औजार, उपकरण, मेसिनरी सामग्री तथा सवारी साधन (कार्यसाधन) सामग्रीको उपयोग उल्लेखनीय बढेको छ।
नेपाली बजारमा यस्ता अधिकांश सामग्रीको माग आयातबाट पूर्ति गरिने गरेको छ।
भन्सार विभाग तथा व्यापार तथा निकासी प्रवर्द्धन बोर्डको तथ्यांकले यस्ता सामग्रीको आयातमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको देखाएको छ। व्यक्तिगत सामग्रीदेखि उत्पादन प्रक्रियासम्ममा मेसिनको उपयोग बढ्दो छ।
मेसिन तथा विद्युतीय उपकरणहरूको बढ्दो प्रयोगका कारण हरेक वर्ष यस्ता वस्तुको आयात बढ्दो छ।
यस्ता मेसिनरी सामानको प्रयोग बढ्नुले उत्पादन वृद्धि र जीवनस्तर सुधारमा ठूलो प्रभाव देखिने सरोकारवाला बताउँछन्।
२०८१/८२ को ६ महिनामा अर्थात् २०८२ साउनदेखि पुससम्मको अवधिमा करिब दुई खर्ब रूपैयाँ बराबरको यस्ता सामग्रीको आयात भएको छ।
अघिल्लो वर्षको यसै अवधिमा यस्ता सामग्रीको आयात एक खर्ब ६५ अर्ब रूपैयाँ बराबरको भएको थियो।
अहिले पूर्वाधार विकास तथा जीवनस्तर सुधारसँग जोडिने यस्ता सामग्रीको आयात २१ प्रतिशतले बढेको छ।
औद्योगिक तथा उत्पादनमूलक यान्त्रिक मेसिनरी सामग्रीको आयात १८ प्रतिशतले बढेको छ।
६ महिनाको अवधिमा ६३ अर्ब ८९ करोड रूपैयाँ बराबरको यस्ता सामग्री आयात भएका छन्।
यी सामग्री अन्तर्गत कारखानामा प्रयोग हुने स्वचालित मेसिन, मेसिनका पाटपुर्जा र सहायक उपकरण, कृषि मेसिन (थ्रेसर, हार्भेस्टर लगायत), औद्योगिक उत्पादनका मेसिन, पानी पम्प, हावा फ्यान, डिजेल इन्जिन, ग्यास इन्जिन लगायतका सामग्री पर्छन्।
यी सामग्रीको उपयोग बढ्नुले सामान्यतया दीर्घकालीन उत्पादन बढाउने क्षेत्रमा लगानी बढेको संकेत दिने हो।
नयाँ कारखाना सञ्चालनमा आउँदा, विस्तार हुँदा, नयाँ प्रविधिमा स्तरोन्नति गरिँदा यस्ता सामग्रीको उपयोग बढ्ने गर्छ।
त्यस्तै सडक यातायातका सवारी साधन र यसका पाटपुर्जाको आयात १५ प्रतिशतले बढेर ५५ अर्ब ३१ करोड रूपैयाँ बराबरको आयात भएको छ।
दूरसञ्चार उपकरणहरूको आयातमा पनि उल्लेखनीय सुधार देखिएको छ।
अघिल्लो वर्षको यसै अवधिको तुलनामा यस्ता सामग्रीको आयात ३७ प्रतिशतले बढेर २८ अर्ब ४३ करोड रूपैयाँ बराबरको भएको छ।
दूरसञ्चार उपकरण अन्तर्गत मोबाइल फोन, राउटर, मोडेम, नेटवर्क स्विच, टेलिकम पाटपुर्जा लगायतका सामग्री पर्छन्।
यस्ता वस्तुको उपयोग बढ्नुले डिजिटल सेवाको विस्तार भएको, इन्टरनेट, फिनटेक, इ–गभर्नेन्स, अनलाइन व्यापार बढेको, दूरसञ्चार कनेक्टिभिटी बढेको संकेत गर्छ।
दूरसञ्चार उपकरण बाहेकका विद्युतीय उपकरणको आयातमा पनि सुधार देखिएको छ।
भन्सार तथ्यांक अनुसार यस्ता वस्तुको आयात ७ प्रतिशतले बढेर ३६ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँ बराबरको भएको छ।
यी सामग्री अन्तर्गत इलेक्ट्रोनिक हिटर, गिजर, टेलिभिजन, डिस्प्ले स्क्रिन, विद्युतीय तार, ब्याट्री, ट्रान्सफर्मर, विद्युतीय मोटर लगायतका सामग्री पर्छन्।
हाते औजारहरूको आयात पनि बढेको छ।
त्यस्तै ६ अर्ब रूपैयाँ बराबरको हाते औजार र फिटिङ, ताल्चा लगायतका सामग्रीको आयात भएको छ।
राष्ट्रिय तथ्यांक विभागका पूर्वनिर्देशक ईश्वरी भण्डारी यस्ता सामग्रीको आयातले जीवनस्तर सुधार गर्न र दीर्घकालमा उत्पादन सुधारमा सहयोग पुग्ने बताउँछन्।
'मेसिनरी सामानको जति धेरै प्रयोग भयो, जीवनस्तर सुधार गर्न र उत्पादन बढाउन त्यत्तिनै धेरै मद्दत गरेको हुन्छ,' उनले भने।
'मेसिनरी सामानको आयात भएकै वर्ष उत्पादनमा प्रभाव नदेखिएको हुन सक्छ। तर केही वर्षमै यसको बजार प्रभाव देखिन्छ। समग्रमा यस्ता सामग्रीको उपयोग बढ्नु राम्रो हो,' उनले थपे, 'नेपालीको जीवनस्तर सुधारमा ठूलो परिवर्तन देखिनुमा यस्ता सामग्रीको उपयोग बढ्नु पनि प्रमुख कारण हो।'
घरपरिवार सर्वेक्षण २०७८ अनुसार ७३ प्रतिशत घरपरिवारले स्मार्टफोन प्रयोग गरेका छन्।
५३ प्रतिशत घरपरिवारले विद्युतीय पंखाको प्रयोग गरेका छन्।
२३ प्रतिशत घरपरिवारले रेफ्रिजरेटर, ४ प्रतिशत जनसंख्याले वासिङ मेसिन, ०.८ प्रतिशतले एयर कन्डिसनर प्रयोग गरेको देखिएको थियो।
त्यस्तै ल्यापटप कम्प्युटर प्रयोग गर्ने घरपरिवारको संख्यामा पनि १५ प्रतिशत माथि देखिएको छ।
पछिल्ला वर्षहरूमा विशेषगरी कृषि र घरायसी तथा किचनमा उपयोग गरिने मेसिनरी सामग्रीको उपयोग तथा आयात बढ्दो क्रममा रहेको भन्सार तथ्यांकले देखाएको छ।
खेत जोत्ने ट्र्याक्टर, धान रोप्ने मेसिन, दूध दुहुने मेसिन, मही पार्ने मेसिन, मकै छोडाउने हाते तथा विद्युतीय मेसिन लगायतको उपयोग तथा आयात बढ्दो छ।
केही यस्ता मेसिनरी सामग्रीको नेपालमै समेत उत्पादन हुन थालेको छ।
-1746009348.jpg)
