प्रदेशको हिमाली र पहाडी क्षेत्रमा बढेको बसाइँसराइ रोक्ने र पहाडमा ‘साना सहर’ बनाउने महत्वाकांक्षी लक्ष्य अघि सार्दै कोशी प्रदेश सरकारले आर्थिक वर्ष २०८३–८४ को नीति तथा कार्यक्रम सार्वजनिक गरेको छ।
बिहीबारको प्रदेश सभा बैठकमा प्रदेश प्रमुख परशुराम खापुङ्गले सरकारका तर्फबाट नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गरेका छन्।
कोशी प्रदेशको हिमाली र पहाडी क्षेत्रबाट तराईतर्फ भइरहेको तीव्र बसाइँसराइ नियन्त्रण गर्न कोशी सरकारले ती क्षेत्रहरूमा शिक्षा, स्वास्थ्य र खानेपानीको पहुँच विस्तार गर्दै रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ।
न्यूनतम पूर्वाधारसहितका ‘साना सहर’ विकास गरेर मानिसहरूलाई गाउँघरमै बस्ने वातावरण बनाइने नीति तथा कार्यक्रममा उल्लेख छ।
सरकारले यसपटक संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक व्यवस्थालाई बलियो बनाउन तीनै तहका एकल तथा साझा अधिकारको प्रभावकारी कार्यान्वयन, आन्तरिक राजस्वको दायरा विस्तार, प्रविधिको प्रयोग र पर्यटनलाई आफ्नो रणनीतिक आधार बनाउने बताएको छ।
‘शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, भौतिक पूर्वाधार र सूचना प्रविधि लगायतका क्षेत्रको पूर्वाधार विकासलाई उच्च प्राथमिकता दिई समावेशी, दिगो र गुणस्तरीय संरचना निर्माणमा जोड दिइने छ,’ नीति तथा कार्यक्रममा भनिएको छ –‘भ्रष्टाचार नियन्त्रणका लागि शून्य सहनशीलताको नीति अवलम्बन गरी भ्रष्टाचार विरूद्धको दोस्रो रणनीतिक योजना कार्यान्वयनका लागि संघ र स्थानीय तहसँग समन्वय र सहकार्य गरिने छ।’
युवा जनशक्तिलाई प्रदेशको विकासमा जोड्न र प्रशासनिक क्षेत्रमा आकर्षण बढाउन ट्यालेन्ट हन्ट’ को नयाँ अवधारणा ल्याइएको छ।
नीति तथा कार्यक्रममा भनिएको छ, ‘ट्यालेन्ट हन्ट अवधारणाअनुसार कोशी प्रदेशका युवा प्रतिभालाई प्रदेश निजामती सेवा र स्थानीय सरकारी सेवामा भित्र्याउन आवश्यक व्यवस्था मिलाइने छ र अधिकृतस्तरका कर्मचारीलाई ३० कार्य दिनको सेवा प्रवेश तालिम प्रदान गरिने छ।’
पर्यटन र पूर्वाधारको क्षेत्रमा पनि सरकारले केही महत्वाकांक्षी र नयाँ कार्यक्रमहरू घोषणा गरेको छ।
सरकारले २०८३ साउनदेखि २०८५ असारसम्मको दुई वर्षको अवधिलाई कोशी प्रदेश भ्रमण वर्षका रूपमा मनाउने निर्णय गरेको छ।
यस अन्तर्गत आन्तरिक र बाह्य पर्यटक आकर्षित गर्न निजी क्षेत्रको साझेदारीमा प्रकृतिमैत्री आरोग्य रिट्रिट, साधनाग्राम र वेलनेस हबहरू स्थापना गरिने उल्लेख छ।
पर्यटन पूर्वाधार अन्तर्गत चतरा–बराहक्षेत्रलाई व्यवस्थित कुम्भक्षेत्रका रूपमा विकास गरिने, बराहक्षेत्र, पिण्डेश्वरी, दन्तकाली समेटेर चारधाम सर्किट, रौतमाई र हलेसी समेटेर शिव सर्किट तथा महाभारत सर्किट जस्ता धार्मिक परिपथहरूको सम्भाव्यता अध्ययन गरिने उल्लेख छ।
यस्तै, विराटनगर विमानस्थललाई क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलका रूपमा विकास गर्न संघीय सरकारसँग समन्वय गर्ने, विराटनगरबाट पोखरा तथा भैरहवाका लागि सिधा अन्तरप्रदेश हवाई उडान सञ्चालन गर्न पहल गरिने पनि उल्लेख छ।
कोशी सरकारको नीति तथा कार्यक्रममा हरेक वर्ष समेटिने विराटनगर विमानस्थल बारेको यो वाक्य यसपटक पनि दोहोरिएको छ।
कोशी प्रदेशको पहिचान बनेको चिया र कफीलाई अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार गुणस्तर कायम गरी निर्यात बढाउने योजना पनि सरकारले अघि सारेको छ। यसका लागि चिया परीक्षण प्रयोगशाला र अनुसन्धान केन्द्रलाई प्रभावकारी बनाइने र प्रदेशमै अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको ुचिया सम्मेलन आयोजना गरिने घोषणा गरिएको छ।
यस्तै यातायात व्यवस्थापन र भौतिक पूर्वाधारलाई प्रविधिमैत्री बनाउन सरकारले सवारी चालक अनुमति पत्रको प्रयोगात्मक परीक्षाको नतिजा स्वचालित बनाउने भएको छ।
यसका लागि अटोमेटेड ड्राइभिङ टेस्ट ट्र्याकु प्रणाली कार्यान्वयनमा ल्याइने उल्लेख छ। लाइसेन्सको छपाइ र वितरण कार्य प्रदेशबाटै गर्न संघीय सरकारसँग समन्वय गरिने पनि सरकारको भनाइ छ।
ठूला र रूपान्तरणकारी आयोजना अन्तर्गत संघीय सरकारसँगको समन्वयमा तमोर चिसाङ डाइभर्सन परियोजना कार्यान्वयन गर्ने तथा बहुउद्देश्यीय तमोर–लेउती सुरुङमार्ग, केचना–सगरमाथा द्रुतमार्ग र चतरा–चौरीखर्क (लुक्ला) रेलमार्गको सम्भाव्यता अध्ययन गरिने पनि उल्लेख छ।
प्रदेश सरकारले निर्माण गर्ने पूर्वाधारहरूमा छुट्टै मानक रङ, संकेत चिन्ह र सूचना पाटी राखेर समुदायस्तरमै प्रदेशको उपस्थितिको पहिचान खुलाउने नीति लिइने सरकारले नीति तथा कार्यक्रममा उल्लेख गरेको छ।
जेनजी आन्दोलन क्रममा भएको तोडफोड र आगजनीबाट क्षति भएका प्रदेश सभा र मन्त्रालयका भवनहरूको पुनर्निर्माणलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ।
स्वास्थ्य र सामाजिक सुरक्षाका क्षेत्रमा सरकारले प्रादेशिक अस्पतालहरूलाई न्यूनतम ५० शय्यामा स्तरोन्नति गरी विशेषज्ञ सेवा विस्तार गर्ने उल्लेख गरेको छ।
विराटनगरस्थित शैलजा आचार्य कोशी प्रादेशिक अस्पताल तथा हृदय केन्द्रको जग्गा प्राप्ति र पूर्वाधार विकास गरी आकस्मिक, हेमोडायलिसिस र प्रसूति सेवा विस्तार गरिने, धनकुटामा चिकित्साशास्त्र विधाको शैक्षिक कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने प्रक्रिया अगाडि बढाइने तथा सर"वा रोग र महामारी नियन्त्रणका लागि प्रविधिको उपयोग गर्दै क्षयरोगको पहिचानका लागि कृत्रिम बौद्धिककता मा आधारित एआई एक्स–रे सेवा विस्तार गरिने नयाँ योजना पनि अघि सारिएको छ।
