माओवादी केन्द्रका सांसद माधव सापकोटाले २०७८ असार १, साउन १६ र १७ गते भेमाथानाबाट आएको भेलबाढी प्रभावितहरूले अहिलेसम्म राहत, क्षतिपूर्ति नपाएको बताएका छन्। प्रतिनिधि सभाको आइतबारको बैठकमा विशेष समय लिएर बोल्दै सांसद सापकोटाले खण्डहर मेलम्ची तटीय क्षेत्रको बारेमा आवाज उठाएका हुन्।
मेलम्ची नदीको शिर मानिएको भेमाथानबाट आएको बाढीले मेलम्ची खानेपानी आयोजनासहित तल्लो तटीय क्षेत्रमा व्यापक क्षति पुर्याएको थियो। २४ जनाको मृत्यु भएको थियो। बाढीको तीन वर्ष बितिसक्दा पनि पीडितले राहत, क्षतिपूर्ति नपाएको सापकोटाले बताए।
‘२०७८ असार १ गते भेमाथानबाट ठूलो लेदो सहितको भलबाढी आएको थियो। जसले तल्लो तटीय क्षेत्रका मानव वस्तीको धनजनको क्षति गर्यो। तिब्बतसँग जोडिएको भोटेकोसी नदीमा पनि त्यस्तै बाढी आयो। मेलम्ची र इन्द्रावती तटीय क्षेत्रका बासिन्दाहरूले मानवीय र भौतिक जे क्षति व्यहोर्नुपर्यो, यतिबेलासम्म राहत, पुनःस्थापनको सन्दर्भमा सरकार, सांसदहरूले व्यक्त गरेका प्रतिबद्धता लागू भएका छैनन्,’ उनले भने।
अर्को वर्षातको संघारमा आइपुग्दासम्म पनि सरकारले मेलम्चीको माथिल्लो तटीय क्षेत्रको अवस्था, भेमाथानको पहिरोको बारेका केही नबताएको उनको भनाइ छ।
‘त्यहाँको अवस्था के छ? भेमाथानमा गेग्रान र लेदो कति मात्रामा बाँकी रहेको छ? त्यसको बारेमा हामीले अध्ययन अनुसन्धान गरेका छौं कि छैनौं? यो पालिको वर्षात्मा के कस्तो सम्भावना छ? सकारात्मक र नकारात्मक दुवै हिसाबले, सरकारले त्यसका बारेमा आधिकारिकरूपमा केही सार्वजनिक गरेको छैन,’ उनले भने।
इन्द्रावती र मेलम्ची तटीय क्षेत्रका बासिन्दाहरूले पाउनुपर्ने क्षतिपूर्ति राहतका बारेमा सम्बोधन गर्न पनि उनले ध्यानाकर्षण गराए।
‘आउँदै गरेको वर्षात्का जोखिमहरू र त्यसको पूर्व तयारीका बारेमा पनि सरकारको गम्भीरतापूर्वक ध्यानाकर्षण गराउन चाहन्छौं,’ उनले भने।
तीन वर्षअघिको भेलबाढीले बाँध क्षेत्र पुगेपछि मेलम्ची खानेपानी आयोजनाले अस्थायीरूपमा पानी काठमाडौं ल्याइरहेको छ।
बाढीले आयोजनाको बाँध क्षेत्रसम्म पुग्ने २२ किलोमिटर सडक बगाएको थियो। बाँध क्षेत्र अहिले पनि पहिराको जोखिममा रहेकाले आयोजनाको दातृ निकाय एसियाली विकास बैंकले एक किलोमिटर माथि सार्न सुझाव दिएको छ। सरकारले सोही अनुसार बाँध सार्ने तयारी गरेको छ। त्यस्तै आयोजनाले मनसुन आउनासाथ हाल अस्थायी तवरबाट गरिँदै आएको पथान्तरण रोक्ने बताएको छ।
