अन्तर्राष्ट्रिय फिचर
नाथन सूले सन् २०१४ को अन्त्यमा चीनको वुहानमा रहेका आफ्ना आमाबुबालाई फोन गरे। वुहान विश्वविद्यालयमा फाइनान्स पढ्न गएका उनीसँग आमाबुबालाई सुनाउने राम्रो खबर थिएन।
उनका आमाबुबा व्यवसाय गर्थे। उनीहरूले नाथनको स्नातकोत्तर पढाइका लागि पैसा छुट्ट्याएका थिए। नाथनले त्यही पैसाले आफ्नो पहिलो व्यवसाय सुरू गरेका थिए।
'पढाइ सकेपछि लगानी बैंकमा काम गर्ने मेरो योजना थियो। तर विश्वविद्यालय पढ्दा लिएको प्रविधि र नवप्रवर्तन सम्बन्धी एउटा कक्षाले मेरो बाटो बदल्यो,' उनले भनेका छन्।
उनको पहिलो व्यवसाय विदेशमा पढ्न चाहने चिनियाँ विद्यार्थीलाई विश्वविद्यालय खोज्न र आवेदन दिन सघाउने वेबसाइट थियो।
त्यो व्यवसाय चलेन। पैसा सकियो।
नाथनले व्यवसाय असफल हुनेबित्तिकै आमाबुबालाई भन्न सकेनन्। केही समय पर्खिए। बेइजिङको एक कम्पनीमा जागिर पाएपछि मात्र फोन गरेर भने।
'मेरो योजना सफल भएन। तर म अझै सक्षम छु,' उनले आमाबुबालाई फोनमा भने, 'मेरो व्यवसायको यात्रा राम्रो थियो। केही प्रगति पनि भएको थियो। तर अन्तिममा सफल भएन।'
पहिलो व्यवसायमै नमिठो अनुभव भोगे पनि नाथनले हार मानेनन्।
उनी बेइजिङस्थित चाइना ग्रोथ क्यापिटल नामक लगानी व्यवस्थापक कम्पनीमा काम गर्थे। उनले पैसा बचाउँदै गए। केही समयपछि अर्को व्यवसाय सुरू गरे।
दुर्भाग्य, त्यसमा पनि उनले सफलताको स्वाद चाख्न पाएनन्।
फेरि पनि नाथनले हरेस खाएनन्। फेरि पैसा जोगाए। अनि तेस्रो पटक व्यवसाय थाले।
तर यसमा पनि उनी पछारिए।
आफूले मेहनत गरेर कमाएको पैसा जोगाउँदै थालेको काम फेरि पनि असफल भएपछि भने उनी धर्मराए।
'तीन पटकको असफलतापछि फेरि अर्को कम्पनी खोल्ने साहस मसँग थिएन। मैले फेरि कम्पनी कसरी सुरू गरेँ भन्ने सोच्दा आज पनि आफैलाई अचम्म लाग्छ,' उनले हालै अस्ट्रेलियाको पत्रिका द अस्ट्रेलियनसँग भनेका छन्, 'त्यो निकै पीडादायी अवस्था थियो।'
उनले अगाडि भनेका छन्, 'फेरि सुरू गर्न डर लाग्थ्यो। म आफैलाई सोध्थेँ— के म कम्पनी बनाउन सक्ने मानिस नै होइन?'
नाथनको आफूप्रतिको यो शंका सही सावित भएन। उनले चौथो पटक सुरू गरेको कम्पनीले उडान भर्यो। कम्पनीका उत्पादन अहिले संसारका १७० भन्दा बढी देशमा पुगेका छन्।
त्यो कम्पनी हो— प्लड।
कम्पनीको पछिल्लो तथ्यांक अनुसार प्लडका २५ लाखभन्दा बढी प्रयोगकर्ता छन्। कम्पनीको मूल्यांकन एक अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा माथि पुगिसकेको छ।
'यस वर्ष ५० करोड डलर बराबरको बिक्री गर्ने लक्ष्य छ,' नाथनले भनेका छन्।
प्लड मानिसका कुराकानी रेकर्ड गर्ने साना उपकरण बनाउने कम्पनी हो। त्यसमा रेकर्ड भएको आवाजलाई कृत्रिम बौद्धिकता अर्थात् एआईले अक्षरमा उतार्छ। कुराकानीको सारांश बनाउँछ। बैठकमा भए, त्यसका मुख्य निर्णय र त्यसपछि गर्नुपर्ने काम समेत छुट्ट्याइदिन्छ।
नाथनका अनुसार उनले चाइना ग्रोथ क्यापिटलमा काम गर्दा नै एउटा कम्पनी कसरी सुरू हुन्छ, ग्राहकले कुन उत्पादन रोज्छन् र राम्रो देखिएको योजना पनि किन असफल हुन्छ लगायत कुरा बुझ्ने मौका पाए।
चाइना ग्रोथ क्यापिटलका सहसंस्थापक वेन सियोङले पनि फोर्ब्ससँग कुराकानी गर्दै नाथनका बारेमा भनेका छन्, 'उनी सधैं प्रविधिको अग्रभागमा पुग्ने बाटो खोजिरहेका हुन्थे।'
नाथनले जागिरमा राम्रो सफलता पाए। पैसा पनि कमाए। तर आफ्नै कम्पनी बनाउने उनको चाहना मरेको थिएन।
सन् २०२१ सम्म आइपुग्दा उनी फेरि व्यवसायमा फर्किन छट्पटाउन थाले।
उनी सेन्जेन सहर आउजाउ गरिरहन्थे। सेन्जेन संसारका ठूला विद्युतीय उपकरण उत्पादन केन्द्रमध्ये एक हो। त्यहाँ साना रेकर्डरदेखि स्मार्ट घडी र विभिन्न डिजिटल उपकरण बनाउने पूरा सञ्जाल थियो।
त्यही क्रममा उनले एउटा सम्भावना देखे।
मानिसले बोलेका कुरा रेकर्ड गर्ने रेकर्डर त बजारमा पहिल्यै थिए। ती बोली अक्षरमा उतार्ने सफ्टवेयर पनि थिए। तर राम्रो डिजाइन भएको सानो उपकरण, रेकर्डिङ र एआईमा आधारित सफ्टवेयर सेवा एउटै उत्पादनमा जोडिएको थिएन।
नाथन आफैलाई पनि यसको आवश्यकता थियो।
कामका सिलसिलामा उनी दिनभर मानिसहरूसँग भेट्थे। कम्पनीका योजना सुन्थे। बैठक गर्थे। महत्वपूर्ण विचार र विवरण सुन्थे। तर कुराकानी सकिएपछि सबै कुरा सम्झिन र व्यवस्थित गर्न उनलाई कठिन हुन्थ्यो।
'धेरै मानिससँग हुने कुराकानी निकै मूल्यवान हुन्थे,' उनले द अस्ट्रेलियनसँग भनेका छन्, 'तर मलाई आफ्ना विचार सम्झिन र व्यवस्थित गर्न सधैं समस्या हुन्थ्यो। ती कुराकानीमा भएका महत्त्वपूर्ण कुरा, ज्ञान कसरी उपयोग गर्ने भन्ने सोच्थेँ।'
यही समस्या समाधान गर्न उनले सेन्जेनका उपकरण निर्माता चार्ल्स लिउसँग मिलेर सुरूमा 'इजिरेक' नामको एपबाट चल्ने सानो रेकर्डर बनाए। त्यो उत्पादन राम्रै चल्यो।
सन् २०२२ मा च्याटजिपिटी सार्वजनिक भएपछि उनीहरूले रेकर्डिङ उपकरणमा अझ ठूलो सम्भावना देखे। आवाज रेकर्ड गर्ने मात्र होइन, एआई प्रयोग गरेर त्यसलाई अक्षरमा उतार्न, बुझ्न र छोट्याउन सकिने भयो।
अनि उनीहरूले नयाँ ब्रान्ड प्लड बनाए।
प्लड नाम अंग्रेजी शब्द 'अप्लड' अर्थात् प्रशंसाका लागि ताली बजाउनुबाट निकालिएको हो।
सन् २०२३ मा उनीहरूले एटिएम कार्ड आकारको 'प्लड नोट' सार्वजनिक गरे। यसलाई फोनको पछाडि टाँस्न मिल्थ्यो। यसले प्रत्यक्ष कुराकानी र फोन कल रेकर्ड गर्न सक्थ्यो।
यसलाई उनीहरूले 'किकस्टार्टर' नामक अनलाइन बजारमा राखेर अग्रिम अर्डर उपलब्ध गराए। त्यो बेला १० लाख डलरभन्दा बढीको अर्डर आयो।
त्यो उपकरणसँग जोडिएको एपले रेकर्डिङलाई अक्षरमा उतार्थ्यो। लामो कुराकानी छोट्याएर मुख्य बुँदा बनाउँथ्यो। बैठकमा भएका निर्णय र गर्न बाँकी कामको सूची निकाल्थ्यो।
यसले प्लडलाई सामान्य रेकर्डर कम्पनीबाट उपकरण र सफ्टवेयर सेवा दुवै बेच्ने कम्पनी बनायो।
'म राम्रो व्यवसाय बनाउन चाहन्थेँ,' नाथनले फोर्ब्ससँग भनेका छन्, 'सफ्टवेयरले त्यसलाई सुरक्षा र दिगोपन दिन्छ।'
ग्राहकले यो उपकरण किनेपछि निश्चित समयसम्म रेकर्डिङ र त्यसलाई अक्षरमा उतार्ने सुविधा निःशुल्क पाउँछन्। धेरै समय प्रयोग गर्न र थप सुविधा लिन तोकिएको पैसा तिरेर सदस्यता लिनुपर्छ।
अमेरिकी प्रविधि सञ्चार माध्यम टेकक्रन्चका अनुसार उपकरण किन्ने करिब आधा ग्राहकले पछि सशुल्क सेवा लिन्छन्। कम्पनीले सन् २०२६ को जुनसम्म २० लाखभन्दा बढी उपकरण बिक्रीका लागि पठाइसकेको र सफ्टवेयर सदस्यताको वार्षिक आम्दानी दर १० करोड डलर नाघेको बताएको छ।
'धेरै एआई कम्पनी पर्दाभित्रको सफ्टवेयरबाटै विस्तार भए,' नाथनले टेकक्रन्चसँग भनेका छन्, 'हामीले फरक बाटो रोज्यौं। काम वास्तवमै अगाडि बढाउने कुराकानी किबोर्ड/स्क्रिनमा हुँदैनन्। हामीले स्क्रिनबाहिरको संसारका लागि नयाँ माध्यम बनायौं। बजारले पनि त्यसलाई अनुमोदन गर्यो।'
फोर्ब्सका अनुसार प्लडले सन् २०२५ मा २५ करोड डलरको वार्षिक आम्दानी दर हासिल गर्ने अनुमान गरेको थियो। कम्पनीले सन् २०२६ मा विश्वभर ५० करोड डलरको बिक्री गर्ने लक्ष्य राखेको वाल स्ट्रिट जर्नलले लेखेको छ।
वार्षिक आम्दानी एक अर्ब डलर नाघेपछि सन् २०२८ मा अमेरिकामा सर्वसाधारणका लागि सेयर जारी गर्ने योजना रहेको नाथनले बताएका छन्।
तर प्लडको सफलता अझै सुनिश्चित भइसकेको छैन।
मोबाइल फोनमै रेकर्डिङ र बोली अक्षरमा उतार्ने सुविधा थपिँदैछ। एप्पल, गुगल, माइक्रोसफ्ट र जुमजस्ता ठूला कम्पनीले यस्ता काम आफ्नै सफ्टवेयरमा समेट्न सक्छन्। अरू कम्पनीले प्लडसँग मिल्दोजुल्दो उपकरण पनि बजारमा ल्याइरहेका छन्।
त्यसैले प्रश्न उठ्छ— प्लड आफैमा दीर्घकालीन उत्पादन हो कि ठूला कम्पनीले सजिलै आफ्ना उपकरणमा थप्न सक्ने एउटा सुविधा मात्र?
नाथन प्लडलाई रेकर्डर कम्पनीमा सीमित राख्न चाहँदैनन्। उनको लक्ष्य मानिसको काममा साथ दिने 'एआई सहकर्मी' बनाउने हो।
'मानिसले दिनभर कसलाई भेट्यो, के कुरा गर्यो, कुन निर्णय लियो र अब के गर्नुपर्छ भन्ने एआईले सम्झिरहोस् भन्ने मेरो चाहना हो,' उनले भनेका छन्।
तर उनको यो महत्वाकांक्षाले गोपनीयताको गम्भीर प्रश्न पनि उठाउँछ— कुनै व्यक्तिलाई जानकारी नदिई उसको कुराकानी रेकर्ड गर्न मिल्छ? रेकर्ड भएका निजी कुरा कहाँ राखिन्छन्? त्यसलाई कसले हेर्न सक्छ?
प्लडले रेकर्ड गर्नुअघि सहमति लिन प्रयोगकर्तालाई आग्रह गर्छ। नाथन भविष्यमा कुराकानीका दुवै पक्षले क्युआर कोडमार्फत सहमति जनाउने र बैठकपछि दुवैले आ–आफ्नो प्रति पाउने प्रणाली बनाउन चाहन्छन्।
तर प्लडको भविष्य त्यसको उपकरणले कति राम्रोसँग सुन्छ भन्नेमा मात्र होइन, मानिसले त्यसलाई कति विश्वास गर्छन् भन्नेमा पनि निर्भर हुनेछ।
***
सम्पादकीय नोट: यो स्टोरीमा प्रयोग भएका कतिपय सामग्री खोज्न, व्यवस्थित गर्न र प्रारम्भिक मस्यौदा विकास गर्न एआई प्रयोग गरिएको छ। यसमा प्रयोग गरिएका तथ्य, दाबी र व्याख्या उपलब्ध प्राथमिक तथा अन्य विश्वसनीय स्रोतसँग पुनः जाँचिएका छन्। यो स्टोरीको अन्तिम लेखन, सम्पादन र सम्पूर्ण जिम्मेवारी सेतोपाटीको हो।
-1746009348.jpg)
