अमेरिकालाई आणविक हतियार सम्बन्धी सूचना बेचेको, रक्षा मन्त्री बनाउन घुस लिएको लगायत आरोप लगाएर चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङले सबभन्दा वरिष्ठ जनरललाई कारबाही गरेका छन्।
सीपछि चीनमा सेनाको सबभन्दा शक्तिशाली जनरल झाङ युसियालाई अमेरिकालाई गोप्य सूचना चुहावट गरेको लगायत आरोप लागेको भनेर अमेरिकी पत्रिका द वाल स्ट्रिट जर्नलले लेखेको छ।
उक्त आरोपबारे शनिबार बिहान सेनाका केही उच्च पदस्थ अधिकारीहरूको उपस्थितिमा दिइएको उच्चस्तरीय ब्रिफिङको उद्धृत गर्दै जर्नलले जनाएको छ।
सन् २०२३ मा जनरल ली साङफुलाई ठूलो घुस लिएर रक्षा मन्त्री बनाएको आरोप झाङमाथि लगाइएको छ। सोही वर्ष सीले लीलाई रक्षा मन्त्रीबाट हटाएका थिए।
झाङलाई सेनामा बेग्लै गुट चलाएको समेत आरोप लगाइएको छ।
द न्यूयोर्क टाइम्सका अनुसार झाङ सँगै अर्का जनरल लिउ झेन्लीलाई पनि सीलाई नटरेको आरोपमा कारबाही गरिएको छ।
सीपछि दोस्रो वरीयतामा रहेका झाङ पनि सीजस्तै क्रान्तिमा सहभागी भएका ठूला नेताका सन्तान (राजकुमार) मानिन्छन्। सानैदेखिका साथी भएकै कारण ६८ वर्षमा अवकाश हुनुपर्ने झाङलाई अहिले ७५ वर्ष हुँदा पनि सीले पदमा राखेका थिए।
सीले सेनाका सबभन्दा शक्तिशाली जनरल र आफ्ना बाल्यकालदेखिका साथीलाई समेत कारबाही गरेपछि उनको शासनमा कोही पनि सुरक्षित नभएको सन्देश दिएका छन्।
सीले पछिल्लो समयमा जनमुक्ति सेनाका (पिएलए) वरिष्ठ जनरलहरूलाई हटाएका छन्।
सन् २०१२ मा शासन थालेदेखि नै सीले विरोधीलाई भ्रष्टाचार लगायत विभिन्न कारण देखाएर कारबाही गरेका छन्। विरोधीहरूलाई तह लगाएर सी कम्युनिस्ट व्यवस्था भएको चीनमा माओ त्से तुङपछिका सबभन्दा शक्तिशाली शासक बनेका हुन्।
आफ्नो एकछत्र नियन्त्रण कायम गर्ने क्रममा उनले बहालवाला नेताहरूलाई मात्रै होइन, अवकाशप्राप्त वरिष्ठ नेताहरूलाई पनि तह लगाएका छन्।
जियाङ जेमिन राष्ट्रपति भएका बेलामा पनि देङ सियाओपिङ जियाङ भन्दा शक्तिशाली थिए। जियाङपछि राष्ट्रपति भएका हु जिन्ताओका बेलामा पनि जियाङ प्रभावशाली थिए। तर हुपछि शासन सम्हालेका सीको पालामा हु प्रभावहीन भएका छन्।
पछिल्लो समय भने सीले सेनाका शक्तिशाली जनरलहरूलाई निशानामा पारेका छन्।
'चीनका शासकले कुखुरा मारेर बाँदर तर्साउँछन्' भन्ने चिनियाँ उखान छ। यो उखान सानो हैसियतकालाई (कुखुरा) मारेर शक्तिशालीलाई (बाँदर) तर्साउने भनेर लिइन्छ। सीले भने त्यो परम्परा तोड्दै सानातिना सैनिक अधिकारीलाई मात्र नभएर सिधै धेरै शक्तिशाली जनरलहरूलाई कारबाही गरेका छन्।
चीनमा कम्युनिस्ट पार्टीले केन्द्रीय सैन्य आयोग (सिएमसी) मार्फत सेना चलाउँछ। सीको अध्यक्षतामा रहेको सात सदस्यीय सिएमसीमा उनी मात्रै गैरसैनिक व्यक्ति छन्।
उनले केही महिनाअघि सिएमसीका उपाध्यक्ष ही वेइदोङ र सदस्य मियाओ हुआ गरी दुई जनरललाई हटाएका थिए। सी र सिएमसीका प्रथम उपाध्यक्ष झाङ युसियापछि ही सेनामा तेस्रो वरीयतामा थिए। कतिसम्म भने २०२२ मा तेस्रो पाँच वर्षे कार्यकाल सुरू गरेपछि सिएमसीका ६ जना जनरलमध्ये तीन जनालाई सीले कारबाही गरेर हटाएकाले तीन जना मात्रै बाँकी थिए। अहिले भने सीले सिएमसीका प्रथम उपाध्यक्ष झाङलाई नै कारबाही गरेका छन्।
बेलायती पत्रिका द इकोनोमिस्टका अनुसार अक्टोबरमा मात्रै सीले ही र मियाओ सहित ९ जना जनरललाई हटाएका थिए।
राष्ट्रपति भएयता घटीमा २४ जना जनरललाई पदमुक्त गरेका छन्। उनीभन्दा अगाडि कम्युनिस्ट पार्टीको सर्वोच्च नेता भएका हु, जियाङ र देङ कसैले पनि कुनै बहालवाला जनरललाई हटाएका थिएनन्। २५ वर्षभन्दा बढी एकलौटि शासन गरेका माओबाहेक अरू कसैले पनि यति धेरै जनरललाई हटाएका थिएनन्।
(विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमहरूको सहयोगमा तयार पारिएको)
यो पनि:
सी चिनफिङले किन हटाइरहेका छन् सेनाका यति धेरै जनरल?
-1746009348.jpg)
