राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले यसपालि समानुपातिक तर्फको मत झन्डै पाँच गुणाले बढाउँदा अघिल्लो संसदका चार प्रमुख दलहरूको समानुपातिक तर्फको मत धेरै नै घटेको छ।
आइतबार ३ बजेसम्म निर्वाचन आयोगले ४० लाख बढी समानुपातिक मतगणना सार्वजनिक गरेको छ। यो जम्मा खसेको मतको एक तिहाइ बढी हो। एक तिहाइ मतले लगभग पछिसम्मकै ‘ट्रेन्ड’को प्रतिनिधित्व गर्छ।
अहिलेसम्मको ‘ट्रेन्ड’ हेर्दा गएको संसदमा सबैभन्दा धेरै समानुपातिक मत पाएको एमालेले यसपाली सबैभन्दा धेरै मत गुमाउने देखिन्छ। गएको निर्वाचनमा एमालेले समानुपातिक तर्फ कुल सदर मतको २६.९ प्रतिशत मत प्राप्त गरेको थियो।
यसपालिको चुनावमा एमालेले जम्मा १४.२ प्रतिशत मत मात्रै पाएको छ। यसरी एमालेले गएको निर्वाचनमा समानुपातिक तर्फ आफूले पाएको मतको करिब ५३ प्रतिशत मात्र जोगाएको छ। अर्थात् ४७ प्रतिशत मत गुमाएको छ।
संसदमा तेस्रो ठूलो दल रहेको माओवादी केन्द्रले प्रतिशतका आधारमा दोस्रो धेरै समानुपातिक मत गुमाउने देखिएको छ।
संसदमा तत्कालीन माओवादी केन्द्रले अघिल्लो पटक कुल सदर मतको ११.३ प्रतिशत मत पाएको थियो। यसपालि माओवादी केन्द्र, एकीकृत समाजवादी पार्टीसहित अरू साना दलहरू मिलेर नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)का रूपमा चुनाव लडेको थियो। नेकपाले आज ३ बजेसम्म गणना भएको सदर समानुपातिक मतको जम्मा ६.७ प्रतिशत मात्र प्राप्त गरेको छ।
यसरी नेकपाले अघिल्लो निर्वाचनमा प्राप्त भएको समानुपातिक मतको करिब ५९ प्रतिशत मत जोगाएको छ। अर्थात् उसले यसपालि ४१ प्रतिशत मत गुमाएको छ। नेकपामा मिसिएको एकीकृत समाजवादीले पनि अघिल्लो पटकको संसदमा करिब ३ लाख मत प्राप्त गरेको थियो। यसरी हेर्दा माओवादी पार्टीले अघिल्लो पटक पाएको मतको ४१ प्रतिशत भन्दा बढी गुमाएको अनुमान गर्न सकिन्छ।
गएको संसदीय निर्वाचनाम समानुपातिक तर्फ दोस्रो धेरै मत पाएको नेपाली कांग्रेसले पनि यसपालि उल्लेख्य मात्रामा मत गुमाएको छ। कांग्रेसले त्यो बेला जम्मा सदर समानुपातिक मतको २५.७ प्रतिशत प्राप्त गरेको थियो। आज तीन बजेसम्मको मत परिणाम हेर्दा कांग्रेसले १६.९ प्रतिशत मत पाएको छ।
यसको अर्थ अघिल्लो पटक समानुपातिकमा पाएको मतको ६५.७ प्रतिशत मत कांग्रेसले जोगाएको छ। अर्थात्, करिब ३४ प्रतिशत समानुपातिक मत भने कांग्रेसले पनि गुमाएको छ।
आज ३ बजेसम्मको ‘ट्रेन्ड’ हेर्दा यी चार दल बाहेक राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले मात्र ३ प्रतिशतको थ्रेसहोल्ड नघाएको छ। तर राप्रपा राष्ट्रिय दल बन्छ कि बन्दैन भन्ने यकिन हुन अझै केही समय कुर्नु पर्नेछ।
राप्रपाले पनि यसपाली समानुपातिक तर्फ पहिले पाएको मतको ठुलो अंश गुमाएको छ। गएको चुनावमा राप्रपाले समानुपातिकमा कुल सदर मतको ५.६ प्रतिशत मत पाएको थियो। अहिलेसम्मको गणनामा सदर मतको जम्मा ३.६ प्रतिशत मात्र पाएको छ। यसरी राप्रपाले पनि आफूले अघिल्लो पटक पाएको ६१ प्रतिशत मत जोगाएको छ। अर्थात् ३९ प्रतिशत मत गुमाएको छ।
यसको अर्थ रास्वपाले समानुपातिक तर्फ ठुलो फड्को मार्दा संसदका अरु चार ठुला दलमध्ये एमालेलाई सबैभन्दा धेरै क्षति भएको छ भने कांग्रेसलाई सबैभन्दा कम क्षति भएको छ।