काठमाडौं महानगरपालिकाले सञ्चालन गरिरहेको ज्येष्ठ नागरिक स्वास्थ्य सर्वेक्षणका क्रममा १०८ जना तत्काल अस्पताल लगेर उपचार गर्नुपर्ने अवस्थामा भेटिएका छन्।
ज्येष्ठ नागरिकलाई घरमै स्वास्थ्य सेवा दिने उद्देश्यले महानगरले माघ १९ देखि सबै वडामा स्वास्थ्यकर्मी परिचालन गरी सर्वेक्षण गरेको थियो।
त्यसक्रममा भेटिएका तत्काल उपचार गर्नुपर्ने अवस्थाका १०८ जनालाई अस्पताल पठाउन सहजीकरण गरेको स्वास्थ्य विभाग प्रमुख दीपक केसीले जानकारी दिए।
सर्वेक्षणमा समेटिएकामध्ये सबैभन्दा बढी उमेरका ज्येष्ठ नागरिक १०४ वर्षका रहेका छन्।
महानगरका अनुसार वैशाख २३ सम्म १ हजार ३७० महिला र ७०५ पुरुष गरी २ हजार ७५ जनाको विवरण संकलन गरिएको छ।
तीमध्ये १ हजार ९४६ जना परिवारसँग बसिरहेका छन् भने १०८ जना सहयोगीको सहारामा एक्लै जीवन बिताइरहेका छन्। २१ जना आफन्त तथा नातेदारको आश्रयमा रहेको तथ्यांकमा उल्लेख छ।
स्वास्थ्य विभाग प्रमुख केसीका अनुसार ८४ प्रश्नावलीका आधारमा ज्येष्ठ नागरिकको स्वास्थ्य, शारीरिक अवस्था र जीवनस्तरबारे अध्ययन भइरहेको छ।
आगामी आर्थिक वर्षको स्वास्थ्य नीति, बजेट तथा कार्यक्रम तय गर्न आवश्यक आधार तयार पार्ने उद्देश्यले सर्वेक्षण गरिएको उनले बताए।
सर्वेक्षणमा सहभागी ज्येष्ठ नागरिकलाई ग्रीन, येल्लो र रेड जोनमा वर्गीकरण गरिएको छ। सुरक्षित अवस्थाका ९९५ जना ग्रीन जोनमा छन्।
चिकित्सक, स्वास्थ्यकर्मी र परिवारको निगरानी आवश्यक पर्ने ९७२ जना येल्लो जोनमा छन्। तत्काल अस्पताल पठाउनुपर्ने अवस्था भएका १०८ जना रेड जोनमा राखिएको कार्यक्रमकी फोकल पर्सन तथा अस्पताल नर्सिङ निरीक्षक कल्पना श्रेष्ठले जानकारी दिइन्।
सर्वेक्षणका क्रममा १ हजार ५३२ जनामा उच्च रक्तचाप, ८१७ जनामा मधुमेह, ६७४ जनामा मुटु रोग, ६२३ जनामा दम, ३५४ जनामा थाइराइड, ६७७ जनामा डिमेन्सिया र ११८ जनामा पार्किन्सनिजमको समस्या देखिएको छ। यस्तै २०४ जनाले स्ट्रोकको उपचार गराइसकेका छन् भने १ हजार ६३६ जनामा हाडजोर्नीसम्बन्धी समस्या रहेको पाइएको छ।
महानगरका अनुसार ६९९ जना पूर्ण रूपमा ओछ्यानमा आश्रित छन्।
लामो समय ओछ्यानमा बस्नुपर्दा ४७ जनामा बेडसोर अर्थात् ओछ्याने घाउ देखिएको छ। तीमध्ये ३९ जनाको पहिलो ग्रेड, पाँच जनाको दोस्रो ग्रेड र तीन जनाको तेस्रो ग्रेडको घाउ रहेको छ। स्वास्थ्यकर्मीले घरमै पुगेर घाउको ड्रेसिङ गर्ने तथा बच्ने उपाय सिकाउने गरेका छन्।
सर्वेक्षणमा २३ जनालाई नाकबाट पेटसम्म पाइप राखेर खाना खुवाइने गरिएको तथा ५३ जनामा क्याथेटर राखिएको अवस्था भेटिएको छ। स्वास्थ्यकर्मीले त्यस्ता बिरामी र परिवारलाई उपकरणको हेरचाह र सुरक्षाबारे पनि प्रशिक्षण दिने गरेका छन्।
महानगरका अनुसार १ हजार ५ जनाको स्वास्थ्य बिमा गरिएको छैन।
सर्वेक्षण टोलीले उनीहरूलाई बिमामा आबद्ध गराउन सहजीकरण गरिरहेको छ। आर्थिक अवस्था कमजोर भएका कारण ३५८ जनालाई औषधोपचार गर्न कठिनाइ भइरहेको पनि पाइएको छ।
सर्वेक्षणमा ज्येष्ठ नागरिकको शारीरिक तथा मानसिक स्वास्थ्य, पारिवारिक अवस्था, नियमित औषधि सेवन, खानपान, हिँडडुल, लडाइँको इतिहास, चोटपटक, दिशा–पिसाब नियन्त्रण, लुगा लगाउने, नुहाउने र दैनिक क्रियाकलाप गर्न सक्ने क्षमता लगायतका विषयको विस्तृत विवरण संकलन भइरहेको छ।
स्वास्थ्यकर्मीहरूले फिल्डमै रक्तचाप, सुगर, ज्वरो, पल्स, श्वासप्रश्वास, अक्सिजनको मात्रा तथा पिसाब परीक्षण गर्ने गरेका छन्। आवश्यक प्राथमिक उपचारका सामग्री र औषधिसहित टोली घरघर पुगिरहेको महानगरले जनाएको छ।
