबी गरी भइरहेको ठगी धन्दाबारे सार्वजनिक गरेको हो।
सिआइबी प्रमुख एवं एआइजी मनोजकुमार केसीका अनुसार यस घटनाको अनुसन्धान साढे २ महिनादेखि भइरहेको थियो।
अहिले प्रहरीले माउन्टेन रेस्क्यू सर्भिस प्रालिका सञ्चालक जयराम रिमाल, म्यानेजर विवेक पाण्डे, नेपाल चार्टर्ड सर्भिसका सञ्चालक रविन्द्र अधिकारी, अपरेसन म्यानेजर विवेकराज थपलिया, एभरेस्ट एक्स्पेरियन्स एन्ड एसोसिएट्स प्रालिका सञ्चालक मुक्ति पाण्डे र म्यानेजर सुवास केसीलाई पक्राउ गरेको हो।
प्रारम्भिक चरणमा रेस्क्यू (उद्धारकर्ता) कम्पनीसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरू पक्राउ परेका एआइजी केसीले बताए। तर यसको सञ्जाल ठूलो भएको उनी बताउँछन्।
'यो विषय एकदमै संवेदनशील पनि भएकाले हामीले लामो समयदेखि अनुसन्धान गरिरहेका थियौं। अझै अनुसन्धान गर्नुपर्ने देखिन्छ,' उनले भने।
हिमाल आरोहण क्रममा उद्धारका नाममा ठगी भइरहेकोबारे केही वर्षअघि अन्तर्राष्ट्रिय समाचारहरू समेत आएका थिए।
२०७५ सालमा पर्यटन मन्त्रालयले कार्यदल नै बनाएर अनुसन्धान गरेको थियो। सो अध्ययनको प्रतिवेदन प्रहरीलाई पनि दिएको सिआइबीले जनाएको छ।
पछिल्लो समय यही साल असोजमा नक्कली उद्धार भइरहेको उजुरी सिआइबीकहाँ आएको थियो। यस्तो सूचना आएपछि प्रहरीले अनुसन्धान प्रक्रिया अघि बढाएको थियो।
'त्यसपछि हामीले राष्ट्र बैंकबाट प्राप्त भएका स्विफ्ट कोडमार्फत रकमहरूको विश्लेषण गर्न थाल्यौं। त्यसमा भएका कागजात, कारोबार, सबै विवरण हेर्यौं,' एआइजी केसीले भने।
अनुसन्धान गर्दा माउन्टेन रेस्क्यू सर्भिसले गरेका १२४८ वटा उद्धारमध्ये १७१ वटा नक्कली देखापरेका छन्। त्यस्तै नेपाल चार्टर्ड सर्भिसले गरेका ४७१ वटा उद्धारमध्ये ७५ वटा शंकास्पद देखिएको छ। एभरेस्ट एक्स्पेरियन्स एन्ड एसोसिएट्सका ६०१ वटा उद्धारमध्ये ७१ वटा शंकास्पद देखिएको सिआइबीले जनाएको छ।
त्यसबाट यी कम्पनीहरूले एक करोड ९६ लाख ९० हजार अमेरिकी डलर (झन्डै दुई अर्ब ८७ करोड रूपैयाँ) बीमा दाबी गरेको अनुसन्धानमा खुलेको एआइजी केसीले जानकारी दिए।
सिआइबीका अनुसार हिमाल आरोहणमा जाने विदेशी नागरिकको बीमा गरिएको हुन्छ। सामान्यतया आरोहणमा जाँदा अलिकति उचाइमा पुगेपछि केही व्यक्तिलाई लेक लाग्ने समस्या हुन्छ।
सामान्य लेक लाग्दा नै उनीहरूलाई आरोहणमा लगेका यी कम्पनीका प्रतिनिधिले बढाइचँढाइ गरेर आरोहीलाई तर्साउने गरेको पनि सिआइबीका अनुसन्धान अधिकृतले बताए।
'विदेशी पर्यटकलाई उच्च हिमाली क्षेत्रमा पुगेपछि लेक लाग्ने समस्या देखाएर, अब हेलिकप्टरमार्फत उद्धार गरिएन भने ज्यान पनि जान सक्छ भनेर तर्साएको पनि देखिन्छ,' ती अनुसन्धान अधिकृतले भने, 'सामान्य लेक लाग्दा, केही मिटर तल झार्यो भने ठिक हुन्छ। तर त्यो विधि नअपनाइकनै हेलिकप्टरबाट सिधै अस्पताल पुर्याउने गरेको देखिन्छ।'
यसरी उद्धार गरिसकेपछि कम्पनीहरूले बीमा दाबी गरेको देखिएको हो।
उद्धारकै लागि यी कम्पनीका प्रतिनिधिहरूले किर्ते समेत गर्ने गरेको अनुसन्धानमा देखिएको छ।
'लुक्लामा ५ जना मान्छेको उद्धार भएको एयर ट्राफिक कन्ट्रोलमा देखिन्छ। तर कम्पनीहरूले बीमा दाबी गर्दा बुझाएको कागजातमा दुई–दुई जनाको छुट्टाछुट्टै उद्धार भएको देखाएको पाइयो,' अनुसन्धानमा संलग्न अधिकारीले भने, 'एउटा उडानको ३१ हजार अमेरिकी डलर परेको देखिन्छ। काठमाडौंबाट लुक्ला र त्यहाँबाट काठमाडौंसम्मको यात्रा गर्दा दुई हजारदेखि २५ सय डलरसम्म पर्छ। धेरै उडान देखाएर बीमा दाबी गरेको देखियो।'
यस्तै ती कम्पनीहरूले अस्पतालहरूमा ११ हजार अमेरिकी डलर खर्च भएको देखाएका छन्।
यसरी बिल तयार गरेपछि उद्धारमार्फत बीमा भुक्तानी लिने गरेको ती अधिकारीले बताए।
घटनामा आपराधिक लाभ लिएको, संगठित अपराध लगायत कसुर आकर्षित हुने प्रहरीले जनाएको छ।
-1746009348.jpg)
