निजी क्षेत्रको छाता संगठन नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ नयाँ नेतृत्व चयनको संघारमा पुगेको छ।
वैशाख २१ र २२ गतेका लागि महासंघले ६०औं वार्षिक साधारणसभा बोलाएको छ। जसले नयाँ नेतृत्व पनि चयन गर्नेछ।
महासंघले जारी गरेको प्रारम्भिक निर्वाचन कार्यतालिका अनुसार निर्वाचन सम्पन्न भएको भए यो समयसम्म नयाँ नेतृत्व चयन भइसकेको हुन्थ्यो।
यसअघि चैत २९ र ३० गतेका लागि साधारणसभाको मिति तय गरिएको थियो। तर सदस्यता विवाद र कानुनी उल्झनका कारण प्रक्रिया अवरुद्ध भयो।
अदालतको आदेशपछि भने महासंघले १५ दिनभित्रै विवाद समाधान गर्दै निर्वाचनको वातावरण तयार पारेको छ।
यससँगै उद्योगी–व्यवसायीहरू चुनावी गतिविधिमा केन्द्रित भएका छन्।
विवाद र समाधान:
महासंघभित्रको शक्ति संघर्ष, विधानको व्याख्या र सदस्यता विवादले साधारणसभाको वातावरण निकै तातेको थियो।
विशेषगरी १८ वटा नयाँ वस्तुगत संघलाई सदस्यता दिने र मताधिकार दिने विषयमा ठूलो विवाद देखियो।
सदस्यता विवादको सुरुवात २०८१ फागुन २३ गते सदस्यता समितिले १९ मध्ये १८ वटा संघको मापदण्ड नपुगेको भन्दै सदस्यता नदिन सिफारिस गरेपछि भयो।
तर, फागुन २६ गते बसेको कार्यसमिति बैठकले सबै १९ वटै संघलाई सदस्यता दिने निर्णय गर्यो। यस निर्णयविरुद्ध नेपाल पोल एसोसिएसनका अध्यक्ष किशोर प्रधानले चैत ११ गते उच्च अदालत पाटनमा मुद्दा दायर गरे।
अदालतले पुनः निर्णय गर्न निर्देशन दिए पनि कार्यान्वयनमा ढिलाइ भयो। यसैबीच निर्वाचन समितिले ती १८ संघलाई मतदाता नामावलीमा समावेश नगरी प्रक्रिया अगाडि बढाएपछि विवाद झन् चर्कियो।
त्यसपछि नेपाल पेट्रोलियम ढुवानी व्यवसायी महासंघ लगायतका संघ अदालत पुगे र साधारणसभा रोक्न माग गरे।
चैत २६ गते अदालतले निर्वाचन स्थगित गर्दै सबै कार्यक्रम रोक्न आदेश दिएको थियो।
यसले महासंघमा कानुनी र प्रक्रियागत संकट उत्पन्न गर्यो।
विवाद समाधानका लागि वैशाख १० गते बसेको बैठकमा लामो विवाद भयो।
अन्ततः अध्यक्ष चन्द्र ढकालले १८ संघलाई सदस्यता दिने तर तीन वर्षपछि मात्र मताधिकार दिने मध्यमार्गी प्रस्ताव अघि सारेपछि विवाद टुंगिएको हो।
यससँगै वैशाख २१ र २२ गते साधारणसभा गर्ने कार्यक्रम सुनिश्चित भएको छ।
नयाँ विधान अनुसारको यो पटकको चुनावमा अध्यक्ष र वरिष्ठ उपाध्यक्षमा मत पर्ने छैन। यस पटकको चुनाव भने अघिल्ला भन्दा फरक हुनेछ।
विगतमा अध्यक्षको प्यानल बनाउने प्रचलन थियो भने २०७३ सालपछि वरिष्ठ उपाध्यक्ष स्वतः अध्यक्ष बन्ने व्यवस्था लागु भएको थियो।
तर २०८१ को संशोधित विधानले यो व्यवस्था परिवर्तन गरेको छ।
अब अध्यक्ष र वरिष्ठ उपाध्यक्षमा प्रत्यक्ष मतदान हुने छैन। वरिष्ठ उपाध्यक्ष निर्वाचित कार्यसमितिबाट चयन गरिनेछ।
अहिले उपाध्यक्ष र कार्यसमिति सदस्यमा मात्र निर्वाचन हुनेछ।
उपाध्यक्ष पदका लागि ३ लाख रूपैयाँ र सदस्यका लागि १ लाख रूपैयाँ शुल्क तोकिएको छ।
चैत २२ गते उम्मेदवारी दर्ता गरेका व्यवसायीहरू अहिले विभिन्न मञ्चमार्फत मत माग्दै सक्रिय छन्।
प्रारम्भिक नामावली अनुसार सबै पदमा आवश्यकताभन्दा बढी उम्मेदवारी परेकाले निर्वाचन प्रतिस्पर्धात्मक हुने देखिएको छ।
जिल्ला–नगर उपाध्यक्षका लागि दुई सिटमा पाँच जना उम्मेदवार प्रतिस्पर्धामा छन्।
यसमा उमेश डालमिया, कल्पना गैरे, कृष्णप्रसाद शर्मा, दिलसुन्दर श्रेष्ठ र सञ्जीवबहादुर कोइराला छन्।
वस्तुगत उपाध्यक्षमा शिवप्रसाद घिमिरे र नरेशलाल श्रेष्ठबीच प्रतिस्पर्धा छ भने एसोसिएट उपाध्यक्षमा प्रबलजंग पाण्डे र ज्योत्स्ना श्रेष्ठ सुब्बा आमनेसामने छन्।
कार्यकारिणी समितिमा पनि व्यापक प्रतिस्पर्धा देखिएको छ।
जिल्ला–नगर खुलातर्फ १८ सिटका लागि २४ जना, महिला सदस्यतर्फ २ सिटका लागि ३ जना, प्रदेशतर्फ १४ सिटका लागि २९ जना र वस्तुगत समूहबाट १४ सिटका लागि २७ जनाले उम्मेदवारी दिएका छन्।
त्यस्तै, वस्तुगत महिला सदस्यको एक सिटका लागि २ जना, एसोसिएट समूहबाट १९ सिटका लागि ३४ जना र एसोसिएट महिला सदस्यको एक सिटका लागि ४ जना उम्मेदवार मैदानमा छन्।
द्विराष्ट्रिय र संस्थापक समूहका लागि १–१ सिटमा क्रमशः २ र ३ जनाले उम्मेदवारी दिएका छन्।
कुन प्यानललाई कसको सहयोग?
निर्वाचनमा मुख्यतः दुई समूह सक्रिय देखिएका छन्।
यद्यपि वरिष्ठ उपाध्यक्षका आकांक्षीहरूको संख्या धेरै छ।
हेमराज ढकालले उम्मेदवारी घोषणा गरिसकेका छन् भने सुरकृष्ण वैद्य र रामचन्द्र संघइ पनि आकांक्षीका रूपमा छन्।
अध्यक्ष चन्द्र ढकाल भने कुनै एक समूहमा खुलेका छैनन् र दुवै पक्षका कार्यक्रममा सहभागी हुँदै आएका छन्।
हालका वरिष्ठ उपाध्यक्ष तथा आगामी अध्यक्ष अञ्जन श्रेष्ठले भने एक समूहलाई समर्थन गरेका छन्।
यस समूहबाट वस्तुगत उपाध्यक्षमा शिवप्रसाद घिमिरे, एसोसिएट उपाध्यक्षमा प्रबलजंग पाण्डे र जिल्ला–नगर उपाध्यक्षमा दिलसुन्दर श्रेष्ठ तथा कृष्णप्रसाद शर्माले उम्मेदवारी दिएका छन्।
अर्कोतर्फ हेमराज ढकाल नेतृत्वको समूहमा एसोसिएट उपाध्यक्षका लागि ज्योत्स्ना श्रेष्ठ, वस्तुगत उपाध्यक्षमा नरेशलाल श्रेष्ठ र जिल्ला–नगर उपाध्यक्षमा उमेश डालमिया तथा कल्पना गैरे प्रतिस्पर्धामा छन्।
यस समूहबाट महिला उपाध्यक्षमा कमला श्रेष्ठ उम्मेदवार छन्। यद्यपि यो समूहलाई अध्यक्ष ढकालको साथ हरेको दाबी गरिएको छ।
