त्रिविको मनमोहन कार्डियोथोरासिक भास्कुलर एन्ड ट्रान्सप्लान्ट सेन्टरमा नेपालमै पहिलो पटक मिनिमली इनभेसिभ प्रविधिबाट मुटुका तीनवटै भल्भको एकैसाथ अपरेशन गरिएको छ।
कार्डियोथोरासिक भास्कुलर सर्जरी विभागका प्रमुख प्राध्यापक डा. अनिल भट्टराई नेतृत्वको टोलीले काठमाडौंका ५२ वर्षीय एक पुरुषको सफल शल्यक्रिया गरेको हो।
'हामीले बिरामीका दुईवटा भल्भ फेरेका छौँ र एउटा भल्भ मर्मत गरेका छौं। अपरेसन सफल भएको छ र बिरामी घर गइसक्नुभएको छ। उहाँलाई सात दिन अस्पतालमा राख्नुपरेको थियो,' डा. भट्टराईले भने, 'यो अपरेशन सफल भएसँगै हामी नेपालमै विश्वस्तरीय सेवा दिन सक्षम छौं भन्ने प्रमाणित भएको छ। हामीसँग त्यसअनुसारको जनशक्ति र प्रविधि पनि उपलब्ध छ।'
डा. भट्टराईका अनुसार यो शल्यक्रिया काखीमा सानो प्वाल पारेर गरिने मिनिमली इनभेसिभ कार्डियाक सर्जरी (Minimally Invasive Cardiac Surgery) प्रविधिबाट गरिएको हो।
सामान्यतया यस्ता जटिल शल्यक्रिया गर्दा छातीको बीचभाग चिरेर गर्नुपर्ने हुन्छ। तर प्रा. डा. भट्टराई नेतृत्वको टोलीले काखीबाट सानो प्वाल बनाई उक्त प्रविधिबाट सफलतापूर्वक शल्यक्रिया गरेको हो। डा. भट्टराई विगत केही वर्षदेखि यस प्रकारको शल्यक्रियाको नेतृत्व गर्दै आएका छन्।
'यसअघि मुटुको भल्भ फेर्न छाती पूरै चिर्नुपर्थ्यो। अहिले भने काखीमुनि वा छेउबाट चारदेखि पाँच सेन्टिमिटरको सानो प्वाल बनाएर विशेष प्रकारका औजार प्रयोग गरी अपरेशन गर्न सकिन्छ,' उनले भने, 'यो प्रविधिका लागि अतिरिक्त खर्च लाग्दैन। बरु बिरामी चाँडै निको हुने र अस्पतालमा बसाइ छोटिने भएकाले समग्र उपचार खर्च कम हुन्छ।'
डा. भट्टराईका अनुसार मुटुको भल्भ बिग्रिनुका विभिन्न कारण छन्। पहिलो, जन्मजात समस्या; दोस्रो, बाथ मुटुरोग; तेस्रो, उमेर बढ्दै जाँदा हुने परिवर्तन; र चौथो, मुटुको भल्भमा हुने संक्रमण।
उनका अनुसार नेपालमा मुटुको भल्भ बिग्रिने समस्या धेरै देखिन्छ।
विशेषगरी बाथ मुटुरोगका कारण धेरै बिरामीको मुटुको भल्भ बिग्रिएको हुन्छ।
'हामीले शल्यक्रिया गर्ने अधिकांश बिरामीको मुटुको भल्भ बाथ मुटुरोगकै कारणले बिग्रिएको हुन्छ,' उनले बताए।
एनेस्थेसिया टोलीको नेतृत्व डा. विभूष श्रेष्ठ र प्राध्यापम डा. विश्वास प्रधानले गरेका थिए।
