घरजग्गा बजारमा उल्लेखनीय उतारचढावसहित वृद्धि र पुनः सुधारको संकेत देखिएको छ।
आर्थिक वर्ष २०७९/८० लाई आधार वर्ष मानेर तयार गरिएको नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको घरजग्गा कारोबारसम्बन्धी प्रतिवेदनले यस्तो देखाएको हो।
राष्ट्र बैंकको प्रतिवेदनअनुसार घरजग्गा कारोबारमा मौसमी प्रभाव देखिएको छ।
वर्षको पहिलो त्रैमासमा कारोबार न्यून हुने र तेस्रो तथा चौथो त्रैमासमा उल्लेखनीय रूपमा बढ्ने गरेको छ।
प्रदेशगत रूपमा कारोबार संख्यामा मधेश प्रदेश अग्रस्थानमा छ भने त्यसपछि लुम्बिनी प्रदेश रहेको छ।
कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा कारोबार न्यून देखिएको छ।
क्षेत्रफलका आधारमा पनि मधेश प्रदेशकै हिस्सा सबैभन्दा बढी रहेको छ।
प्लटको आकारका आधारमा हेर्दा महानगर तथा उपमहानगर क्षेत्रमा ५ देखि १० आना क्षेत्रफलका प्लटमा सबैभन्दा बढी कारोबार भएको छ।
अधिकांश प्रदेशमा २५ देखि १० आना क्षेत्रफलका घडेरी बढी किनबेच हुने गरेका छन् भने मधेश प्रदेशमा २० आनाभन्दा माथिका ठूला प्लटमा कारोबार बढी देखिएको छ।
घोषित मूल्यका आधारमा बागमती प्रदेश अग्रस्थानमा रहेको छ।
कर्जा प्रवाहतर्फ आर्थिक वर्ष २०७८/७९ देखि २०८१/८२ सम्म घरजग्गा कर्जा ७२.४१ प्रतिशतले बढेको छ भने आवासीय कर्जा ६१.५५ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।
यसले घरजग्गा क्षेत्रमा बैंक कर्जाको प्रयोग उल्लेखनीय रूपमा बढेको देखाउँछ।
राजस्व संकलननतर्फ भने तीव्र उतारचढाव देखिएको छ।
आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को पहिलो त्रैमासमा घरजग्गाबाट २३.७ अर्ब राजस्व उठेको थियो।
त्यसपछि घट्दै आर्थिक वर्ष २०७९/८० को पहिलो त्रैमासमा ८.२ अर्बमा झरेको थियो।
पछिल्लो अवधिमा भने सुधार हुँदै आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा करिब १५ अर्ब पुगेको छ।