नेपाली कांग्रेसले यसपालिको चुनावमा प्रत्यक्षतर्फ १६५ क्षेत्रमै उम्मेदवारी दिएकोमा १८ क्षेत्रमा मात्रै जित्यो।
फागुन २१ गते भएको प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा कांग्रेसका उम्मेदवारहरू १४७ क्षेत्रमा पछि परे।
यीमध्ये ८४ स्थानमा कांग्रेस उम्मेदवारले दोस्रो बढी मत ल्याउँदा ६३ स्थानमा भने अझै पछि परेको देखिन्छ।
सभापति गगन थापा र चुनाव उठेका सबै पदाधिकारी यो चुनावमा पराजित भएका छन्।
पहिले कांग्रेसले जितेका १८ ठाउँबारे प्रदेशअनुसार चर्चा गरौं।
कांग्रेसले कोशी प्रदेशका ४ ठाउँ जित्यो।
पाँचथरमा नरेन्द्रकुमार केरूङ, इलाम १ मा निश्कल राई, तेह्रथुममा सन्तोष सुब्बा, सोलुखुम्बुमा प्रकाशसिंह कार्की विजयी भएका छन्।
मधेसका ३२ मध्ये कांग्रेसले जम्मा १ क्षेत्र जित्यो। रौतहट २ मा मो. फिरदोश आलम निर्वाचित भए।
बागमतीमा पनि कांग्रेसले १ क्षेत्र मात्रै जित्यो, रसुवा। रसुवामा मोहन आचार्य विजयी भएका हुन्।
गण्डकीका २ ठाउँ मात्रै जितेको छ। मनाङमा टेकबहादुर गुरूङ र मुस्ताङमा योगेश गौचन थकालीले जिते।
लुम्बिनीमा कांग्रेसले २ सिट जित्यो। पाल्पा १ मा सन्दीप राना र कपिलवस्तु ३ मा अभिषेकप्रताप शाह निर्वाचित भए।
कर्णालीमा भने कांग्रेसले ५ क्षेत्र जित्यो।
मुगुमा खड्ग शाही, हुम्लामा जयपति रोकाया, जाजरकोटमा खडकबहादुर बुढा, दैलेखमा बासना थापा र सुर्खेत १ मा विष्णुबहादुर खड्का विजयी भएका हुन्।
सुदूरपश्चिममा कांग्रेसले ३ क्षेत्र जित्यो।
बाजुरामा जनकराज गिरी, अछाम १ मा भरतकुमार स्वार र डोटीमा भरतबहादुर खड्का विजयी भएका हुन्।
अब कुरा गरौं कांग्रेस उम्मेदवारले दोस्रो बढी मत ल्याएको ठाउँबारे। कांग्रेसका उम्मेदवारले ८४ क्षेत्रमा दोस्रो मत ल्याए।
कोशीमा १२, मधेसमा १५, बागमतीमा २०, गण्डकीमा १२, लुम्बिनीमा १२, कर्णाली ३ र सुदूरपश्चिम १० क्षेत्रमा कांग्रेस उम्मेदवारले दोस्रो बढी मत ल्याएको देखिन्छ।
अब कुरा गरौं कांग्रेसका उम्मेदवारहरूको जमानत जफत भएका क्षेत्रहरूको।
सबैभन्दा पहिला कोशी प्रदेशबाट चर्चा सुरू गरौं-
कोशी प्रदेशमा कांग्रेसले ४ क्षेत्रमा जमानत जोगाउन सकेन।
झापाका ३ र सुनसरीका १ गरी कूल ४ क्षेत्रमा कांग्रेस उम्मेदवारको जमानत जफत भएको देखिन्छ।
झापा २, झापा ३, झापा ५ र सुनसरी १ मा कांग्रेसका उम्मेदवारहरूले सदर मतको १० प्रतिशत मत ल्याउन नसकेका हुन्।
रास्वपा वरिष्ठ नेता बालेन शाह झापा ५ बाट चुनाव जितेका थिए।
कांग्रेसको जमानत जफत भएका झापाका सबै क्षेत्र रास्वपाले र सुनसरी १ श्रम संस्कृति पार्टीले जितेको छ।
कोशीका अन्य क्षेत्रमा कांग्रेस उम्मेदवारले जमानत जोगाएका छन्।
निर्वाचनमा उम्मेदवारी दर्ता गर्दा राखेको रकमलाई धरौटी भनिन्छ। १० प्रतिशत मत नल्याउने उम्मेदवारले यस्तो धरौटी रकम फिर्ता पाउँदैनन, निर्वाचन आयोगले जफत गर्छ।
***
मधेस प्रदेशका ३२ क्षेत्रमध्ये कांग्रेसले जम्मा १ क्षेत्र जित्यो- रौतहट २ मा।
मधेसका ९ क्षेत्रमा कांग्रेसका उम्मेदवारको जमानत जफत भएको छ।
सप्तरी १, सप्तरी २, सिराहा ४, महोत्तरी १, महोत्तरी ३, सर्लाही २, सर्लाही ३, रौतहट ३ र बारा ४ मा कांग्रेसका उम्मेदवारको जमानत जफत भएको हो।
यी सबै क्षेत्रमा रास्वपाका उम्मेदवारले जितेका थिए।
बाँकी क्षेत्रमा भने कांग्रेस उम्मेदवारको जमानत जोगिएको देखिन्छ।
***
बागमतीमा पनि कांग्रेसले १ क्षेत्र मात्रै जित्यो- रसुवा।
बागमतीका ४ क्षेत्रमा कांग्रेस उम्मेदवारको जमानत जफत भयो। काठमाडौंका १० मध्ये २ क्षेत्रमा कांग्रेस उम्मेदवारको धरौटी जफत भयो- काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ७, काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ८ मा।
साथै भक्तपुर १ र चितवन ३ मा कांग्रेस उम्मेदवारको जमानत जफत भएको छ। यी सबै ठाउँमा रास्वपा उम्मेदवार विजयी भएका छन्।
बागमतीका अन्य क्षेत्रमा भने कांग्रेस उम्मेदवारले जमानत जोगाएका छन्। अधिकांश ठाउँमा दोस्रो बढी मत ल्याएका छन्।
***
गण्डकी प्रदेशमा कांग्रेसले २ सिट जित्यो, मनाङ र मुस्ताङमा। मनाङमा भने नेकपा एमाले र राप्रपाले चिठ्ठा हारेपछि कांग्रेस उम्मेदवारलाई सहयोग गरेका थिए।
गण्डकीका अरू क्षेत्र कांग्रेसले जित्न नसके पनि उम्मेदवारहरूले धरौटी जोगाए।
यहाँ पनि अधिकांश स्थानमा कांग्रेसका उम्मेदवार दोस्रो भएका छन्।
***
लुम्बिनी प्रदेशमा पनि कांग्रेसले २ सिट जित्यो- पाल्पा र कपिलवस्तुका एक-एक क्षेत्र।
लुम्बिनीभर रूपन्देही ३ मा मात्रै कांग्रेस उम्मेदवारको जमानत जफत भएको छ, अरू अधिकांश क्षेत्रमा दोस्रो मत ल्याएका छन्।
कांग्रेसले नजितेका लुम्बिनीका बाँकी क्षेत्र रास्वपा, एमाले र नेकपाले जितेका छन्।
***
कर्णालीमा कांग्रेसका ५ उम्मेदवारले चुनाव जिते भने कुनै पनि उम्मेदवारको धरौटी जफत भएन। दोस्रो धेरै मत ल्याएको देखिन्छ।
समानुपातिकतर्फ पनि ७ प्रदेशमध्ये कर्णालीमा मात्रै कांग्रेसले रास्वपालाई जितेको छ।
कर्णालीमा रास्वपाको प्रभाव कम देखिँदा कांग्रेस, एमाले र नेकपाकै उम्मेदवारबीच प्रतिस्पर्धा देखिन्थ्यो।
***
सुदूरपश्चिम प्रदेशमा कांग्रेसका ३ जना उम्मेदवारले जिते भने बाँकी अधिकांश क्षेत्रमा दोस्रो भयो।
सुदूरपश्चिमको पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा रास्वपाको प्रभाव कम देखिँदा कांग्रेस र एमालेबीच नै प्रतिस्पर्धा भयो।
सुदूरपश्चिममा नजितेका क्षेत्रमा पनि कांग्रेस उम्मेदवारको जमानत जफत भएको छैन।
गण्डकी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा कांग्रेसका उम्मेदवारको जमानत जफत भएको छैन।
सबैभन्दा बढी मधेसमा ९ क्षेत्र, कोशीमा ४, बागमतीमा ४ र लुम्बिनीका १ क्षेत्रमा कांग्रेस उम्मेदवारको धरौटी जफत भयो।
विगतका चुनावमा कांग्रेसले गठबन्धन गरेर लड्ने भएको थियो।
२०७९ को प्रतिनिधि सभा चुनावमा कांग्रेसले तत्कालीन सत्ता गठबन्धनसँग तालमेल गरी ८९ सिटसहित पहिलो पार्टी बनेको थियो।
निवर्तमान सभापति शेरबहादुर देउवा र उनी पक्षका नेताहरूको असहमतिबीच पनि विशेष महाधिवेशन गरी ‘बदलियो कांग्रेस, बदल्छौं देश’ भनेर गगन थापा नेतृत्वमा कांग्रेस यसपालि चुनावमा होमिएको थियो। तर अपेक्षाकृत मत ल्याउन सकेन।
रास्वपाले प्रत्यक्ष र समानुपातिक गरी झन्डै दुई तिहाइ सिट जित्दा कांग्रेसले प्रत्यक्ष र समानुपातिक गरी ३८ सिटमा रोकियो।
निर्वाचनको परिणामपछि कांग्रेसभित्र सभापति थापाले राजीनामा दिनुपर्ने र दिन नहुने भन्दै बहस भइरहेका छन्।
चुनावी पराजयको जिम्मेवारी लिँदै सभापति पदबाट राजीनामा दिने कुरा सभापति थापाले केही दिनअघि उपसभापति विश्वप्रकाश शर्मासँग बताइसकेका छन्।