विश्वकप फुटबलको इतिहासमा पहिलो सोमाली रेफ्री बन्ने तयारीमा रहेका ओमार अर्टानलाई अमेरिकाले प्रवेश अनुमति नदिएपछि उनी प्रतियोगिताबाट बाहिरिएका छन्।
सन् २०२५ का अफ्रिकाका उत्कृष्ट रेफ्री घोषित अर्टानलाई अमेरिकाको मियामी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाटै फिर्ता पठाइएको हो। उनी हाल टर्कीमा छन्।
अमेरिकी अध्यागमन विभागले उनलाई रोक्नुको स्पष्ट कारण नदिए पनि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले सोमालिया लगायत केही देशहरूमाथि लगाएको 'भ्रमण प्रतिबन्ध' का कारण यस्तो भएको मानिएको छ।
फुटबलको सर्वोच्च निकाय फिफाले अर्टान अब विश्वकपमा सहभागी हुन नसक्ने पुष्टि गरेको छ। फिफाले भनेको छ, ‘कुनै पनि देशले कसलाई भिसा दिने वा आफ्नो देश छिर्न दिने भन्ने कुरा सम्बन्धित देशकै अधिकार हो, यसमा फिफाले हस्तक्षेप गर्न सक्दैन।’
अमेरिकी ह्वाइट हाउसका सल्लाहकार एन्ड्रु जिउलियानीले सुरक्षाका कारण उनलाई रोक्ने निर्णय सही भएको र आफूले त्यसको समर्थन गर्ने बताएका छन्।
सोमालियाको खेलकुद मन्त्रालय र फुटबल संघले यसप्रति आपत्ति जनाएका छन्। उनीहरूका अनुसार अर्टानसँग सबै वैध कागजात र कूटनीतिक राहदानी समेत थियो। सोमाली फुटबल संघले यसबारे फिफासँग स्पष्टीकरण मागेको छ।
यति ठूलो अवसर गुमाउनु परे पनि रेफ्री अर्टानले धैर्यता देखाएका छन्। उनले भनेका छन्, ‘म सकारात्मक छु र अब भविष्यका चुनौतीहरूमा ध्यान दिनेछु। मलाई सहयोग गर्ने फिफा र अफ्रिकी फुटबल महासंघलाई धन्यवाद दिँदै विश्वकपमा खटिने मेरा साथीहरूलाई सफलताको शुभकामना दिन चाहन्छु।’
अर्टान सन् २०१८ देखि फिफाको रेफ्री हुन्। उनले अफ्रिका कप अफ नेसन्स जस्ता ठूला प्रतियोगिताहरू सफलतापूर्वक खेलाइसकेका छन्। यसपटकको विश्वकपका लागि छानिएका ५२ मुख्य रेफ्रीहरूको सूचीमा उनी पनि अटाएका थिए।
घटनाले २०२६ को विश्वकप (जुन अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोमा हुँदैछ) मा राजनीतिक र अध्यागमन नीतिहरूले खेल क्षेत्रमा कस्तो प्रभाव पार्न सक्छ भन्ने बहस छेडेको छ।
