चीनको कम्युनिस्ट पार्टीले राष्ट्रपति सी चिनफिङका दुई पूर्वशीर्ष सैन्य अधिकारीलाई पार्टीबाट निष्कासन गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएको छ।
सोमबार बसेको पार्टीको पोलिटब्युरो बैठकले पूर्वकेन्द्रीय सैन्य आयोग (सिएमसी) का प्रथम उपाध्यक्ष झाङ युसिया र पूर्वसिएमसी सदस्य लिउ झेनलीलाई पार्टीबाट निष्कासन गर्ने निर्णय अनुमोदन गरेको हो।
चिनियाँ सरकारी सञ्चार माध्यमका अनुसार दुवै अधिकारीमाथि पार्टीप्रति विश्वासघात गरेको, गुट तथा समूह बनाएको र भ्रष्टाचारमा संलग्न रहेको आरोप लगाइएको छ।
सरकारी सञ्चार माध्यम सिन्ह्वा र चिनियाँ सरकारी टेलिभिजनले उनीहरूले असाधारण रूपमा ठूलो रकम बराबरको भ्रष्टाचार गरेको आरोप समेत लगाएका छन्।
झाङ र लिउमाथि गत जनवरीदेखि अनुसन्धान भइरहेको थियो। पोलिटब्युरोको निर्णय अब पार्टीको केन्द्रीय समितिबाट अनुमोदन गरिनेछ। त्यसपछि उनीहरूको मुद्दा सैन्य अभियोजनकर्ता समक्ष पठाइने सरकारी सञ्चार माध्यमले जनाएका छन्।
भ्रष्टाचारसँगै राजनीतिक विश्वासघातको आरोप
चीनको सेनामा सी चिनफिङले लामो समयदेखि भ्रष्टाचारविरोधी अभियान चलाउँदै आएका छन्। यस क्रममा सेनाका उच्च तहमा रहेका थुप्रै अधिकारी कारबाहीमा परेका छन्।
तर झाङ र लिउको मामिलाले थप ध्यान तानेको छ। उनीहरूमाथि भ्रष्टाचारसँगै पार्टीप्रति राजनीतिक विश्वासघात भएको आरोप पनि लगाइएको छ।
सरकारी सञ्चार माध्यमका अनुसार दुवै अधिकारीले आचरणका रातो रेखा तथा तल्लो सीमा पार गरेका थिए।
झाङको सीसँग व्यक्तिगत तथा पारिवारिक सम्बन्ध रहेको बताइन्छ। उनी चीनको सेनामाथि सीले नियन्त्रण गर्ने प्रमुख निकाय केन्द्रीय सैन्य आयोगका प्रथम उपाध्यक्षसमेत थिए। लिउ भने जनमुक्ति सेनाका चिफ अफ स्टाफका रूपमा काम गरिसकेका अधिकारी हुन्।
चिनियाँ अधिकारीहरूले उनीहरूमाथिको अनुसन्धान र कारबाहीले सेनामा भ्रष्टाचार गर्नेहरूका लागि लुक्ने ठाउँ नरहेको पुनः पुष्टि गरेको बताएका छन्।
सेनामा ठूलो संख्यामा जनरलहरू कारबाहीमा
सी सन् २०१२ मा चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको महासचिव बनेयता भ्रष्टाचारविरोधी अभियानलाई आफ्नो शासनको महत्वपूर्ण हिस्सा बनाउँदै आएका छन्।
अमेरिकी थिंक ट्यांक सेन्टर फर स्ट्राटेजिक एन्ड इन्टरनेसनल स्टडिज (सीएसआईएस) ले यस वर्ष फेब्रुअरीमा सार्वजनिक गरेको विश्लेषण अनुसार सन् २०२२ यता चीनका ३६ जना जनरल तथा लेफ्टिनेन्ट जनरललाई औपचारिक रूपमा कारबाही गरिएको थियो। थप ६५ जना अधिकारी बेपत्ता वा सम्भावित रूपमा कारबाहीमा परेको विश्लेषणमा उल्लेख थियो।
चिनियाँ सरकारले सैन्य अधिकारीमाथि हुने अधिकांश कारबाहीलाई भ्रष्टाचारको आरोपसँग जोडेर सार्वजनिक गर्ने गरेको छ। तर झाङ र लिउमाथि लगाइएको राजनीतिक विश्वासघातको आरोपले सीको सैन्य नेतृत्वमाथिको नियन्त्रणबारे पनि प्रश्न उठाएको छ।
दुई पूर्वरक्षामन्त्रीलाई पनि कडा सजाय
यसअघि गत मेमा चीनका दुई पूर्वरक्षामन्त्री वेई फङहे र ली साङ्फुमाथि पनि कडा कारबाही भएको थियो।
पाँच वर्षसम्म रक्षामन्त्री रहेका वेई र उनका उत्तराधिकारी लीलाई सैन्य अदालतले मृत्युदण्ड सुनाएको थियो। दुवैको मृत्युदण्ड दुई वर्षका लागि स्थगित गरिएको छ। त्यसपछि आजीवन कारावासमा परिणत हुने व्यवस्था छ।
चीनको सेनाको उच्च नेतृत्वमा भइरहेको निरन्तर कारबाहीले सीको भ्रष्टाचारविरोधी अभियान अझै जारी रहेको संकेत गर्छ।
ट्रम्पसँगको भेटअघि भएको निर्णय
झाङ र लिउलाई पार्टीबाट निष्कासन गर्ने निर्णय अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सीबीच बिहीबार वासिङ्टनमा हुने भनिएको महत्वपूर्ण शिखर भेटको केही दिनअघि आएको हो।
यसले चीनको सैन्य नेतृत्वमा भइरहेको पुनर्संरचना र सीको सेनामाथिको नियन्त्रणलाई फेरि अन्तर्राष्ट्रिय चर्चामा ल्याएको छ।
चीनको कम्युनिस्ट पार्टीको अर्को राष्ट्रिय कांग्रेस सन् २०२७ को अन्त्यतिर हुने अपेक्षा गरिएको छ। उक्त कांग्रेसले सीलाई पार्टी प्रमुखका रूपमा अर्को पाँचवर्षे कार्यकाल दिने प्रक्रिया अघि बढाउने अपेक्षा गरिएको छ।
सीले सन् २०२२ मा दुई कार्यकालपछि पार्टी प्रमुखबाट हट्ने पुरानो परम्परा तोड्दै तेस्रो कार्यकाल सुरू गरेका थिए।
(विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमहरूको सहयोगमा तयार पारिएको)