अहिले बजारमा सस्ता हाइड्रोपावर कम्पनीहरूमा लगानी बढिरहेको छ। शिव श्री हाइड्रो, आँखु खोला जलविद्युत आयोजनामा लगानीकर्ताहरू आकर्षित भएका छन्।
हामीले यस्ता केही सस्ता हाइड्रोपावर कम्पनीबारे यसअघि नै चर्चा गरिसकेका छौं।
आज भने सस्ता केही वाणिज्य बैंकको चर्चा गर्नेछौं।
अहिले सेयर बजारमा कारोबारमा रहेका १९ वाणिज्य बैंकमध्ये कुमारी बैंक र प्रभु बैंकको सेयर सबभन्दा कममा कारोबार भइरहेको छ।
प्रभु बैंकको १८७ रूपैयाँमा र कुमारी बैंकको १८९ रूपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ।
प्रभु बैंकले हालै सार्वजनिक गरेको चालु आर्थिक वर्ष २०८२–८३ को दोस्रो त्रैमास (साउनदेखि पुस) सम्मको वित्तीय विवरण अनुसार नाफा घटेको छ।
यसको नाफा एक अर्ब ३३ करोड रूपैयाँबाट घटेर एक अर्ब एक करोड रूपैयाँ भएको छ। नाफा २४ प्रतिशत घटेको छ।
खराब कर्जा बढेपछि राख्नुपर्ने जोखिम प्रावधान पनि बढेको छ। खराब कर्जा ५.०६ प्रतिशतबाट बढेर ७.९४ प्रतिशत पुगेको छ। यसअघि ८१ करोड रूपैयाँ जोखिम प्रावधानमा राखेकामा यस पटक एक अर्ब ४५ करोड रूपैयाँ छ। यही कारण नाफा घटेको हो।
प्रभुको व्यवसायको मुख्य स्रोत खुद ब्याज आम्दानी भने २.४६ प्रतिशत बढेको छ। चार अर्ब ८६ करोडबाट यो चार अर्ब ९८ करोड रूपैयाँ पुगेको छ।
प्रभु बैंकको कर्जा लगानी क्षमता बढ्न सकेको छैन। यसले कुल निक्षेपको करिब ७१ प्रतिशत लगानी गरेको छ। ९० प्रतिशतसम्म कर्जा लगानी गर्न मिल्छ।
अहिले समग्रमै माग नभएकाले सबैजसो बैंकहरूको कर्जा लगानी बढेको छैन। प्रभु बैंकले भने चाहे पनि धेरै कर्जा लगानी बढाउन सक्ने अवस्था छैन।
राष्ट्र बैंकको निर्देशन अनुसार जोखिम सम्पत्तिको आधारमा प्राथमिक पुँजी कोष अनुपात कम्तीमा ८.५ प्रतिशत हुनुपर्ने व्यवस्था छ। प्रभुको यस्तो सूचक ८.६८ प्रतिशत मात्र छ। पुँजी स्रोत वृद्धि भएमा मात्रै यसले कर्जा लगानी बढाउन सक्नेछ।
प्रभुको तीन अर्ब ३७ करोड रूपैयाँ सञ्चित नोक्सान छ। यो नोक्सान भरपाइ नभइ लाभांश दिन सक्ने अवस्था देखिँदैन।
यसले अन्तिम पटक आर्थिक वर्ष २०७८–७९ मा लाभांश दिएको थियो। सो समय ६.५ प्रतिशत बोनससहित कुल आठ प्रतिशत लाभांश दिएको थियो।
सो समयसम्मको पाँच वर्षमा यसले औसत ११.२८ प्रतिशत लाभांश दिएको थियो।
यसको सेयर मूल्य २०७९ चैतदेखि ३०० रूपैयाँ कट्न सकेको छैन। पछिल्लो समय २४० देखि २९३ रूपैयाँसम्म पुगेको छ।
५० दिने र २०० दिने मुभिङ एभरेजले बैंकको सेयर लामो समयदेखि बियरिस प्रवृत्तिमा रहेको संकेत गरिरहेको छ।
प्रभु बैंकको मैनबत्ती चित्रमा मूल्य घट्दो क्रममा रहँदा बिहीबार स्पिनिङ टप्स आकृति बनायो। दुवै तर्फ धागो र सानो शरीर (वा शरीर नभएको) यस्तो आकृतिपछि हरियो मैनबत्ती आकृति बनेको छ। तर, यो अघिल्लो दिनको स्पिनिङ टप्स आकृतिको माथिल्लो धागो कट्न सकेको छैन।
मूल्यलाई लिएर लगानीकर्तामा अन्योल नै देखिन्छ।
प्रभु बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिइओ) सहितका माथिल्लो तहका कर्मचारीहरू पक्राउका घटानापछि बैंकको साख केही खस्किएको छ। केही समयदेखि प्रभु बैंक सिइओ बिहीन छ।
त्यस्तै कुमारी बैंकको पनि नाफा घटेको छ। यसको नाफा दुई अर्ब ७५ करोड रूपैयाँबाट घटेर दुई अर्ब ७२ करोड रूपैयाँ भएको छ। नाफा एक प्रतिशत घटेको छ।
मुख्य व्यवसाय खुद ब्याज आम्दानी २७ प्रतिशत बढेपछि नाफामा सहयोग पुगेको हो।
खुद ब्याज आम्दानी पाँच अर्ब ३१ करोडबाट बढेर ६ अर्ब ७८ करोड रूपैयाँ पुगेको छ। करअघिको नाफा समेत उच्च बढेको कुमारीले यस पटक एक अर्ब ६२ करोड आम्दानीमा कर तिरेपछि खुद नाफा थोरै मात्रै बढेको देखिएको हो। यसअघि ४१ करोड रूपैयाँ यस्तो कर तिरेको थियो।
खराब कर्जा र जोखिम प्रावधान दुवै घटेको छ। खराब कर्जा ६.९६ प्रतिशतबाट घटेर ६.९२ प्रतिशत भएको छ।
यसअघि तीन अर्ब २७ करोड रूपैयाँ जोखिम प्रावधानमा राखेकामा यस पटक एक अर्ब ५० करोड रूपैयाँ छ।
कुमारी बैंकको कर्जा लगानी क्षमता बढ्न सकेको छैन। यसले कुल निक्षेपको करिब ७६.४० प्रतिशत लगानी गरेको छ। ९० प्रतिशतसम्म कर्जा लगानी गर्न मिल्छ। तर कुमारी बैंकलाई पनि धेरै कर्जा लगानी बढाउन कठिन छ।
यसको जोखिम सम्पत्तिको आधारमा प्राथमिक पुँजी कोष अनुपात ८.९३ प्रतिशत छ।
कुमारी बैंकको दुई अर्ब ९८ करोड रूपैयाँ सञ्चित नोक्सान छ। यो नोक्सान भरपाइ नभइ लाभांश दिनसक्ने अवस्था देखिँदैन।
यसले अन्तिम पटक आर्थिक वर्ष २०७८–७९ मा लाभांश दिएको थियो। सो समय १२.५ प्रतिशत नगद लाभांश दिएको थियो।
सो समयसम्मको पाँच वर्षमा यसले औसत १०.८३ प्रतिशत लाभांश दिएको थियो।
कुमारी बैंकको सेयर मूल्य २०७८ असोजदेखि ३०० रूपैयाँ कट्न सकेको छैन। पछिल्लो समय २३० देखि २७२ रूपैयाँसम्म पुगेको छ।
५० दिने र २०० दिने मुभिङ एभरेजले कुमारी बैंकको सेयर गत असोजदेखि बियरिस प्रवृत्तिमा रहेको संकेत गरिरहेको छ।
कुमारी बैंक सेयर मूल्य आइतबार स्थिर देखिएको छ। बिहीबार र आइतबार दुवै दिन १८९ रूपैयाँलाई अन्तिम मूल्य बनाएको छ।
दुवै दिन सानो शरीर भएको र दुवैतर्फ लामो धागो भएको रातो मैनबत्ती आकृति बनाएको छ।
यसले सेयर मूल्यले स्पष्ट दिशा पहिल्याउन नसकेको संकेत गर्छ।