केही वर्ष अघिसम्म एकाध वाणिज्य बैंकको सेयर मूल्य १ हजार रूपैयाँभन्दा बढीमा कारोबार भइरहेका थिए। ती बैंक आफ्नो समूहकै महँगा कम्पनीको रूपमा थिए।
अहिले परिस्थिति फेरिएको छ। पछिल्लो समय बजारमा तिनलाई समेत उछिनेर दुई वाणिज्य बैंक आफ्नो समूहकै महँगा भएका छन्।
पछिल्लो समय यसरी सबैभन्दा महँगा वाणिज्य बैंकमा दरिएका छन्, एभरेस्ट बैंक र स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंक।
एभरेस्ट बैंक बुधबार मात्रै चालु आर्थिक वर्ष २०८२–८३ को दोस्रो त्रैमास (साउनदेखि पुस) सम्मको वित्तीय विवरण सार्वजनिक गरेको छ। यसको खुद नाफा गत आर्थिक वर्षको यही अवधिको तुलनामा २.०४ प्रतिशतले बढेको छ।
यसले दुई अर्ब ११ करोड ७१ लाख रूपैयाँ खुद नाफा गरेको छ। यो यसअघि एभरेस्टले दुई अर्ब सात करोड ४७ लाख रूपैयाँ नाफा कमाएको थियो।
यसको खुद ब्याज आम्दानीमा सामान्य सुधार भएको छ। अन्य आम्दानीहरूमा पनि सुधार भएपछि नाफा बढ्न सहयोग पुगेको छ। खुद ब्याज आम्दानी ५.९६ प्रतिशत बढेर चार अर्ब ५७ करोड रूपैयाँ पुगेको छ।
नाफा बढे पनि बैंकको प्रति सेयर आम्दानी पनि घटेको छ। यस्तो आम्दानी ३० रूपैयाँ ८६ पैसामा सीमित छ। एभरेस्टको प्रति सेयर नेटवर्थ दुई सय ३५ रूपैयाँ छ।
यो अवधिसम्म वितरणयोग्य मुनाफा तीन अर्ब ३४ करोड २८ लाख रूपैयाँ छ। वार्षिकीकरण गरिएको लाभांश क्षमता ३१ प्रतिशत छ। एभरेस्टको निष्क्रिय कर्जा एक प्रतिशतभन्दा कम छ।
कम चुक्ता पुँजी, संयमित कर्जा लागनी र उच्च लाभांश क्षमता नै एभरेस्ट बैंकको मूल्य उच्च हुने कारण बनेको हो। केही वर्षदेखि वाणिज्य बैंकहरू उच्च पुँजी वृद्धिमा लागे।
अहिले बैंकहरू अनुसार चुक्ता पुँजी १० अर्ब रूपैयाँदेखि ३८ अर्ब रूपैयाँसम्म छ। सञ्चालनमा रहेका २० मध्ये ९ बैंकको चुक्ता पुँजी करिब २० अर्ब रूपैयाँभन्दा धेरै छ।
चुक्ता पुँजी बढेसँगै बैंकहरूको दायित्व पनि बढ्छ। तर त्यस अनुसार नाफा बढेन भने लाभांश क्षमता घट्दै जान्छ। एभरेस्ट बैंकले चुक्ता पुँजी वृद्धिमा धेरै जोड नदिएकै कारण लाभांश क्षमता उच्च छ।
त्यसबाहेक संयमित कर्जा लगानीको कारण एभरेस्टको निष्क्रिय कर्जा दर एक प्रतिशतभन्दा पनि कम छ। जबकि दोस्रो त्रैमासको वित्तीय विवरण सार्वजनिक गरिरहेका केही बैंकहरूको यस्तो कर्जा दर ७ प्रतिशतभन्दा माथिसम्म पुगेको छ।
अहिले उच्च लाभांश क्षमता देखिएका वाणिज्य बैंकमा एभरेस्ट अग्रपंक्तिमै छ।
विगत पाँच वर्षमा एभरेस्टले औसत १७.४१ प्रतिशत लाभांश दिएको छ। यसले गत आर्थिक वर्ष २०८१–८२ मा ६ प्रतिशत बोनस सेयरसहित २० प्रतिशत लाभांश दिएको थियो।
बैंकिङ क्षेत्रका केहीको मूल्य १००० देखि १५०० रूपैयाँसम्म पुग्दा एभरेस्टको भने ९०० भन्दा कममै कारोबार भइरहेको थियो।
तीन वर्षयता भने एभरेस्ट यो क्षेत्रकै महँगो कम्पनी बनिरहेको छ। यसको मूल्य अहिले वाणिज्य बैंकहरूमध्येकै सबैभन्दा धेरै छ।
बुधबार एभरेस्टको सेयर ६७४ रूपैयाँमा कारोबार भयो। बुधबार यसको मूल्य तीन रूपैयाँ बढेको हो।
मूल्य बढे पनि सेयरमा तल्लो लामो धागो भएको रातो मैनबत्ती बनेको छ। मंगलबारको अन्तिम मूल्यभन्दा माथि नै रहेर बुधबार यसको अन्तिम कारोबार भयो।
बुधबार सुरूमा उच्च मूल्य (६८३ रूपैयाँबाट) कारोबार सुरू भए पनि घट्दै ६७० रूपैयाँसम्म पुग्यो। अन्तिममा भने ६७४ रूपैयाँमा कारोबार भयो।
यसले मूल्य वृद्धि हुनुपर्छ भन्ने लगानीकर्ताहरूकै जीत भएको देखिएको छ।
तर यसको मूल्यले मूल बजार सूचक नेप्सेसँगै तालमेल मिलाएर उतारचढाव भइरहेको छ। समग्र बजार घटेमा मूल्य घट्ने र बजार सुधार हुँदा मूल्य बढ्ने गरिरहेको छ।
स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको पनि एभरेस्टकै जस्तो कम पुँजी, कम निष्क्रिय कर्जाको कारण मूल्य उच्च छ। स्ट्यान्डर्डको दोस्रो त्रैमासको वित्तीय विवरण प्रकाशित हुन बाँकी छ।
चालु आर्थिक वर्ष २०८२–८३ को पहिलो त्रैमास (साउनदेखि असोज) मा नाफा १९ प्रतिशतले घटेर ६९ करोड रूपैयाँ भएको थियो।
यसको चुक्ता पुँजी सबैभन्दा कम १० अर्ब रूपैयाँ छ।
निष्क्रिय कर्जाको आधारमा अन्तिम दोस्रोमा छ। सो समय यस्तो कर्जा १.७१ प्रतिशत थियो।
पहिलो त्रैमासमा वितरण योग्य नाफा (नगद लाभांश दिएपछि) ५१ करोड रूपैयाँ बाँकी देखिन्थ्यो।
यसले विगत पाँच वर्षमा औसत १८.६१ प्रतिशत लाभांश दिएको छ। आर्थिक वर्ष २०८१–८२ को नाफापछि यसले १९ प्रतिशत नगद लाभांश दिएको थियो।
स्ट्यान्डर्डको केही समयदेखिको उच्च मूल्य ७०० रूपैयाँ हाराहारी हो। अहिले यसको सेयर ६३४ रूपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ।
यसको मूल्य केही समयदेखि ६०० देखि ६५० रूपैयाँको निश्चित रेन्जमा रहेर साइडवेज मुभमेन्टमा गएको छ। यो साइडवेज मुभमेन्ट प्रवृत्तिको अन्त्य मूल्य घटेर भएमा यसको मूल्य थप घट्नेछ भने बढेर भएमा थप बढ्नेछ।
-1746009348.jpg)
