अमेरिका र इसराइलले इरानमाथि सैन्य आक्रमण गरेका कारण तेल आपूर्तिमा समस्या आएपछि अमेरिकाले भारतलाई रूसी तेल खरिद गर्न ३० दिने अस्थायी अनुमति दिएको छ।
अमेरिकी अर्थ मन्त्री स्कट बेसेन्टले सामाजिक संजाल एक्समा पोस्ट गर्दै मध्यपूर्वमा जारी युद्धका कारण तेल आपूर्ति अवरूद्ध भएकाले विश्व बजारमा तेलको प्रवाहलाई निरन्तरता दिन त्यस्तो अनुमति दिएको जनाएका छन्।
‘यो जानाजानी लिइएको अल्पकालीन उपायले रूसी सरकारलाई कुनै ठूलो आर्थिक लाभ पुर्याउने छैन, किनकि यसले समुद्रमा अड्किएका तेलका कारोबारलाई मात्र अनुमति दिन्छ,’ बेसेन्टले खुलाएका छन्।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले गत जुलाई अन्त्यमा भारतबाट आयात हुने सबै सामानमा २५ प्रतिशत भन्सार लगाउने घोषणा गरेका थिए। आफूले चेतावनी दिँदादिँदै पनि भारतले रूसी कच्चा तेल किनेको भन्दै उनले अगस्टको अन्त्यदेखि लागू हुने गरी थप २५ प्रतिशत भन्सार शुल्क थपेका थिए।
तर फेब्रुअरीको सुरूमा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग फोनमा कुराकानी गरेपछि उनले भारतलाई लगाउँदै आएको ५० प्रतिशत भन्सार घटाएर १८ प्रतिशतमा झारेका थिए।
त्यो निर्णयबारे घोषणा गर्दै अगस्टको अन्त्यदेखि लगाइएको थप २५ प्रतिशत भन्सार हटाएको खूलासा गरेका थिए।
साथै, जुलाईमा लगाइएको २५ प्रतिशत भन्सार दर पनि घटाएर उनले १८ प्रतिशत कायम गरेका थिए। यसको बदलामा भारतले बिस्तारै रूसी तेल किन्न छाडेर भेनेजुएलाको तेल किन्ने, अमेरिकी उत्पादनमा शून्य भन्सार लगाउने र अमेरिकाबाट ५ खर्ब डलर बराबरको आयात गर्ने दाबी ट्रम्पले गरेका थिए।
तर गत शनिबार ट्रम्पले इरानसँग युद्ध छेडेपछि साउदी अरब लगायत अन्य खाडी मुलुकबाट आपूर्ति हुने तेल समेत रोकिएपछि उनले भारतलाई थप ३० दिन रूसी तेल किन्न छुट दिएका हुन्।
यसले इरान युद्ध तन्किदै गए पनि भारतमा तेलको अभाव नहुने भएको छ। भारतबाट तेल आयात गर्दै आएको नेपालमा पनि तेलको आपूर्तिमा समस्या हुने छैन।
तर ट्रम्पको यो निर्णयले मोदीलाई घरेलु राजनीतिमा भने खासै फाइदा नहुने देखिन्छ। पछिल्लो समयमा भारतले परम्परागत तटस्थ विदेश नीति छोडेर अमेरिकाको पक्षमा खुलेर लागेको आरोप खेपिरहेका मोदीलाई यसले झन् अप्ठ्यारो परेको छ। भारतले को सँग तेल किन्ने भनेर पनि अमेरिकाले निर्देशन दिन थालेको भनेर विपक्षी नेताहरूले मोदीको आलोचना गरेका छन्।
(विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमहरूको सहयोगमा तयार पारिएको)